Merhaba sevgili gençler! Ben 8. Sınıf İnkılap Tarihi öğretmeniniz. Gelin, hep birlikte ders kitabımızdaki bu önemli soruyu analiz edelim ve çözelim. Bu konu, tarihimizin en önemli dönüm noktalarından birini anlamamız için harika bir fırsat!
Soru: Mustafa Kemal “büyük suikast” ifadesi ile ne demek istemiştir? Açıklayınız.
Harika bir soru! Atatürk’ün sözleri her zaman derin anlamlar taşır. Bu ifadeyi anlamak için metni ve tarihimizi dikkatlice düşünelim. İşte adım adım çözümümüz:
Adım 1: “Büyük Suikast” İfadesinin Anlamını Kavrayalım
Öncelikle, Mustafa Kemal’in burada kullandığı “büyük suikast” ifadesi, bir kişiye yönelik gerçek bir saldırı, yani birini öldürme girişimi değildir. Buradaki “suikast”, Türk milletinin bağımsızlığına, onuruna ve vatanının bütünlüğüne yönelik yapılan çok büyük ve hain bir planı anlatmak için kullanılmış güçlü bir benzetmedir (mecazdır).
Adım 2: Suikast Planı Ne Zaman ve Kimler Tarafından Hazırlandı?
Atatürk, metinde de belirtildiği gibi, bu planın “yüzyıllardan beri hazırlandığını” söylüyor. Bu ifadeyle, Avrupalı büyük devletlerin (yani İtilaf Devletleri’nin) Osmanlı Devleti’ni zayıflatmak, parçalamak, sömürgeleştirmek ve sonunda da tarih sahnesinden silmek için uzun yıllardır yürüttükleri politikaları kastediyor. Bu planın son ve en tehlikeli adımı ise Birinci Dünya Savaşı’ndan sonra bize zorla kabul ettirilmek istenen Sevr Antlaşması‘ydı.
Adım 3: Sevr Antlaşması Neden “Büyük Suikast”ın Tamamlanması Anlamına Geliyordu?
Mustafa Kemal, bu suikastın “Sevr Antlaşması’yla tamamlandığı zannedilmiş” olduğunu belirtiyor. Çünkü Sevr Antlaşması, Türk milleti için adeta bir ölüm fermanı gibiydi. Gelin hatırlayalım:
- Sevr Antlaşması, vatanımızı paramparça ediyordu.
- Ordumuzu dağıtıyor, askeri gücümüzü tamamen yok ediyordu.
- Ekonomik bağımsızlığımızı (kapitülasyonlar gibi maddelerle) tamamen elimizden alıyordu.
- Kısacası, Türk milletini esir almayı ve kendi vatanında hürriyetini yok etmeyi amaçlıyordu.
İşte bu yüzden Sevr, o “büyük suikast” planının son ve en acımasız adımıydı.
Adım 4: Lozan Antlaşması’nın Rolü Nedir?
Mustafa Kemal, Lozan Barış Antlaşması‘nın işte bu “büyük suikastı”, yani Sevr ile bize dayatılan bu yok oluş planını yırtıp attığını, bu hain planı bozduğunu belirtmek için bu güçlü ifadeyi kullanmıştır. Kurtuluş Savaşı’nda kazandığımız askeri zaferin ardından imzaladığımız Lozan, bu yüzlerce yıllık planın başarısızlığa uğradığının ve Türk milletinin bağımsızlığını ve onurunu canı pahasına koruduğunun belgesidir.
Sonuç olarak;
Mustafa Kemal’in “büyük suikast” ile kastettiği şey, Türk milletinin bağımsızlığını ve varlığını yok etmeyi amaçlayan, Sevr Antlaşması ile zirveye ulaşan, Batılı devletlerin uzun vadeli sömürgeci ve art niyetli politikalarıdır. Lozan Antlaşması ise bu suikastı bozan ve tarihimizin en büyük siyasi zaferlerinden biri olan belgedir.