Merhaba sevgili öğrencilerim, ben 5. sınıf matematik öğretmeniniz. Bugün birlikte, gönderdiğiniz görseldeki ondalık gösterimler konusunu inceleyeceğiz. Bu konu, sayıların dünyasında yepyeni bir kapı aralamak gibi! Hazırsanız, haydi başlayalım.
Motivasyon Sorusu
Kalemtıraşın boyunun ve silginin eninin uzunluklarını gösteren ondalık gösterimleri okuyunuz. Bu ondalık gösterimlerin okunuşlarından yararlanarak basamak adları hakkındaki düşüncelerinizi açıklayınız.
Harika bir başlangıç sorusu! Bu soru, konuyu günlük hayattan bir örnekle anlamamızı sağlıyor. Gelin birlikte bakalım.
Adım 1: Görseli İnceleyelim
Görselde bize iki nesnenin uzunluğu verilmiş:
- Kalemtıraşın boyu: 2,4 cm
- Silginin eni: 1,5 cm
Adım 2: Bu Sayılar Ne Anlama Geliyor?
Bu virgüllü sayılara biz ondalık gösterim diyoruz. Virgül, sayıyı iki kısma ayırır.
- 2,4 cm: Bu sayıyı “iki tam onda dört santimetre” diye okuruz. Bu ne demek? Kalemtıraşın boyu 2 santimetreden uzun ama 3 santimetreden kısadır. 2 tam santimetre ve ek olarak bir santimetrenin 10 eşit parçasından 4 tanesi kadar daha uzundur. Virgülün solundaki 2, tam kısmı; sağındaki 4 ise ondalık kısmı gösterir.
- 1,5 cm: Bu sayıyı da “bir tam onda beş santimetre” diye okuruz. Yani silginin eni 1 tam santimetre ve ek olarak bir santimetrenin yarısı (10 parçadan 5’i) kadardır. Burada da 1tam kısmı, 5 ise ondalık kısmı temsil eder.
Sonuç:
İşte bu virgüllü sayılarda, virgülün solundaki kısma Tam Kısım, sağındaki kısma ise Ondalık Kısım diyoruz. Tam kısımdaki basamaklar bildiğimiz birler, onlar, yüzler basamağıdır. Ondalık kısımdaki basamaklar ise onda birler, yüzde birler gibi isimler alır.
Örnek Soru 1
1. 712,543 ondalık gösterimini basamak tablosunda gösterelim:
Şimdi de daha büyük bir ondalık sayıyı inceleyerek basamaklarını ve basamak değerlerini iyice pekiştirelim.
Adım 1: Tam ve Ondalık Kısmı Ayıralım
Sayımız 712,543. Virgül bizim ayırma noktamız.
- Virgülün solundaki 712, sayımızın Tam Kısmı‘dır.
- Virgülün sağındaki 543, sayımızın Ondalık Kısmı‘dır.
Adım 2: Tam Kısmın Basamaklarını ve Değerlerini Bulalım
Tam kısmı, yani 712’yi, bildiğimiz gibi basamaklarına ayıralım. Sağdan sola doğru gideriz:
- 2 → Birler Basamağı → Basamak Değeri: 2
- 1 → Onlar Basamağı → Basamak Değeri: 10
- 7 → Yüzler Basamağı → Basamak Değeri: 700
Adım 3: Ondalık Kısmın Basamaklarını ve Değerlerini Bulalım
Ondalık kısımda ise virgülden hemen sonra başlayarak soldan sağa doğru ilerleriz:
- 5 → Onda Birler Basamağı → Basamak Değeri: 0,5
- 4 → Yüzde Birler Basamağı → Basamak Değeri: 0,04
- 3 → Binde Birler Basamağı → Basamak Değeri: 0,003
Adım 4: Sayıyı Okuyalım
Bir ondalık sayıyı okurken önce tam kısmı söyleriz, virgüle gelince “tam” deriz, sonra ondalık kısmı bir bütün olarak okur ve en sondaki rakamın basamak adını ekleriz.Okunuşu: Yedi yüz on iki TAM binde beş yüz kırk üç.
Sonuç:
Gördüğünüz gibi, 712,543 sayısındaki her bir rakamın bulunduğu basamağa göre bir adı ve bir değeri vardır. Bu basamakları doğru anlamak, ondalık sayılarla yapacağınız tüm işlemlerde size çok yardımcı olacaktır. Unutmayın, matematik pratik yaparak öğrenilir!