8. Sınıf İnkılap Tarihi Ders Kitabı Cevapları Semih Ofset S.E.K. Yayınları Sayfa 159

Harika bir soru! Gelin, hep birlikte bu metni ve soruyu bir İnkılap Tarihi öğretmeni gözüyle inceleyelim ve anlayalım. Unutmayın, tarih sadece geçmişi bilmek değil, aynı zamanda geçmişteki sözlerden ve olaylardan ders çıkararak bugünü anlamaktır.

Soru: Mustafa Kemal’in yukarıdaki sözünden ne anlıyorsunuz? Açıklayınız.

Merhaba sevgili gençler! Bu soruyu çözmeden önce, Mustafa Kemal Atatürk’ün hangi sözünden bahsedildiğini bir hatırlayalım. Metnin sonundaki alıntılanan sözü şuydu:

“Memleketimizi modernleştirmek istiyoruz. Bütün çalışmalarımız Türkiye’de modern yani Batılı anlamda bir hükümet vücuda getirmektir. Uygarlığa girmeyi isteyip de Batı’ya yönelmeyen millet hangisidir?”

Şimdi gelin bu önemli sözü adım adım analiz ederek ne anlama geldiğini birlikte çözelim.

Adım 1: Sözü Parçalara Ayırarak Anlamak

Atatürk’ün sözünü daha iyi anlamak için cümle cümle gidelim:

• “Memleketimizi modernleştirmek istiyoruz.”

  Burada anahtar kelime modernleştirmek. Modernleşmek, çağın gerekliliklerine uymak, geri kalmışlıktan kurtulup ileri bir seviyeye ulaşmak demektir. Atatürk, Osmanlı Devleti’nin son dönemlerindeki geri kalmışlığın farkındaydı ve Türkiye Cumhuriyeti’nin hedefinin bu durumdan kurtulmak olduğunu net bir şekilde ifade ediyor.

• “Bütün çalışmalarımız Türkiye’de modern yani Batılı anlamda bir hükümet vücuda getirmektir.”

  İşte burası çok önemli! Atatürk, “modern” kelimesini açıklıyor ve hedefi daha somut hale getiriyor: “Batılı anlamda bir hükümet” kurmak. Peki, bu ne demek? O dönemde bilimde, teknolojide, sanatta ve yönetim anlayışında en ileri seviyede olan ülkeler Batı ülkeleriydi. Atatürk, bu ülkelerdeki gibi akla, bilime ve demokrasiye dayalı, çağdaş kurumları olan bir yönetim şeklini hedeflediğini söylüyor. Yani amaç, Batı’yı körü körüne taklit etmek değil, onların ulaştığı medeniyet seviyesini yakalamak için onların başarılı yöntemlerini (bilim, teknoloji, laiklik, demokrasi gibi) örnek almaktır.

• “Uygarlığa girmeyi isteyip de Batı’ya yönelmeyen millet hangisidir?”

  Bu aslında bir cevabı olmayan, daha çok bir düşünceyi vurgulamak için sorulmuş retorik (sözde) bir sorudur. Atatürk burada şunu demek istiyor: “Eğer medeni, gelişmiş bir ülke olmak istiyorsak, o dönemde medeniyetin merkezi olan Batı’daki gelişmeleri örnek almaktan başka çaremiz yoktur. Bunun aksini iddia etmek mantıksızdır.” Bu cümle, onun kararlılığını ve seçtiği yolun doğruluğuna olan inancını gösteriyor.

Adım 2: Ana Fikri ve Amacı Belirlemek

Tüm bu cümleleri birleştirdiğimizde, Mustafa Kemal’in bu sözüyle aslında Türk İnkılabının temel felsefesini özetlediğini görüyoruz. Bu felsefe, Türkiye’yi çağdaş medeniyetler seviyesine çıkarmaktır. Atatürk, bu hedefe ulaşmanın yolunun Batı’daki bilimsel ve akılcı gelişmeleri takip etmekten geçtiğine inanıyordu. Onun için “Batılılaşmak”, bir kültürel taklitçilik değil, bir çağdaşlaşma projesidir.

Sonuç:

Mustafa Kemal’in bu sözünden anlamamız gereken şudur:

Atatürk, Türkiye Cumhuriyeti’nin temel hedefinin çağdaşlaşmak olduğunu belirtmektedir. Ona göre çağdaşlaşmanın yolu, o dönemin en gelişmiş uygarlığı olan Batı’yı örnek almaktan geçer. Bu, Batı’nın bilimini, teknolojisini, yönetim anlayışını ve akla dayalı düşünce sistemini benimseyerek Türkiye’yi geri kalmışlıktan kurtarma ve “muasır medeniyetler seviyesinin üzerine çıkarma” idealidir. Bu söz, Atatürk’ün akılcılık, bilimsellik ve çağdaşlaşma ilkelerine ne kadar bağlı olduğunun en net ifadelerinden biridir.