Merhaba sevgili öğrencilerim,
Harika bir konuyla karşınızdayım! Bugün birlikte bir noktanın başka bir noktaya göre yerini, yani konumunu bulmayı öğreneceğiz. Tıpkı birine adres tarif eder gibi “sağa dön, yukarı çık” diyeceğiz. Görseldeki soruları sizin için adım adım, tane tane çözeceğim. Haydi başlayalım!
1. Yanda işaretli noktalara göre aşağıda belirtilen noktaların birbirine göre konumlarını, birim ve yön ifadelerini kullanarak açıklayınız.
Bu soruda bizden, kareli kağıt üzerindeki noktaların birbirlerine göre yerlerini bulmamız isteniyor. Her bir kare aralığına “birim” diyeceğiz ve yönlerimizi (sağ, sol, yukarı, aşağı) kullanarak noktaların konumunu tarif edeceğiz.
a. K ve L noktaları
Haydi K noktasından L noktasına gitmeye çalışalım.
Adım 1: K noktasından L noktasına ulaşmak için sağa ya da sola gitmemize gerek var mı? Hayır, çünkü ikisi de aynı dikey çizgi üzerinde.
Adım 2: Peki hangi yöne ve kaç birim gitmeliyiz? K’den L’ye gitmek için aşağıya doğru inmemiz gerekiyor. Aralarındaki birimleri sayalım: 1, 2, 3 birim.
Sonuç:
L noktası, K noktasının 3 birim aşağısındadır.
Unutmayın, bunun tam tersini de söyleyebiliriz: K noktası, L noktasının 3 birim yukarısındadır.
b. K ve M noktaları
Şimdi de K noktasından M noktasına bir yolculuk yapalım. Bu defa hem yatayda (sağa/sola) hem de dikeyde (yukarı/aşağı) hareket edeceğiz.
Adım 1: Önce K noktasından sağa doğru M’nin hizasına kadar gidelim. Sayalım bakalım: 1, 2, 3, 4 birim sağa gitmeliyiz.
Adım 2: M’nin hizasına geldik, şimdi de aşağı inelim. Sayıyoruz: 1, 2 birim aşağıya inmemiz gerekiyor.
Sonuç:
M noktası, K noktasının 4 birim sağında ve 2 birim aşağısındadır.
Tersinden düşünürsek: K noktası, M noktasının 4 birim solunda ve 2 birim yukarısındadır.
c. K ve N noktaları
Sıradaki yolculuğumuz K’den N’ye! Yine yönlerimizi ve birimlerimizi kullanacağız.
Adım 1: K’den N’nin hizasına kadar sağa doğru ilerleyelim. Sayalım: 1, 2, 3, 4, 5, 6 birim sağa.
Adım 2: Şimdi de N’ye ulaşmak için aşağı inelim. Sayıyoruz: 1, 2, 3, 4 birim aşağıya.
Sonuç:
N noktası, K noktasının 6 birim sağında ve 4 birim aşağısındadır.
Tersini de söyleyelim: K noktası, N noktasının 6 birim solunda ve 4 birim yukarısındadır.
ç. L ve N noktaları
Son olarak L noktasından N noktasına gidelim.
Adım 1: L’den N’nin hizasına gelmek için sağa doğru kaç birim gitmeliyiz? Sayalım: 1, 2, 3, 4, 5, 6 birim sağa.
Adım 2: Peki N’ye ulaşmak için aşağı inmemiz gerekiyor mu? Evet, çok az. Sadece 1 birim aşağıya inmemiz yeterli.
Sonuç:
N noktası, L noktasının 6 birim sağında ve 1 birim aşağısındadır.
Tersini düşünürsek: L noktası, N noktasının 6 birim solunda ve 1 birim yukarısındadır.
2. Sınıfınızda farklı sıralarda oturan iki arkadaşınızı belirleyiniz. Bu arkadaşlarınızın birbirine göre konumlarını, birim olarak sıra sayılarını ve yön ifadelerini kullanarak açıklayınız.
Bu soru, öğrendiğimiz konuyu kendi sınıfımızda uygulamamızı isteyen çok güzel bir etkinlik sorusu. Bu yüzden bu sorunun herkes için farklı bir cevabı olacak. Ben size nasıl yapacağınızı bir örnekle anlatayım.
Diyelim ki sınıfta Elif ve Can adında iki arkadaşımız var. Elif’in yerini Can’a göre tarif edelim.
Adım 1: Önce referans noktamızı seçelim. Can’ı seçtik. Şimdi Can’ın oturduğu yerden Elif’e bakıyoruz.
Adım 2: Elif, Can’ın önünde mi arkasında mı? Diyelim ki Elif, Can’ın 2 sıra önünde oturuyor. (Ön tarafı “yukarı” yönü gibi düşünebiliriz.)
Adım 3: Peki Elif, Can’ın tam önünde mi, sağında mı, solunda mı? Diyelim ki Elif, Can’ın oturduğu sıranın 3 sıra solunda oturuyor.
Sonuç:
O zaman şöyle bir cümle kurabiliriz: “Elif, Can’ın 2 sıra önünün 3 sıra solunda oturmaktadır.”
Matematik dilinde ise bunu şöyle ifade edebiliriz: “Elif’in konumu, Can’a göre 2 birim yukarıda ve 3 birim soldadır.”
Siz de kendi sınıfınızdan iki arkadaşınızı seçip bu eğlenceli etkinliği yapabilirsiniz. Eminim çok keyif alacaksınız!