Harika bir soru! Sevgili öğrencilerim, hepinize merhaba. Ders kitabımızdaki bu önemli konuyu, yani Kurtuluş Savaşımızdaki cepheleri ve düşmanlarımızı daha iyi anlamak için görseldeki soruyu birlikte adım adım çözelim. Unutmayın, tarihi anlamak, bugünü anlamaktır.
Hadi başlayalım!
Soru: Millî Mücadele’de doğu ve güney illerimiz hangi devletlerin tehdidi altındaydı? Açıklayınız.
Bu soruyu cevaplamak için hem metindeki bilgileri hem de haritayı bir dedektif gibi inceleyeceğiz. Soruda bizden iki cepheye odaklanmamız isteniyor: Doğu Cephesi ve Güney Cephesi. Gelin, bu cephelerde kimlerle ve neden savaştığımızı birlikte öğrenelim.
Adım 1: Doğu Cephesi’ndeki Tehdidi Anlayalım
Öncelikle Doğu Cephesi’ne bakalım. Metinde ve haritada da görebileceğiniz gibi, doğudaki en büyük tehdit Ermenistan‘dı. Peki, neden Ermenilerle savaştık?
Biliyorsunuz, I. Dünya Savaşı’ndan sonra Mondros Ateşkes Antlaşması’nı imzalamak zorunda kalmıştık. Bu antlaşma, İtilaf Devletleri’ne ülkemizin istedikleri yerini işgal etme hakkı veriyordu. İtilaf Devletleri, Doğu Anadolu’da “Vilayat-ı Sitte” denilen altı ilde (Erzurum, Van, Sivas, Bitlis, Mamuretülaziz, Diyarbakır) bir Ermeni devleti kurmayı vaat etmişlerdi. Bu hayali gerçekleştirmek isteyen Ermeniler de bölgedeki Türk köylerine saldırmaya başladılar. İşte bu yüzden, daha yeni kurulan Büyük Millet Meclisi (BMM), Kâzım Karabekir Paşa komutasındaki 15. Kolordu’yu bu bölgeye gönderdi ve Doğu Cephesi’nde Ermenilere karşı şanlı bir mücadele verildi.
Adım 2: Güney Cephesi’ndeki Tehdidi Anlayalım
Şimdi de güneye, Akdeniz kıyılarına inelim. Metinde Güney Cephesi’nde Fransızlara ve onlarla iş birliği yapan Ermenilere karşı mücadele edildiği yazıyor. Haritada da Adana, Maraş, Antep, Urfa gibi şehirlerimizin olduğu bölgenin Güney Cephesi olduğunu görüyoruz.
Mondros’tan sonra İngilizler önce bu bölgeyi işgal etmiş, daha sonra kendi aralarında yaptıkları anlaşmayla bu toprakları Fransızlara bırakmışlardı. Fransızlar, bölgeyi daha kolay yönetebilmek için Suriye’den getirdikleri Ermeni askerleri (Ermeni Lejyonu) de kullandılar. Hem Fransız işgali hem de onların desteklediği Ermeni çetelerinin halkımıza yaptığı zulümler, bölge halkını harekete geçirdi. Bu cephede düzenli bir ordumuz yoktu. Onun yerine halkın kendi kendine oluşturduğu Kuvayımilliye birlikleri vardı. Maraş’ta Sütçü İmam, Antep’te Şahin Bey, Urfa’da Ali Saip Bey gibi kahraman halk önderleri sayesinde bu şehirlerimizde destansı bir direniş gösterildi.
Sonuç
Toparlayacak olursak, sorumuzun cevabı şöyledir:
- Millî Mücadele’de Doğu Cephesi’nde doğu illerimiz, bölgede bağımsız bir devlet kurmak isteyen Ermenistan‘ın tehdidi altındaydı.
- Millî Mücadele’de Güney Cephesi’nde ise güney illerimiz, bölgeyi işgal eden Fransa ve onlara yardım eden Ermeni birliklerinin tehdidi altındaydı.
Her iki cephede de atalarımız, vatan topraklarını canları pahasına savunarak bize bu güzel ülkeyi emanet etmişlerdir.