Merhaba sevgili öğrencim, ben İnkılap Tarihi ve Atatürkçülük öğretmeniniz. Gönderdiğin görseldeki ünite değerlendirme sorularını birlikte, adım adım ve kolayca anlayacağın bir dille çözeceğiz. Hazırsan başlayalım!
F. Aşağıdaki tabloda çeşitli devletler numaralandırılarak verilmiştir. Tablonun altındaki soruları bu numaraları kullanarak cevaplayınız.
Önce tablodaki devletlere ve harflerine bir göz atalım:
- A. Yugoslavya
- B. Irak
- C. İngiltere
- Ç. İran
- D. Romanya
- E. İtalya
- F. Yunanistan
- G. Fransa
- Ğ. Afganistan
Şimdi bu bilgilere göre soruları tek tek cevaplayalım.
1. Sadabat Paktı’na üye devletler hangileridir?
Çözüm:
Adım 1: Sadabat Paktı’nın neden kurulduğunu hatırlayalım. Bu pakt, İtalya’nın Doğu Akdeniz ve Orta Doğu’daki yayılmacı politikalarına karşı bir güvenlik önlemi olarak kurulmuştu. Türkiye’nin doğu sınırlarını güvence altına almayı amaçlıyordu.
Adım 2: Pakt’a üye olan ülkeler Türkiye, İran, Irak ve Afganistan’dı. Şimdi bu ülkelerin tablodaki harflerini bulalım.
- Irak: B
- İran: Ç
- Afganistan: Ğ
Sonuç: B, Ç, Ğ
2. Hatay’ın bağımsızlığı konusunda ülkemiz hangi devletle karşı karşıya geldi?
Çözüm:
Adım 1: Hatay, I. Dünya Savaşı’ndan sonra Suriye ile birlikte Fransa’nın manda ve himayesi altına girmişti. Türkiye, Hatay’ın anavatana katılması için büyük bir diplomasi mücadelesi verdi.
Adım 2: Bu mücadelede karşımızdaki devlet, Suriye’yi yöneten Fransa‘ydı. Tabloda Fransa’nın harfi G‘dir.
Sonuç: G
3. Hangi devletlerin yayılmacı tutumu ülkemizi önlem almaya itmiştir?
Çözüm:
Adım 1: 1930’lu yıllarda dünyada büyük bir gerginlik vardı. Özellikle İtalya lideri Mussolini’nin Akdeniz’i bir “İtalyan gölü” yapma hayali ve Almanya’nın saldırgan politikaları, Türkiye’yi tedbir almaya yöneltti.
Adım 2: Bu yayılmacı (emperyalist) devletlerden biri olan İtalya, Balkan Antantı ve Sadabat Paktı gibi savunma amaçlı ittifakları kurmamızda en önemli etkendi. Tabloda İtalya’nın harfi E‘dir.
Sonuç: E
4. Nüfus mübadelesi konusu ülkemizi hangi devletle karşı karşıya getirmiştir?
Çözüm:
Adım 1: Lozan Antlaşması’na göre Türkiye’deki Rumlar ile Yunanistan’daki Türklerin karşılıklı olarak yer değiştirmesi kararlaştırılmıştı. Bu sürece “nüfus mübadelesi” diyoruz.
Adım 2: Ancak bu süreçte hangi Rumların İstanbul’da kalacağı konusunda Yunanistan ile ciddi anlaşmazlıklar yaşadık. Bu sorun, Atatürk’ün barışçıl politikaları sayesinde 1930’da çözüldü. Tabloda Yunanistan’ın harfi F‘dir.
Sonuç: F
5. Musul’un Irak’a ait olduğunu iddia eden devlet hangisidir?
Çözüm:
Adım 1: Lozan Antlaşması’nda çözülemeyen tek konu Musul meselesiydi. Musul, zengin petrol yatakları nedeniyle çok önemliydi. Türkiye, Musul’un Misakımilli sınırları içinde olduğunu savunuyordu.
Adım 2: O dönemde Irak, İngiltere‘nin manda yönetimi altındaydı. İngiltere, petrol kaynakları nedeniyle Musul’un Irak’a bırakılması için büyük bir baskı kurdu. Yani karşımızdaki asıl güç İngiltere’ydi. Tabloda İngiltere’nin harfi C‘dir.
