8. Sınıf İnkılap Tarihi Ders Kitabı Cevapları Semih Ofset S.E.K. Yayınları Sayfa 175
Merhaba sevgili gençler, ben 8. Sınıf İnkılap Tarihi öğretmeniniz.
Bugün sizlerle, Cumhuriyetimizin kurucusu Gazi Mustafa Kemal Atatürk’e yönelik hain suikast girişimiyle ilgili metinleri ve soruları inceleyeceğiz. Bu olay, sadece Atatürk’ün şahsına değil, aynı zamanda genç Türkiye Cumhuriyeti’ne ve onun değerlerine yapılmış bir saldırıydı. Haydi gelin, bu önemli konuyu daha iyi anlamak için görseldeki soruları birlikte adım adım çözelim.
Sıra Sizde (Birinci Bölüm)
Aşağıdaki metni okuyunuz. Metnin altındaki soruları cevaplayınız.
Suikastçıların yakalanması haberinin her yerde duyulmasıyla, 19 Haziran’a kadar olan süre içinde, suikastı lanetleyen ve kınayan pek çok telgraf Gazi’ye ulaşmıştır. Ayrıca, İstanbul’daki yabancı elçiler ve delegeler, Gazi’ye yapılmak istenen suikasttan duydukları üzüntüyü dile getirmişlerdir. Her yerde suikast girişimini lanetleyen mitingler yapılmıştır. Gazi bunun üzerine 22 Haziran’da millete bir bildiri yayınlamak gereğini duymuştur:
“Benim şahsımdan çok devletin varlığına yöneltilmiş olduğu beliren gizli politik düzenler karşısında tüm ulusun duyduğu, pek ağır başlı ve soylu bir şekilde gösterdiği temiz duygular beni avutmaktadır. Bu gösteriler inkılap ülkümüzün, bütün ulusça, canı gibi korunduğuna parlak ve güçlü bir belge olmaktadır. Bu itibarla istiklâl için milletin saadet ve refahı namına hissetmekte olduğum emniyet ve güveni millet önünde beyan etmekle büyük bir onur ve sevinç duymaktayım”. Gazi konuşmasını halka teşekkür cümleleri ile tamamlamıştır.
1. Yurdun hemen her yerinde suikast girişimini kınayan mitingler yapılmasının nedeni nedir? Açıklayınız.
Sevgili arkadaşlar, bu soruyu cevaplamak için o dönemdeki insanların Atatürk’e ve Cumhuriyete olan bakış açısını anlamamız gerekiyor.
-
Adım 1: Mustafa Kemal’in Temsil Ettiği Değerler
Mustafa Kemal Atatürk, Türk milleti için sadece bir lider değildi. O, Kurtuluş Savaşı’nın başkomutanı, bağımsızlığın sembolü ve yepyeni, modern bir devlet olan Türkiye Cumhuriyeti’nin kurucusuydu. Yani Atatürk demek, bağımsızlık, cumhuriyet ve inkılaplar demekti. -
Adım 2: Suikastın Asıl Hedefi
Bu nedenle, ona yapılan bir saldırı, aslında onun temsil ettiği tüm bu değerlere yapılmış bir saldırı olarak görülüyordu. Halk, bu suikast girişiminin sadece Atatürk’ü değil, aynı zamanda büyük fedakârlıklarla kurdukları Cumhuriyet’i ve kazandıkları bağımsızlığı yok etmeyi amaçladığını anladı. -
Adım 3: Halkın Tepkisi
İşte bu yüzden yurdun dört bir yanındaki insanlar, bu hain girişime sessiz kalmadılar. Düzenledikleri mitinglerle hem liderleri Atatürk’e sahip çıktıklarını gösterdiler hem de Cumhuriyet’i ve inkılapları canları pahasına koruyacaklarını tüm dünyaya ilan ettiler. Bu mitingler, bir nevi milli birlik ve beraberlik gösterisiydi.
Sonuç olarak; mitinglerin yapılmasının temel nedeni, halkın Gazi Mustafa Kemal’e olan derin sevgisi ve bağlılığı ile birlikte, onun şahsında Cumhuriyet’i, bağımsızlığı ve inkılapları koruma kararlılığını gösterme isteğidir.
2. Mustafa Kemal suikastı neden şahsından daha çok devletin varlığına yöneltilmiş olduğunu söylemiştir? Açıklayınız.
Bu soru, Atatürk’ün ne kadar büyük bir devlet adamı ve mütevazı bir lider olduğunu bize gösteriyor. Gelin, neden böyle düşündüğünü adım adım inceleyelim.
