8. Sınıf İnkılap Tarihi Ders Kitabı Cevapları Semih Ofset S.E.K. Yayınları Sayfa 108
Merhaba gençler, ben 8. Sınıf İnkılap Tarihi öğretmeniniz. Bugün sizlerle, Milli Mücadele’mizin en kritik dönemlerini anlatan bu sayfadaki soruları birlikte çözeceğiz. Unutmayın, tarih sadece geçmişi öğrenmek değil, aynı zamanda o günkü zorlukları ve kahramanlıkları anlayarak bugüne ders çıkarmaktır. Haydi, hazırsanız başlayalım!
İlk Soru ve Çözümü
Soru: Ordunun hazırlanması ve savaşın kazanılmasında Mustafa Kemal’in hangi kişilik özellikleri etkili olmuştur? Açıklayınız.
Çözüm:
Sevgili arkadaşlar, bu soruyu cevaplamak için bize verilen metindeki ipuçlarını dikkatlice okumamız gerekiyor. Metin, Mustafa Kemal’in sadece bir komutan değil, aynı zamanda nasıl bir lider olduğunu da gözler önüne seriyor. Gelin adım adım bu özellikleri bulalım:
Adım 1: Metindeki İlk İpucunu Bulalım
“Cepheyi teftiş eden Mustafa Kemal, ata binerken düşmüş ve köprücük kemiği kırılmıştı. Askerin moralini bozmamak için yaralandığını gizlemişti. Ankara’ya döndüğünde doktor kendisine 10 gün süreyle mutlak istirahat tavsiye etmişti. Ama o “Yunan ordusu gelecek, Türk ordusuna çatacak ve Türk ordusunun başkomutanı yatacak! Olmaz böyle şey!” diyerek bu tavsiyeye uymamıştı.“
Bu bölümde Mustafa Kemal’in kendi sağlığını hiçe saydığını görüyoruz. Kırık bir kemiğin acısına rağmen görevine devam etmesi ve en önemlisi askerinin morali bozulmasın diye bunu gizlemesi onun ne kadar fedakâr ve vatansever bir lider olduğunu gösterir. Doktoru dinlemeyip cepheye dönme kararı ise onun kararlılığını ve vatanına karşı duyduğu derin sorumluluk bilincini ortaya koyar.
Adım 2: Metindeki İkinci İpucunu İnceleyelim
“Mustafa Kemal, karargâhta bir akşam yemeği için önlerine bir tavuk konulduğunda askere o gün ne verildiğini sormuştu. Yine buğday dağıtıldığını öğrenince tavuğa dokunmadan sofradan kalkmıştı. Bu yüzden kendisi de yanındakiler de o gece aç yatmışlardı.”
Bu olay ise onun liderlik anlayışını çok güzel özetliyor. Kendisi özel bir yemek yerken, askerinin basit bir yemekle yetinmesini içine sindirememiştir. Bu davranışı, onun askeriyle aynı kaderi paylaşan, onlarla bir olan, eşitlikçi ve mütevazı bir lider olduğunu kanıtlar. Bu durum, askerlerin komutanlarına olan bağını ve güvenini inanılmaz derecede artırmıştır.
Sonuç:
Metinden yola çıkarak Mustafa Kemal’in şu kişilik özelliklerinin savaşın kazanılmasında etkili olduğunu söyleyebiliriz:
- Fedakârlık: Kendi canını ve sağlığını vatanı ve askeri için ikinci plana atması.
- Vatanseverlik: Vatanın kurtuluşunu her şeyin üzerinde tutması.
- Liderlik: Askerinin moralini düşünmesi, onlarla aynı şartları paylaşarak örnek olması.
- Kararlılık: Vatan savunması söz konusu olduğunda engelleri ve zorlukları tanımaması.
- Sorumluluk Sahibi Olma: Başkomutan olarak görevinin gereklerini her koşulda yerine getirmesi.
