8. Sınıf İnkılap Tarihi Ders Kitabı Cevapları Semih Ofset S.E.K. Yayınları Sayfa 43
Harika bir soru! Ders kitabımızdaki bu düşünce sorusu, Çanakkale Cephesi’nin ne kadar önemli olduğunu anlamamız için çok değerli. Hadi birlikte, bir tarihçi gibi düşünerek bu soruyu adım adım cevaplayalım.
Soru: Çanakkale Cephesi’nin kaybedilmesi durumunda neler olabilirdi? Açıklayınız.
Çözüm:
Sevgili öğrenciler, bu soruyu cevaplamak için önce İtilaf Devletleri’nin, yani İngiltere ve Fransa’nın Çanakkale’ye neden saldırdığını hatırlamamız gerekiyor. Amaçlarını bilirsek, başarılı olsalardı neler olacağını da kolayca tahmin edebiliriz.
Haydi gelin, olası sonuçları birlikte adım adım inceleyelim:
Adım 1: Osmanlı Devleti Savaş Dışı Kalırdı
İtilaf Devletleri’nin en büyük hedefi, donanmalarıyla Çanakkale Boğazı’nı geçip başkentimiz İstanbul‘u işgal etmekti. Eğer Boğaz’ı geçebilselerdi, başkentimiz düşerdi. Başkenti düşen bir devletin savaşa devam etmesi çok zordur. Bu yüzden Osmanlı Devleti, I. Dünya Savaşı’ndan çok daha erken bir tarihte, 1915 yılında çekilmek zorunda kalırdı.
Adım 2: I. Dünya Savaşı’nın Süresi Kısalırdı
Çanakkale’yi geçememeleri, savaşı en az 2 yıl uzatmıştır. Eğer biz kaybetseydik:
- Osmanlı Devleti savaş dışı kalacağı için İtilaf Devletleri çok büyük bir güç kazanacaktı.
- Almanya’nın en önemli müttefiklerinden biri saf dışı kalmış olacaktı.
- Bu durum, İttifak Devletleri’ni zayıflatacak ve I. Dünya Savaşı muhtemelen 1916 veya 1917 gibi daha erken bir tarihte bitecekti.
Adım 3: Rusya’daki Rejim Değişikliği (Bolşevik İhtilali) Yaşanmayabilirdi
İtilaf Devletleri’nin bir diğer önemli amacı da müttefikleri olan Çarlık Rusyası’na yardım götürmekti. O dönemde Rusya ekonomik olarak çok zor durumdaydı ve halk isyan etmek üzereydi. Biz Çanakkale’de onları durdurduğumuz için Rusya’ya yardım ulaştıramadılar. Yardımsız kalan Rusya’da ise 1917’de Bolşevik İhtilali yaşandı ve Çarlık rejimi yıkılarak Rusya savaştan çekildi.
Eğer Çanakkale’yi kaybetseydik, İngiliz ve Fransız yardımı Rusya’ya ulaşırdı. Belki de bu yardım sayesinde Çarlık Rusyası yıkılmaz ve Bolşevik İhtilali hiç yaşanmazdı. Bu da bütün dünya tarihini değiştirirdi!
Adım 4: Milli Mücadele’nin Lideri ve Ruhu Doğmayabilirdi
Bu belki de bizim için en önemli sonuçtur. Mustafa Kemal, Çanakkale Cephesi’nde, özellikle Arıburnu, Conkbayırı ve Anafartalar‘da gösterdiği üstün başarılarla tüm yurtta tanınan bir kahraman oldu. “Anafartalar Kahramanı” olarak anılmaya başlandı.
- Bu zafer, Türk milletine büyük bir moral ve özgüven verdi.
- Mustafa Kemal’in liderlik yeteneği herkes tarafından görüldü.
- Eğer Çanakkale’de yenilseydik, Mustafa Kemal belki de bu kadar tanınmayacak ve ileride başlayacak olan Milli Mücadele’ye önderlik edecek bir kahraman ortaya çıkmayacaktı. Kurtuluş Savaşı’nı başlatacak o inanç ve ruh eksik kalabilirdi.
Kısacası, Çanakkale Cephesi’nin kaybedilmesi sadece bir cephenin kaybedilmesi değil; İstanbul’un, Osmanlı Devleti’nin, savaşın seyrinin ve hatta gelecekte kurulacak olan Türkiye Cumhuriyeti’nin kaderinin değişmesi anlamına gelirdi. İşte bu yüzden Çanakkale Zaferi, tarihimizin en kritik dönüm noktalarından biridir.