Merhaba sevgili 5. sınıf öğrencilerim, ben sizin matematik öğretmeniniz. Bugün birlikte “Bir Noktanın Diğer Bir Noktaya Göre Konumu” konusunu işleyeceğiz. Önümüzdeki görseldeki soruları adım adım, hep birlikte çözeceğiz. Hazırsanız, haydi başlayalım!
Hazırlanalım Bölümü
Soru: Görseldeki otomobil hastaneye gidecektir. Otomobil sürücüsüne hastanenin yolunu nasıl tarif edeceğinizi açıklayınız.
Sevgili çocuklar, bu soruda bir adres tarifi yapmamız isteniyor. Tıpkı bir arkadaşımıza evimizi tarif eder gibi, arabaya da hastanenin yolunu tarif edeceğiz. Krokiye dikkatlice bakalım.
Unutmayın, bu tür sorularda birden fazla doğru yol olabilir. Önemli olan, tarifimizin açık ve anlaşılır olmasıdır.
Çözüm:
Adım 1
Önce arabamızın nerede olduğuna ve hastanenin nerede olduğuna bakalım. Arabamız haritanın sol alt köşesinde, hastane ise sağ üst köşesinde duruyor.
Adım 2
Şimdi arabamızdan hastaneye doğru bir yol çizelim. Binaları birer “birim” olarak düşünebiliriz.
Adım 3
Arabamızın olduğu yerden başlayarak 2 birim yukarıya doğru ilerleyelim. Yani iki bina geçelim.
Adım 4
Şimdi de bulunduğumuz noktadan 2 birim sağa doğru ilerleyelim. Yine iki bina geçmiş olacağız.
Sonuç:
İşte bu kadar! Tarifimiz şu şekilde olabilir: “Bulunduğunuz yerden 2 bina yukarı, sonra 2 bina sağa giderseniz hastaneye ulaşırsınız.” Tebrikler, sürücüyü hastaneye ulaştırdık!
Öğrenelim Bölümü – Soru 1
Soru: Aşağıdaki kuşun yuvasına gitmek için izleyeceği yolu belirleyelim.
Bu soruda sevimli bir kuşun yuvasına nasıl gideceğini bulacağız. Kareli kağıttaki her bir okun 1 birimlik bir hareketi gösterdiğini unutmayalım.
Çözüm:
Adım 1
Öncelikle kuşun yuvasına ulaşmak için ne kadar aşağıya inmesi gerektiğini bulalım. Resimdeki aşağıyı gösteren okları sayalım: 1, 2, 3, 4. Demek ki kuşumuz 4 birim aşağıya inmeli.
Adım 2
Şimdi de ne kadar sağa gitmesi gerektiğini bulalım. Sağa doğru giden okları sayıyoruz: 1, 2, 3, 4, 5, 6. Harika! Kuşumuzun 6 birim sağa gitmesi gerekiyor.
Sonuç:
Kuş, yuvasına ulaşmak için bulunduğu yerden 4 birim aşağıya ve 6 birim sağa gitmelidir. Yuvanın konumu, kuşa göre 4 birim aşağıda ve 6 birim sağdadır.
Öğrenelim Bölümü – Soru 2
Soru: Aşağıdaki satranç tahtası üzerinde bulunan şah ve kale taşlarının birbirine göre konumlarını inceleyelim.
Satranç tahtası da aslında kareli bir kağıt gibidir. Bu soruda iki farklı bakış açısıyla taşların konumunu belirleyeceğiz. Önce Şah’ın Kale’ye göre, sonra da Kale’nin Şah’a göre nerede olduğuna bakacağız.
Çözüm:
1. Bakış Açısı: Şah’ın Kale’ye Göre Konumu
Burada başlangıç noktamız Kale. Kale’den yola çıkıp Şah’a ulaşacağız.
Adım 1
Kale’den başlayarak Şah’ın olduğu sıraya gelmek için yukarı doğru kaç kare saymalıyız? Haydi sayalım: 1, 2. Demek ki Şah, Kale’nin 2 birim yukarısında.
Adım 2
Şimdi de aynı hizada sağa doğru kaç kare gitmeliyiz? Sayalım: 1, 2, 3, 4. Demek ki Şah, Kale’nin 4 birim sağında.
Sonuç:
Bu iki adımı birleştirdiğimizde şunu söyleriz: Şah, kalenin 2 birim yukarısında ve 4 birim sağındadır.
2. Bakış Açısı: Kale’nin Şah’a Göre Konumu
Bu sefer başlangıç noktamız Şah. Şah’tan yola çıkıp Kale’ye ulaşmaya çalışacağız.
Adım 1
Şah’tan başlayarak Kale’nin olduğu sıraya gelmek için aşağıya doğru kaç kare saymamız gerekiyor? Sayalım: 1, 2. Yani Kale, Şah’ın 2 birim aşağısında.
Adım 2
Peki sola doğru kaç kare gitmeliyiz? Şah’ın bulunduğu kareden sola doğru sayıyoruz: 1, 2, 3, 4. Demek ki Kale, Şah’ın 4 birim solunda.
Sonuç:
Bu durumda da tarifimiz şöyle olur: Kale, şahın 2 birim aşağısında ve 4 birim solundadır.
Gördüğünüz gibi, bir noktanın konumunu belirtirken, nereye göre belirttiğimiz çok önemlidir. Referans noktamız değişince, yönlerimiz de (yukarı-aşağı, sağ-sol) değişiyor. Harikasınız çocuklar!