“Sıra Sizde” Bölümü Soruları ve Çözümleri
Şimdi de Mustafa Kemal’in Sakarya Zaferi sonrası orduya yayımladığı bildirgeyi okuyarak alttaki soruları cevaplayalım. Bu bildirge, zaferin hangi ruhla kazanıldığını anlamamız için çok değerli.
Soru 1: Millî Mücadele’nin sebebi nedir?
Çözüm:
Metnin hemen başında cevap gizli: “Arkadaşlar! Milletimizi yabancıların elinde köle olmuş görmemek için giriştiğimiz bu savaşta, Sakarya Zaferi gibi adı daima anılacak yeni ve büyük bir zafer kazandınız.”
Sonuç:
Millî Mücadele’nin temel sebebi, Türk milletinin bağımsızlığını korumak ve vatan topraklarını işgal eden yabancı güçlerin esareti altına girmeyi reddetmektir. Kısacası, özgür ve onurlu bir şekilde kendi vatanımızda yaşama isteğidir.
Soru 2: Sakarya Meydan Muharebesi’nin Millî Mücadele’deki önemi nedir?
Çözüm:
Metinde zaferin büyüklüğü “yeni ve büyük bir zafer” olarak vurgulanıyor. Ayrıca “ilerleyen düşmanı bozularak geri çekilmek zorunda bıraktı” ifadesi çok önemli. Tarih bilgilerimizi de eklersek:
Sonuç:
Sakarya Meydan Muharebesi, 1683’teki Viyana Kuşatması’ndan beri süren Türk geri çekilişini durduran savaştır. Bu zaferle birlikte Yunan ordusunun Ankara’yı ele geçirme hayali sona ermiş, savunma durumu sona ererek Türk ordusu taarruz (saldırı) için hazırlıklara başlamıştır. Bu nedenle Sakarya Zaferi, Millî Mücadele’nin bir dönüm noktasıdır.
Soru 3: Düşmanın Sakarya Meydan Muharebesi’nde vatanımıza verdiği zararlar nelerdir?
Çözüm:
Yine metne dönüyoruz ve şu ifadeleri buluyoruz: “Kızgın bir ufuk üzerinde tüten ve yanan yüzlerce köyümüzü arkasında bırakarak düşman ordusu, ceza önünde kaçan bir cani gibi geldiği yerlere gidiyor.”
Sonuç:
Düşman ordusu geri çekilirken arkasında bıraktığı Türk köylerini yakıp yıkmıştır. Metinde de belirtildiği gibi yüzlerce köyümüzü yakarak sivil halka ve vatan topraklarına büyük zararlar vermiştir.
Soru 4: Sakarya Meydan Muharebesi’nin kazanılmasını sağlayan etmenler nelerdir?
Çözüm:
Mustafa Kemal, zaferin sırrını bildirgede kendisi açıklıyor. Gelin o cümleleri bulalım:
“Yirmi bir gün yirmi bir gece milletin bağımsızlık fikriyle milletin istila ve yağma fikri birbiriyle boğuştu. Sizin başını eğmeye razı olmayan bağımsızlık fikriniz, ilerleyen düşmanı bozularak geri çekilmek zorunda bıraktı. Fikir ve imanın kayıtsız, şartsız kuvvetine kazandığınız zafer kadar büyük bir kanıt olamaz.”
Sonuç:
Zaferin kazanılmasını sağlayan temel etmenler şunlardır:
- Türk milletinin ve ordusunun bağımsızlığa olan sarsılmaz inancı.
- Esareti asla kabul etmeyen kararlı ve onurlu duruş.
- Maddi imkansızlıklara rağmen, haklı bir davaya sahip olmanın getirdiği manevi güç, iman ve inanç.
Tabii ki tüm bu ruhu harekete geçiren Mustafa Kemal’in dâhiyane liderliği ve askeri stratejilerini de unutmamalıyız.
Umarım açıklamalar anlaşılır olmuştur. Bu konuları tekrar etmeyi unutmayın. Başarılar dilerim!