5. Sınıf Matematik Ders Kitabı Cevapları Özgün Yayınları Sayfa 114
Harika bir etkinlik, sevgili öğrencilerim!
Ben sizin 5. Sınıf Matematik öğretmeninizim ve bugün ondalık gösterimlerin basamaklarını ve basamak değerlerini birlikte öğreneceğiz. Görseldeki soruları adım adım, hepimizin anlayacağı şekilde çözeceğiz. Hazırsanız, haydi başlayalım!
Hazırlanalım Bölümü
Soru: Yukarıdaki bisikletin ve kaykayın fiyatlarını okuyunuz. Fiyatlardaki 5 rakamının bulunduğu basamakların adlarını ve basamak değerleri hakkındaki düşüncelerinizi açıklayınız.
Çözüm:
Bu soruyu çözmek için önce fiyatları doğru okumalı, sonra da 5 rakamının nerede olduğuna ve o yerde ne kadar değerli olduğuna bakmalıyız.
Adım 1: Fiyatları Okuyalım
- Bisikletin fiyatı: 419,5 TL. Bu sayıyı “Dört yüz on dokuz tam onda beş” şeklinde okuruz.
- Kaykayın fiyatı: 75,8 TL. Bu sayıyı da “Yetmiş beş tam onda sekiz” şeklinde okuruz.
Adım 2: Bisikletin Fiyatındaki 5 Rakamını İnceleyelim (419,5)
- Bisikletin fiyatında 5 rakamı, virgülün hemen sağındaki ilk basamakta yer alıyor.
- Virgülden sonraki ilk basamağın özel bir adı vardır: Onda Birler Basamağı.
- Bu basamaktaki 5’in basamak değeri ise 5 tane 0,1’in toplamı, yani 0,5‘tir. Bu da 50 kuruş demektir.
Adım 3: Kaykayın Fiyatındaki 5 Rakamını İnceleyelim (75,8)
- Kaykayın fiyatında 5 rakamı, virgülün sol tarafında, yani tam kısımda yer alıyor.
- Virgülden önceki ilk basamağın adını zaten biliyoruz: Birler Basamağı.
- Bu basamaktaki 5’in basamak değeri ise 5 tane 1’in toplamı, yani 5‘tir. Bu da tam 5 TL demektir.
Sonuç: Gördüğünüz gibi, her iki fiyatta da 5 rakamı olmasına rağmen bulundukları yerler farklı olduğu için değerleri de çok farklı! Bisikletteki 5, 0,5 TL’yi (50 kuruş) ifade ederken, kaykaydaki 5, 5 TL’yi ifade ediyor. Bir rakamın değeri, hangi basamakta olduğuna bağlıdır. Bu çok önemli bir kuraldır, unutmayın!
Etkinlik Yapalım Bölümü
Soru 1: Aşağıda, paydası 100 olan bir tam sayılı kesrin ondalık gösterimi ve okunuşu verilmiştir. İnceleyiniz. 3 68/100 = 3,68 (Üç tam yüzde altmış sekiz). Bu ondalık gösterimi, aşağıdaki basamak tablosunun noktalı kutucuklarına, her kutucukta bir rakam bulunacak şekilde yazınız.
Çözüm:
Harika bir soru! Şimdi 3,68 sayısını basamak tablosuna yerleştirelim.
Adım 1: Sayının Kısımlarını Ayıralım
- Ondalık gösterimlerde virgül, sayıyı iki kısma ayırır.
- Virgülün solundaki kısım Tam Kısım‘dır. Bizim sayımızda bu kısım 3‘tür.
- Virgülün sağındaki kısım ise Ondalık Kısım‘dır. Bizim sayımızda bu kısım 68‘dir.
Adım 2: Rakamları Tablodaki Doğru Yerlere Yazalım
- 3 rakamı, tam kısmın Birler Basamağı‘nda yer alır. O yüzden tablodaki “Birler Basamağı” kutusuna 3 yazarız.
- 6 rakamı, ondalık kısmın ilk basamağıdır. Burası Onda Birler Basamağı‘dır. Bu kutucuğa 6 yazarız.
- 8 rakamı, ondalık kısmın ikinci basamağıdır. Burası da Yüzde Birler Basamağı‘dır. Bu kutucuğa da 8 yazarız.
Tabloyu doldurduğumuzda; Birler Basamağı’nda 3, Onda Birler Basamağı’nda 6 ve Yüzde Birler Basamağı’nda 8 rakamı olmalıdır. Diğer basamaklar (Yüzler, Onlar, Binde Birler) boş kalır.
Soru 2: 3,68 ondalık gösteriminde tam kısım ve ondalık kısımdaki rakamların, bulunduğu basamağın değeriyle ilişkisini açıklayınız.
Çözüm:
Bu soruda her bir rakamın basamak değerini, yani gerçekte ne kadar ettiğini bulacağız.
- 3 rakamı: Bu rakam Birler Basamağı‘ndadır. Bu yüzden basamak değeri 3 x 1 = 3‘tür.
- 6 rakamı: Bu rakam Onda Birler Basamağı‘ndadır. Bu yüzden basamak değeri 6 x 0,1 = 0,6‘dır.
- 8 rakamı: Bu rakam Yüzde Birler Basamağı‘ndadır. Bu yüzden basamak değeri 8 x 0,01 = 0,08‘dir.
Sonuç: Bir rakamın bulunduğu basamak, o rakamın değerini belirler. 3,68 sayısı aslında bu basamak değerlerinin toplamından oluşur: 3 + 0,6 + 0,08 = 3,68. İşte rakamlar ve basamak değerleri arasındaki ilişki budur! Harikasınız çocuklar, konuyu çok iyi anladınız!