Merhaba sevgili öğrencilerim,
Harika bir “Şimdi Uygulayalım” bölümüyle karşı karşıyayız. Bu sorular, yüzdeler, kesirler ve ondalık gösterimler arasındaki ilişkiyi ne kadar iyi anladığımızı görmemizi sağlayacak. Haydi, kalemlerinizi hazırlayın ve adım adım bütün soruları birlikte çözelim!
1. Aşağıdaki ifadeleri kesir ve ondalık gösterim biçiminde yazınız.
Unutmayın çocuklar, bir sayının yüzdesi aslında o sayının 100’e bölünmüş halidir. Yani paydası 100 olan bir kesir demektir. Bu bilgiyle hepsi çok kolay olacak!
- a. %5
Kesir olarak: 5/100
Ondalık gösterim olarak: 0,05 (Sıfır tam yüzde beş diye okunur)
- b. %16
Kesir olarak: 16/100
Ondalık gösterim olarak: 0,16
- c. %72
Kesir olarak: 72/100
Ondalık gösterim olarak: 0,72
- ç. %63
Kesir olarak: 63/100
Ondalık gösterim olarak: 0,63
- d. %8
Kesir olarak: 8/100
Ondalık gösterim olarak: 0,08
- e. %82
Kesir olarak: 82/100
Ondalık gösterim olarak: 0,82
- f. %50
Kesir olarak: 50/100
Ondalık gösterim olarak: 0,50 (veya 0,5)
- g. %81
Kesir olarak: 81/100
Ondalık gösterim olarak: 0,81
2. Aşağıdaki kesirleri ondalık gösterim ve yüzde sembolü ile yazınız.
Buradaki sihirli kelimemiz “genişletme”! Bir kesri yüzde olarak yazabilmek için paydasını 100 yapmamız gerekir. Haydi yapalım.
- a. 8/10
Adım 1: Paydayı 100 yapmak için kesri 10 ile genişletelim.
(8 x 10) / (10 x 10) = 80/100
Sonuç:
Ondalık Gösterim: 0,80
Yüzde Sembolü: %80
- b. 2/4
Adım 1: Paydayı 100 yapmak için kesri 25 ile genişletelim.
(2 x 25) / (4 x 25) = 50/100
Sonuç:
Ondalık Gösterim: 0,50
Yüzde Sembolü: %50
- c. 2/5
Adım 1: Paydayı 100 yapmak için kesri 20 ile genişletelim.
(2 x 20) / (5 x 20) = 40/100
Sonuç:
Ondalık Gösterim: 0,40
Yüzde Sembolü: %40
- ç. 14/20
Adım 1: Paydayı 100 yapmak için kesri 5 ile genişletelim.
(14 x 5) / (20 x 5) = 70/100
Sonuç:
Ondalık Gösterim: 0,70
Yüzde Sembolü: %70
- d. 22/50
Adım 1: Paydayı 100 yapmak için kesri 2 ile genişletelim.
(22 x 2) / (50 x 2) = 44/100
Sonuç:
Ondalık Gösterim: 0,44
Yüzde Sembolü: %44
- e. 9/100
Adım 1: Payda zaten 100! İşimiz çok kolay.
Sonuç:
Ondalık Gösterim: 0,09
Yüzde Sembolü: %9
- f. 27/100
Adım 1: Payda yine 100. Harika!
Sonuç:
Ondalık Gösterim: 0,27
Yüzde Sembolü: %27
- g. 96/100
Adım 1: Paydamız 100 olduğu için doğrudan yazabiliriz.
Sonuç:
Ondalık Gösterim: 0,96
Yüzde Sembolü: %96
3. Aşağıdaki ondalık gösterimleri kesir ve yüzde sembolü ile yazınız.
Ondalık sayıları okurken aslında kesir hallerini de söylemiş oluyoruz. Örneğin 0,51 sayısını “sıfır tam yüzde elli bir” diye okuruz. Bu bize çok yardımcı olacak.
