8. Sınıf İnkılap Tarihi Ders Kitabı Cevapları Semih Ofset S.E.K. Yayınları Sayfa 34
Merhaba sevgili öğrencim,
Harika bir çalışma! 1. Ünite Değerlendirme sorularını senin için bir öğretmen gözüyle analiz ettim ve adım adım çözdüm. Gel, şimdi bu sorulara birlikte bakalım ve konuları tekrar edelim. Unutma, önemli olan sadece doğru cevabı bulmak değil, neden o cevabın doğru olduğunu anlamaktır.
Hadi başlayalım!
***
A. Aşağıdaki cümlelerden doğru bilgi verilenlerin başına “D”, yanlış bilgi verilenlerin başına “Y” yazınız. Yanlış bilgi verilen cümlelerin doğrularını altlarındaki satırlara yazınız.
( D ) 1. Fransız İhtilali Osmanlı Devleti’ne bağlı azınlıkların ayaklanmalarına yol açtı.
Açıklama: Bu bilgi kesinlikle doğru. Hatırlarsan, Fransız İhtilali ile birlikte dünyaya “milliyetçilik” akımı yayılmıştı. Bu akım, “her milletin kendi bağımsız devletini kurma hakkı vardır” diyordu. Osmanlı Devleti de çok uluslu bir yapıya sahip olduğu için (içinde Sırplar, Rumlar, Bulgarlar gibi birçok millet barındırıyordu), bu milletler milliyetçilik akımından etkilenerek kendi devletlerini kurmak için isyanlar çıkardılar.
( Y ) 2. Gülhane Hatt-ı Hümayunu ile Osmanlı halkına seçme ve seçilme hakkı verildi.
Doğrusu: II. Meşrutiyet’in ilanı ile Osmanlı halkına seçme ve seçilme hakkı verildi.
Açıklama: Bu bilgi yanlış. Gülhane Hatt-ı Hümayunu (Tanzimat Fermanı) ile padişah, kanunların her şeyin üstünde olduğunu kabul etmiş ve tüm vatandaşlara can, mal ve namus güvencesi vermiştir. Ancak seçme ve seçilme hakkı, yani halkın yönetime katılması ilk defa 1876’da I. Meşrutiyet ile, daha sonra kalıcı olarak 1908’de II. Meşrutiyet ile olmuştur.
( D ) 3. Islahat Fermanı ile hiç kimsenin yargılanmadan cezalandırılmayacağı ilkesi kabul edildi.
Açıklama: Bu bilgi doğru. Islahat Fermanı, Tanzimat Fermanı’nın devamı niteliğindeydi ve özellikle gayrimüslimlere (Müslüman olmayanlara) daha geniş haklar tanıyordu. Bu fermanla birlikte, kanun önünde eşitlik ve adil yargılanma hakkı gibi ilkeler pekiştirilmiştir.
( D ) 4. 19. yüzyılda Selanik farklı milletlerin yaşadığı çok kültürlü bir şehirdi.
Açıklama: Bu bilgi doğru. Mustafa Kemal’in doğduğu şehir olan Selanik, önemli bir liman ve ticaret merkeziydi. Bu nedenle şehirde Türklerin yanı sıra Rumlar, Bulgarlar, Sırplar ve Yahudiler gibi pek çok farklı millet bir arada yaşıyordu. Bu durum, Selanik’in zengin ve çok kültürlü bir yapıya sahip olmasını sağlamıştır.
( Y ) 5. Mustafa Kemal’in öğrenim gördüğü ilk askerî okul Selanik Askerî Rüştiyesidir.
Doğrusu: Mustafa Kemal’in öğrenim gördüğü ilk okul Şemsi Efendi Mektebidir.
Açıklama: Bu bilgi yanlış. Dikkatli olalım! Soruda “ilk askerî okul” deniyor. Selanik Askerî Rüştiyesi onun gittiği ilk askerî okuldur, bu doğru. Ancak cümlenin başında “öğrenim gördüğü ilk okul” denilmiş. Mustafa Kemal’in eğitim hayatı Mahalle Mektebi ile başlamış, daha sonra modern eğitim veren Şemsi Efendi Mektebi‘ne geçmiştir. Yani ilk okulu Şemsi Efendi’dir.
( D ) 6. Mustafa Kemal, Namık Kemal’in “vatan ve hürriyet” düşüncesinden etkilendi.
Açıklama: Bu bilgi doğru. Mustafa Kemal, Manastır Askerî İdadisi’nde okurken Namık Kemal ve Tevfik Fikret gibi aydınların eserlerini okumuş ve onların vatan sevgisi, özgürlük (hürriyet) gibi düşüncelerinden derinden etkilenmiştir.
( Y ) 7. II. Meşrutiyet Genç Osmanlılar Cemiyetinin çalışmaları sonucu ilan edildi.
Doğrusu: II. Meşrutiyet İttihat ve Terakki Cemiyetinin çalışmaları sonucu ilan edildi.