-
Adım 1: “Benim değersiz vücudum…” İfadesi
Atatürk, metnin en başında yer alan ünlü sözünde ne diyordu? “Benim değersiz vücudum mutlaka bir gün toprak olacaktır fakat Türkiye Cumhuriyeti sonsuza kadar sürekli kalacaktır.” Bu söz, onun kendi hayatını, devletin ve milletin geleceğinin yanında ne kadar küçük gördüğünü anlatır. O, kişilerin gelip geçici, ancak devletin ve ideallerin kalıcı olduğuna inanıyordu. -
Adım 2: Asıl Hedef: Cumhuriyet ve İnkılaplar
Suikastı düzenleyenler, eski düzeni geri getirmek isteyen, Cumhuriyet’e ve yapılan yeniliklere (inkılaplara) karşı olan kişilerdi. Onların asıl derdi Mustafa Kemal’in kişiliği değil, onun kurduğu modern, laik ve demokratik devletti. Atatürk bu gerçeğin farkındaydı. Bu yüzden “Bu saldırı bana değil, Cumhuriyetimizedir” diyerek olayın asıl hedefini doğru bir şekilde ortaya koymuştur. -
Adım 3: Milli Bilinci Güçlendirmek
Atatürk, olayı kişisel bir mesele olmaktan çıkarıp bir “memleket meselesi” haline getirmiştir. Böylece tüm halkın, particilik veya kişisel çekişmeleri bir kenara bırakarak Cumhuriyet ideali etrafında birleşmesini sağlamıştır. Bu, millete “Korumanız gereken ben değilim, asıl korumanız gereken bu devlettir” mesajını vermiştir.
Sonuç olarak; Mustafa Kemal, suikastın asıl hedefinin şahsı değil, Türkiye Cumhuriyeti ve onun temel ilkeleri olduğunu söylemiştir. Çünkü o, kişilerin fani, devletin ise ebedi olduğuna inanıyor ve milletin dikkatini kişilere değil, korunması gereken asıl değer olan Cumhuriyet’e çekmek istiyordu.
Sıra Sizde (İkinci Bölüm)
Mustafa Kemal’e suikast girişimini anlatan bir gazete sayfası tasarlayınız. Gazetenizdeki haber metnini “Ne?”, “Ne zaman?”, “Nerede?”, “Nasıl?”, “Neden?” ve “Kim?” sorularına (5N1K) cevap verecek şekilde yazınız.
Harika bir uygulama sorusu! Hadi hep birlikte o günlere gidelim ve bir gazete haberi yazalım. Gazetemizin adı “Milletin Sesi” olsun.
MİLLETİN SESİ GAZETESİ
Tarih: 17 Haziran 1926
BÜYÜK LİDERE HAİN PUSU! CUMHURİYETİMİZE YÖNELİK ALÇAK SUİKAST GİRİŞİMİ ÖNLENDİ!
Yurdun dört bir yanında büyük bir infiale yol açan haber dün İzmir’den geldi. Reisicumhurumuz Gazi Mustafa Kemal Paşa’ya yönelik alçakça bir suikast planı, son anda ortaya çıkarılarak engellendi. İşte yürekleri ağza getiren bu hain planın detayları:
(Ne?) Cumhurbaşkanımız Gazi Mustafa Kemal’e yönelik bir suikast girişimi planı deşifre edildi ve suikastçılar yakalandı.
(Nerede?) Olay, Gazi Paşa’nın Ege gezisi kapsamında ziyaret edeceği İzmir‘de planlanmıştı.
(Ne zaman?) Hain planın, Gazi Paşa’nın 15 Haziran günü şehre yapacağı ziyaret sırasında gerçekleştirilmesi hedefleniyordu. Ancak plan, uygulanmaya fırsat bulunamadan ortaya çıkarıldı.
(Kim?) Planın arkasında, Cumhuriyet ve inkılaplarımıza düşman olan eski İttihatçılardan Ziya Hurşit ve adamlarının olduğu tespit edildi. (Nasıl?) Bu alçak plan, suikastçılardan biri olan Giritli Şevki’nin vicdan azabı çekerek durumu İzmir Valiliği’ne ihbar etmesiyle bozuldu. Suikastçıların, Gazi Paşa’nın otomobili yavaşladığı sırada ateş açıp bir motorla Sakız Adası’na kaçmayı planladıkları öğrenildi.
(Neden?) Yakalananların ilk ifadelerine göre, bu hain girişimin amacı, Gazi Paşa’yı ortadan kaldırarak milletimizin büyük fedakârlıklarla kurduğu Türkiye Cumhuriyeti’ni yıkmak ve inkılapları durdurmaktı.
Devletimizin güvenlik güçleri olayla ilgili geniş çaplı bir soruşturma başlatırken, yurdun her yerinden Ankara’ya ve İzmir’e Gazi Paşa’ya destek ve bağlılık telgrafları yağmaktadır. Türk milleti, liderine ve Cumhuriyetine sonuna kadar sahip çıkacağını bir kez daha göstermiştir.
Umarım bu açıklamalar konuyu daha iyi anlamanıza yardımcı olmuştur. Unutmayın, tarihi olayları neden ve sonuçlarıyla birlikte öğrenmek, geleceğimize daha sağlam adımlarla yürümemizi sağlar. Başarılar dilerim!