Sonuç: C
6. Balkan Antantı’na üye devletler hangileridir?
Çözüm:
Adım 1: Balkan Antantı, batı sınırımızı güvence altına almak için Almanya ve İtalya’nın Balkanlar’daki yayılmacı politikalarına karşı kurulmuş bir savunma paktıydı.
Adım 2: Bu pakta üye olan ülkeler Türkiye, Yunanistan, Yugoslavya ve Romanya’ydı. Kısaca “TaYYaR” diye kodlayabilirsin. Şimdi bu ülkelerin harflerini bulalım.
- Yugoslavya: A
- Romanya: D
- Yunanistan: F
Sonuç: A, D, F
7. Ülkemiz yabancı okullar konusunda hangi devletin itirazı ile karşılaştı?
Çözüm:
Adım 1: Türkiye Cumhuriyeti, egemenlik haklarını kullanarak ülkedeki tüm okulları Milli Eğitim Bakanlığı’na bağladı ve kendi kanunlarına uymalarını istedi.
Adım 2: Bu duruma, ülkemizde en çok okulu bulunan Fransa başta olmak üzere bazı Avrupalı devletler itiraz etti. Ancak Türkiye, bunun bir iç mesele olduğunu belirterek kesinlikle taviz vermedi. Tabloda Fransa’nın harfi G‘dir.
Sonuç: G
G. Aşağıda dış politikadaki bazı olaylar karışık olarak verilmiştir. Bunları inceleyerek olayların başındaki harfleri kronolojik olarak tablo üzerinde sıralayınız.
Çözüm:
Bu soruyu çözmek için olayların hangi yıllarda gerçekleştiğini bilmemiz gerekiyor. Gel, adım adım olayları ve tarihlerini yazarak doğru sırayı bulalım. Bu, hem tekrar yapmamızı sağlar hem de soruyu kolayca çözeriz.
Unutma, kronoloji yani tarihsel sıralama, olaylar arasındaki neden-sonuç ilişkisini anlamak için çok önemlidir!
Adım 1: Olayları Tarihleriyle Eşleştirelim
- c. İngiltere ile Ankara Antlaşması imzalandı: Bu antlaşma Musul sorunu sonucunda 1926‘da imzalandı. Bu, en eski olaylardan biri.
- ğ. Nüfus Mübadelesi Antlaşması imzalandı: Yunanistan ile yaşanan sorunları çözen bu antlaşma 1930 yılında imzalandı.
- d. Türk-Yunan Dostluk Antlaşması imzalandı: Nüfus mübadelesi sorunu çözüldükten hemen sonra, yine 1930‘da dostluk ilişkilerini pekiştirmek için imzalandı. (ğ, d’den önce gelir)
- ı. Türkiye Milletler Cemiyetine üye oldu: Türkiye, dünya barışına katkı sağlamak amacıyla 1932‘de Milletler Cemiyeti’ne (Cemiyet-i Akvam) katıldı.
- a. Balkan Antantı imzalandı: Batı sınırlarımızı güvence altına almak için 1934‘te imzalandı.
- g. Montrö Boğazlar Sözleşmesi imzalandı: Boğazların tam egemenliğini bize veren bu çok önemli sözleşme 1936‘da imzalandı.
- e. Sadabat Paktı imzalandı: Doğu sınırlarımızı güvence altına almak için 1937‘de imzalandı.
- h. Türk askerleri Hatay’a girdi: Hatay’ın bağımsızlık sürecinde güvenliği sağlamak için askerimiz 1938‘de Hatay’a girdi.
- f. Hatay Millet Meclisi Türkiye’ye katılma kararı aldı: Hatay, kendi meclisinin kararıyla 1939‘da anavatana katıldı.
- b. Türkiye dış borçlarının ödemesini tamamladı: Osmanlı’dan kalan dış borçların son taksiti 1954‘te ödendi. Bu listedeki en geç tarihli olaydır.
Adım 2: Doğru Sıralamayı Yapalım
Şimdi tarih sırasına göre harfleri yerleştirelim:
- c (1926)
- ğ (1930)
- d (1930)
- ı (1932)
- a (1934)
- g (1936)
- e (1937)
- h (1938)
- f (1939)
- b (1954)
Umarım açıklamalarım senin için faydalı olmuştur. Gördüğün gibi olayları nedenleriyle ve tarihleriyle bildiğimizde sorular ne kadar da kolaylaşıyor! Derslerinde başarılar dilerim!