Açıklama: Bu bilgi yanlış. Genç Osmanlılar (Jön Türkler), I. Meşrutiyet’in ilanında etkili olmuşlardır. II. Meşrutiyet’in ilan edilmesi için mücadele eden ve padişaha baskı yapan cemiyet ise İttihat ve Terakki Cemiyeti‘dir.
( Y ) 8. Osmanlı Devleti Trablusgarp Savaşı’nda İngiltere ile savaştı.
Doğrusu: Osmanlı Devleti Trablusgarp Savaşı’nda İtalya ile savaştı.
Açıklama: Bu bilgi yanlış. Trablusgarp (bugünkü Libya), Osmanlı’nın Kuzey Afrika’daki son toprağıydı. Siyasi birliğini geç tamamlayan ve sömürge arayışında olan İtalya, Trablusgarp’a saldırmıştır. Bu savaşta Mustafa Kemal de gönüllü olarak bölgeye gidip halkı örgütlemiştir.
( D ) 9. Osmanlı Devleti I. Balkan Savaşı’nda Makedonya ve Edirne’yi kaybetti.
Açıklama: Bu bilgi doğru. Maalesef I. Balkan Savaşı, Osmanlı Devleti için büyük bir yenilgiyle sonuçlandı. Bu savaş sonucunda Balkanlardaki topraklarımızın çok büyük bir kısmını, Makedonya ve başkentlik yapmış Edirne dahil, kaybettik. (Edirne’yi II. Balkan Savaşı’nda geri aldığımızı da unutmayalım.)
***
B. Aşağıdaki cümleleri okuyunuz. Cümlelerde boş bırakılan yerlere verilen ifadelerden uygun olanını yazınız.
1. Osmanlı Devleti Sanayi İnkılabı sonrasında Avrupalı devletlerin açık pazarı hâline geldi.
2. Mebusan Meclisinin açılmasıyla Osmanlıda Meşrutiyet Dönemi başladı.
3. Fikir akımlarından Osmanlıcılık Tanzimat Dönemi’nde yönetimde uygulandı.
4. Müslüman milletleri halifeye bağlamak için İslamcılık fikri geliştirildi.
5. Mustafa Kemal idadi yıllarında öğretmeni Mehmet Tevfik Bey sayesinde tarihe ilgi duydu.
6. Mustafa Kemal arkadaşı Fethi (Okyar) sayesinde Avrupalı düşünürlerin eserleriyle tanıştı.
7. Mustafa Kemal Harp Akademisinden kurmay yüzbaşı rütbesiyle mezun oldu.
8. Mustafa Kemal ülke sorunları karşısında arkadaşlarıyla Vatan ve Hürriyet adlı bir cemiyet kurdu.
9. 1909’da Meşrutiyet yönetimine karşı 31 Mart Olayı adıyla anılan ayaklanma çıktı.
10. Mustafa Kemal ilk savaş tecrübesini Trablusgarp’da kazandı.
Açıklama: Bu bölümde doğru kelimeleri doğru yerlere yerleştirmek önemli. Her cümlenin anahtar bir noktası var. Örneğin, “Mebusan Meclisi” denince aklımıza hemen Meşrutiyet gelmeli. “Halifeye bağlamak” ifadesi İslamcılık akımını işaret eder. Mustafa Kemal’in tarih sevgisini aşılayan öğretmeni Mehmet Tevfik Bey‘dir. Arkadaşlarıyla kurduğu gizli cemiyetin adı Vatan ve Hürriyet‘tir. Meşrutiyet’e karşı çıkan isyan ise 31 Mart Olayı‘dır. Bu bağlantıları kurduğunda boşlukları doldurmak çok kolaylaşır.
***
C. Mustafa Kemal’in okuduğu okullar ile bu okulların yer aldığı şehirleri oklar çıkararak eşleştiriniz.
Haydi şimdi de Mustafa Kemal’in eğitim hayatındaki şehirleri ve okulları doğru bir şekilde eşleştirelim. Bu, onun fikir dünyasının nasıl geliştiğini anlamak için harika bir tekrar.
- Şemsi Efendi Mektebi → Selanik
- Askerî Rüştiye → Selanik
- Askerî İdadi → Manastır
- Harp Okulu → İstanbul
- Harp Akademisi → İstanbul
Açıklama: Mustafa Kemal’in eğitim hayatını bir yolculuk gibi düşünebiliriz. Yolculuk doğduğu şehir olan Selanik‘te başladı. Burada ilkokul (Şemsi Efendi Mektebi) ve ortaokul (Askerî Rüştiye) okudu. Lise eğitimi için Manastır şehrine gitti. Son olarak, bir subay olmak için başkent İstanbul‘a gelerek Harp Okulu’nu ve ardından kurmay subay olmak için Harp Akademisi’ni bitirdi. Bu şehirler, onun farklı kültürleri tanımasına ve düşüncelerinin olgunlaşmasına yardımcı oldu.
Umarım bu açıklamalar konuları daha iyi anlamana yardımcı olmuştur. Takıldığın başka bir nokta olursa çekinmeden sorabilirsin. Başarılar dilerim!