8. Sınıf İnkılap Tarihi Ders Kitabı Cevapları Semih Ofset S.E.K. Yayınları Sayfa 97
Harika bir soru, sevgili öğrencim! Gel, birlikte ders kitabımızdaki bu önemli konuyu ve soruyu adım adım inceleyelim. Unutma, tarihi anlamak, olaylar arasındaki neden-sonuç ilişkisini kurabilmektir. Bu soru da tam olarak bunu istiyor.
Soru: İtilaf Devletleri arasında görüş ayrılıklarının artması Millî Mücadele’nin seyrini nasıl etkilemiş olabilir? Açıklayınız.
Çözüm:
Bu soruyu cevaplarken, önce İtilaf Devletleri’nin kimler olduğunu ve neden başta birlik olduklarını, sonra neden aralarında anlaşmazlıklar çıktığını ve son olarak bu anlaşmazlıkların bizim için, yani Millî Mücadele için ne gibi faydalar sağladığını düşünmeliyiz. Haydi başlayalım!
Adım 1: İtilaf Devletleri’nin Başlangıçtaki Tutumu
Öncelikle şunu hatırlayalım: Millî Mücadele’nin başında İngiltere, Fransa, İtalya gibi büyük İtilaf Devletleri, Osmanlı Devleti’ne imzalattıkları Sevr Antlaşması‘nın uygulanması konusunda hemfikirdi. Yani hepsi, Anadolu’daki direnişi (Millî Mücadele’yi) bastırmak ve kendi çıkarlarını korumak için birlikte hareket ediyorlardı. Bu durum, bizim için çok zorlu bir başlangıçtı çünkü karşımızda birleşmiş, güçlü bir düşman cephesi vardı.
Adım 2: Görüş Ayrılıkları Neden Başladı?
Peki, bu sağlam gibi görünen birlik neden sarsıldı? Bunun en temel sebebi, Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) ordularının kazandığı askeri başarılardır. Özellikle Batı Cephesi’nde I. İnönü Muharebesi’nde Yunanlılara karşı kazandığımız zafer, her şeyi değiştirmeye başladı. İtilaf Devletleri, TBMM’nin ve düzenli ordunun kolayca yenilmeyeceğini anladılar. Bu durum, onların kendi aralarındaki çıkar çatışmalarını da su yüzüne çıkardı:
- Fransa: Güney Cephesi’nde (Antep, Maraş, Urfa’da) halkımızın direnişiyle karşılaşıyordu ve bu savaş onlar için masraflı olmaya başlamıştı.
- İtalya: Batı Anadolu’da, özellikle İzmir ve çevresinde kendi çıkarları vardı ama bu bölge Yunanistan’a verilmişti. Bu durumdan zaten rahatsızlardı.
TBMM’nin askeri gücünü kanıtlaması, Fransa ve İtalya’nın “Bu savaş bizim için kârlı değil, belki de TBMM ile anlaşmalıyız?” diye düşünmesine sebep oldu.
Adım 3: Bu Görüş Ayrılıklarının Millî Mücadele’ye Etkileri
İşte sorumuzun can alıcı noktası burası! Düşman cephesindeki bu çatlaklar, Millî Mücadele’ye çok büyük faydalar sağladı. Bu faydaları şöyle sıralayabiliriz:
1. Diplomatik Başarılar ve Tanınma: İtilaf Devletleri, Sevr’i bize kabul ettirmek için Londra’da bir konferans düzenlediler. Normalde bizi muhatap bile almazken, bu konferansa hem İstanbul Hükûmeti’ni hem de TBMM Hükûmeti‘ni çağırmak zorunda kaldılar. Bu, TBMM’nin hukuken ve resmen tanınması yolunda atılmış dev bir adımdı. Artık biz bir isyancı grubu değil, bir devlet olarak görülmeye başlanmıştık.
2. Düşman Cephesinin Zayıflaması: Eskiden hepsi birden bize karşıyken, şimdi kendi aralarında anlaşamıyorlardı. Bu durum, onların ortak hareket etme kabiliyetini zayıflattı. Bize karşı olan güçleri bölünmüş oldu.
3. Askeri ve Siyasi Destek Sağlanması: Bu ayrılıklar sonucunda, zamanla Fransa ve İtalya, Anadolu’dan çekilme kararı aldılar. Hatta Fransa ile Ankara Antlaşması‘nı imzaladık ve Güney Cephemiz kapandı. Bu devletler işgal ettikleri yerlerden çekilirken geride bıraktıkları silah ve mühimmat, ordumuz tarafından kullanıldı. Yani düşmanlarımızdan bazıları artık bizimle savaşmıyor, hatta dolaylı olarak bize destek sağlamış oluyordu.
4. Moral ve Motivasyon Artışı: Türk milleti ve ordusu, düşmanların birliğinin bozulduğunu görünce büyük bir moral kazandı. Zaferin sadece savaş meydanında değil, masada da kazanılabileceğine olan inanç arttı.
Sonuç:
Kısacası sevgili öğrencim, İtilaf Devletleri arasındaki görüş ayrılıkları, Millî Mücadele’nin seyrini kesinlikle olumlu yönde etkilemiştir. Bu durum, askeri zaferlerimizi diplomatik zaferlerle taçlandırmamızı sağlamış, TBMM’nin uluslararası alanda tanınmasının önünü açmış ve düşman cephesini zayıflatarak nihai zafere ulaşmamızı kolaylaştırmıştır.