Merhaba sevgili öğrencim! Harika bir soruyla karşı karşıyayız. Gel, şimdi hep birlikte görseldeki şemayı, Kurtuluş Savaşı’mızın çok önemli bir cephesi olan Doğu Cephesi hakkındaki bilgilerimizle dolduralım. Adım adım ilerleyerek her bir soruyu cevaplayalım.
Soru: Kime karşı açıldı?
Çözüm: Ermenilere karşı açılmıştır.
Açıklaması:
Adım 1: Mondros Ateşkes Antlaşması’ndan sonra İtilaf Devletleri, bizim için kabul edilemez olan Sevr Antlaşması ile Doğu Anadolu’da bir Ermeni devleti kurmayı planlıyorlardı.
Adım 2: Bu plana göre hareket eden Ermeniler, Doğu Anadolu’daki topraklarımıza saldırmaya başladılar.
Adım 3: Bu nedenle Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM), vatan topraklarını korumak ve Sevr’i geçersiz kılmak için bu cepheyi Ermenilere karşı açmıştır.
Soru: Nerede açıldı?
Çözüm: Doğu Anadolu’da açılmıştır. (Kars ve çevresi)
Açıklaması:
Adım 1: Savaşın geçtiği coğrafya, adından da anlaşılacağı gibi ülkemizin doğusudur.
Adım 2: Özellikle Kars, Sarıkamış, Iğdır ve Gümrü gibi şehirler ve çevresi, bu cephedeki mücadelenin en yoğun yaşandığı yerlerdi.
Soru: Orduyu kim komuta etti?
Çözüm: 15. Kolordu Komutanı Kazım Karabekir Paşa.
Açıklaması:
Adım 1: Mondros Ateşkesi’nden sonra Osmanlı ordularının çoğu terhis edilmişti, yani dağıtılmıştı. Bu, ülkemizi savunmasız bırakmak için yapılmıştı.
Adım 2: Ancak kahraman komutanlarımızdan Kazım Karabekir Paşa, emrindeki 15. Kolordu’yu dağıtmamış ve milli mücadele için hazır bir şekilde bekletmişti.
Adım 3: İşte bu yüzden Doğu Cephesi’ndeki düzenli ordumuzu komuta eden kişi Kazım Karabekir Paşa‘dır.
Soru: Hangi antlaşma ile kapandı?
Çözüm: Gümrü Antlaşması (3 Aralık 1920)
Açıklaması:
Adım 1: Kazım Karabekir komutasındaki şanlı ordumuz, Ermenilere karşı büyük bir zafer kazandı. Askeri başarılar, genellikle siyasi başarıları da beraberinde getirir.
Adım 2: Bu askeri zaferin ardından masaya oturuldu ve 3 Aralık 1920‘de Gümrü Antlaşması imzalandı.
Adım 3: Unutma, bu antlaşma TBMM Hükümeti’nin imzaladığı ilk uluslararası antlaşmadır. Bu yüzden bizim için hem askeri hem de siyasi bir zaferdir. Bu antlaşma ile Doğu Cephesi resmen kapanmıştır.
Soru: Ne zaman açıldı?
Çözüm: 28 Eylül 1920’de Türk ordusunun taarruzu ile başlamıştır.
Açıklaması:
Adım 1: Ermenilerin bir süredir devam eden saldırıları ve tacizleri üzerine TBMM, artık buna bir son vermek için harekete geçme kararı aldı.
Adım 2: Kazım Karabekir Paşa komutasındaki ordumuz, 28 Eylül 1920 tarihinde genel taarruza, yani saldırıya geçti. Cephedeki aktif ve büyük çaplı savaş bu tarihte başladı diyebiliriz.
Soru: Neden açıldı?
Çözüm: Sevr Antlaşması ile Ermenilere verilen toprakları geri almak ve Doğu sınırımızı güvence altına almak için.
Açıklaması:
Adım 1: Hatırlarsan, Sevr Antlaşması vatanımızı parçalayan bir ölüm fermanı gibiydi. Bu antlaşma, Doğu Anadolu’da bir Ermeni devleti kurulmasını öngörüyordu.
Adım 2: Ermeniler de bu maddeye ve İtilaf Devletleri’nin vaatlerine güvenerek topraklarımıza saldırmaya başlamıştı.
Adım 3: İşte bu cephe, hem Sevr Antlaşması’nı fiilen geçersiz kılmak hem de doğu sınırımızı koruyarak vatan toprağını savunmak amacıyla açılmıştır.
Soru: Nasıl sonuçlandı?
Çözüm: Türk ordusunun kesin zaferi ile sonuçlandı.
Açıklaması:
Adım 1: Kurtuluş Savaşı’mızın ilk cephesi olan Doğu Cephesi, bizim için parlak bir zaferle sonuçlandı. Düzenli ordumuz (15. Kolordu), Ermeni kuvvetlerini yenilgiye uğrattı.
Adım 2: Bu askeri başarı, Gümrü Antlaşması’nın imzalanmasını sağladı. Ermenistan, Sevr Antlaşması’nı tanımadığını kabul etti. Bu çok büyük bir kazanımdı.
Adım 3: Sonuç olarak, Doğu sınırımız büyük ölçüde güvence altına alındı ve en önemlisi, buradaki birliklerimiz Batı Cephesi’ne kaydırılarak oradaki mücadeleye güç kattı. Bu, bizim için büyük bir askeri ve siyasi başarıdır.
Umarım bu açıklamalar konuyu daha iyi anlamana yardımcı olmuştur. Unutma, Doğu Cephesi’ndeki zafer, Kurtuluş Savaşı’mızın ilk askeri ve siyasi başarısıdır ve diğer cepheler için de büyük bir moral kaynağı olmuştur. Başarılar dilerim!