8. Sınıf İnkılap Tarihi Ders Kitabı Cevapları Semih Ofset S.E.K. Yayınları Sayfa 109

Merhaba sevgili öğrencilerim,

Bugün kitabımızdaki çok önemli bir konuyu, Kurtuluş Savaşı’mızın askeri zaferlerini taçlandıran diplomatik başarıları ele alacağız. Bana gönderdiğiniz görseldeki soruyu hep birlikte, adım adım ve anlayarak çözümleyelim. Unutmayın, savaşlar sadece cephede değil, masada da kazanılır!

Soru: Kars ve Ankara antlaşmaları ülkemize neler kazandırmıştır? Açıklayınız.

Harika bir soru! Bu iki antlaşma, Kurtuluş Savaşı’mızın sadece silahla değil, aynı zamanda diplomasiyle, yani akılla ve uluslararası görüşmelerle de kazanıldığının en güzel kanıtlarıdır. Gelin şimdi adım adım bu antlaşmaların bize neler kazandırdığına bakalım.

Adım 1: Kars Antlaşması’nın (13 Ekim 1921) Ülkemize Kazandırdıkları

Sakarya Zaferi’nden sonra, doğudaki komşularımız olan ve Sovyetler Birliği’ne bağlı Azerbaycan, Ermenistan ve Gürcistan ile Kars’ta bir araya geldik. Bu görüşmeler sonucunda imzaladığımız Kars Antlaşması bize şunları kazandırdı:

• Doğu Sınırımız Kesinleşti: Bu antlaşmanın en önemli sonucudur. Bugün kullandığımız doğu sınırımız büyük ölçüde bu antlaşma ile çizilmiştir. Böylece doğu sınırlarımız güvence altına alınmış ve bir daha bu konuda bir sorun yaşamamız engellenmiştir.
• Doğu Cephesi Tamamen Kapandı: Sınırlarımız kesinleşince ve barış sağlanınca, doğudaki askeri birliklerimiz gönül rahatlığıyla Batı Cephesi’ne, yani asıl büyük düşmanla savaştığımız yere kaydırıldı. Bu, Batı Cephesi’ndeki ordumuzun daha da güçlenmesini sağladı.
• Dostluk ve İş Birliği: Bu antlaşma ile komşu ülkelerle aramızdaki dostluk pekişmiş, ticaret ve güvenlik gibi konularda ortak hareket etme kararı alınmıştır.

Adım 2: Ankara Antlaşması’nın (20 Ekim 1921) Ülkemize Kazandırdıkları

Güneyde, Maraş, Antep ve Urfa’da halkımızın kahramanca direnişi ve ordumuzun Sakarya’daki zaferi, Fransızları barış istemeye zorladı. Fransa ile imzaladığımız Ankara Antlaşması ise bizim için tam bir siyasi zaferdir. İşte kazandırdıkları:

• TBMM’yi Tanıyan İlk İtilaf Devleti Fransa Oldu: Bu madde çok önemlidir! Bize karşı birlikte savaşan İtilaf Devletleri bloğu (İngiltere, Fransa, İtalya) parçalanmış oldu. Fransa’nın TBMM Hükümeti’ni resmen tanıması, bizim için çok büyük bir uluslararası başarı ve saygınlıktır.
• Güney Cephesi Kapandı: Bu antlaşma ile güneydeki savaş sona erdi. Fransa, işgal ettiği topraklardan çekildi. Bu sayede, Kars Antlaşması’nda olduğu gibi, güneydeki birliklerimiz de Batı Cephesi’ne gönderildi. Ordumuz daha da güçlendi!
• Güney Sınırımız Belirlendi: Hatay dışında bugünkü Suriye sınırımız çizilmiş oldu.
• Hatay’ın Geleceği İçin Önemli Bir Adım Atıldı: Antlaşmaya göre İskenderun ve Antakya (yani Hatay) için özel bir yönetim kurulacak ve buradaki Türklerin kültürel hakları korunacaktı. Bu madde, Hatay’ın 1939’da anavatanımıza katılmasının temelini oluşturmuştur. Bu, o gün için bir taviz gibi görünse de ileri görüşlü bir diplomasi hamlesiydi.
• Caber Kalesi Türk Toprağı Sayıldı: Süleyman Şah’ın mezarının bulunduğu Caber Kalesi’nin Türk toprağı olarak kalması kabul edildi. Bu da bizim için sembolik ama önemli bir kazanımdı.

Sonuç

Kısacası sevgili gençler, Kars ve Ankara Antlaşmaları sayesinde;

Doğu ve güney sınırlarımızı güvenlik altına aldık.
Bu cephelerdeki askeri gücümüzü Batı Cephesi’ne kaydırarak Büyük Taarruz öncesi ordumuzu güçlendirdik.
Fransa gibi büyük bir devletin TBMM’yi tanımasını sağlayarak uluslararası alanda büyük bir siyasi zafer kazandık ve İtilaf bloğunu parçaladık.

Bu iki antlaşma, nihai zafere giden yolda çok önemli dönüm noktalarıdır. Umarım açıklayıcı olmuştur. Başka sorularınız olursa çekinmeyin!