- a. 0,03
Okunuşu: Sıfır tam yüzde üç
Kesir: 3/100
Yüzde Sembolü: %3
- b. 0,51
Okunuşu: Sıfır tam yüzde elli bir
Kesir: 51/100
Yüzde Sembolü: %51
- c. 0,49
Okunuşu: Sıfır tam yüzde kırk dokuz
Kesir: 49/100
Yüzde Sembolü: %49
- ç. 0,84
Okunuşu: Sıfır tam yüzde seksen dört
Kesir: 84/100
Yüzde Sembolü: %84
4. Uygulanan bir ankette, 100 kişiye en çok hangi rengi sevdiği soruldu. Toplanan veriler aşağıdaki gibi bir yüzlük tabloda gösterildi: Yüzlük tabloya göre bu renklerin her birini en çok sevenlerin yüzdelerini bulunuz. Yüzdeleri, kesir ve ondalık gösterim biçiminde yazınız.
Bu soruda yüzlük tablo verilmesi işimizi çok kolaylaştırıyor. Tabloda toplam 100 kare var, yani her bir kare %1’i temsil ediyor. Tek yapmamız gereken renkli kareleri saymak!
Adım 1: Her renk için kareleri sayalım.
- Kırmızı: 18 kare
- Pembe: 14 kare
- Mavi: 12 kare
- Sarı: 12 kare
- Yeşil: 20 kare
- Kahverengi: 24 kare
Adım 2: Şimdi bu sayıları istenen biçimlerde yazalım.
- Kırmızı:
Kesir: 18/100
Ondalık Gösterim: 0,18
Yüzde: %18
- Pembe:
Kesir: 14/100
Ondalık Gösterim: 0,14
Yüzde: %14
- Mavi:
Kesir: 12/100
Ondalık Gösterim: 0,12
Yüzde: %12
- Sarı:
Kesir: 12/100
Ondalık Gösterim: 0,12
Yüzde: %12
- Yeşil:
Kesir: 20/100
Ondalık Gösterim: 0,20
Yüzde: %20
- Kahverengi:
Kesir: 24/100
Ondalık Gösterim: 0,24
Yüzde: %24
5. Bir otomobil, 75 km’lik yolun 45 km’sini gidince mola vermiştir. Otomobilin moladan sonra alacağı yolun tüm yolun kaçta kaçı olduğunu kesir, ondalık gösterim ve yüzde olarak yazınız.
Bu soruda küçük bir dikkat testi var! Bize gidilen yolu değil, kalan yolu soruyor. Önce kalan yolu bulalım.
Adım 1: Kalan yolu hesaplayalım.
Tüm yol: 75 km
Gidilen yol: 45 km
Kalan yol: 75 – 45 = 30 km
Adım 2: Kalan yolun, tüm yola oranını kesir olarak yazalım.
Kesrimiz: 30/75
Adım 3: Bu kesri yüzdeye çevirmek için önce sadeleştirelim.
Hem 30’u hem de 75’i bölebilen en büyük sayı 15’tir.
30 ÷ 15 = 2
75 ÷ 15 = 5
Sadeleşmiş kesrimiz: 2/5
Adım 4: Paydayı 100 yapmak için kesrimizi 20 ile genişletelim.
(2 x 20) / (5 x 20) = 40/100
Sonuç:
Kesir: 2/5 (veya 30/75)
Ondalık Gösterim: 0,40
Yüzde: %40
6. Alışverişlerinizde aldığınız fişleri inceleyiniz. Aldığınız ürünlerde KDV (katma değer vergisi) oranlarının yüzde kaç olduğunu öğreniniz. Alışverişlerimizde fiş veya fatura almanın ülke ekonomisine ne gibi katkı sağlayacağını arkadaşlarınızla tartışınız.
Sevgili öğrencilerim, bu bir hesaplama sorusu değil, bir düşünme ve farkındalık sorusudur. Aldığımız her üründen devlet, KDV adı verilen bir vergi alır. Bu vergi, fiş veya fatura aldığımızda belgelenir ve devletin kasasına girer.
Peki bu parayla ne yapılır? Okullarımız, hastanelerimiz, yollarımız, parklarımız bu vergilerle yapılır. Yani fiş almak, aslında ülkemizin gelişmesine katkıda bulunmaktır. Bu konuyu ailenizle ve arkadaşlarınızla konuşarak daha fazla bilgi edinebilirsiniz. Harikasınız!