Harika bir çalışma! Merhaba sevgili gençler, ben İnkılap Tarihi öğretmeniniz. Şimdi hep birlikte kitabımızdaki bu bölümü inceleyip soruları cevaplayalım. Unutmayın, tarih sadece geçmişi öğrenmek değil, aynı zamanda geçmişten ders çıkararak bugünü anlamaktır.
Haydi, ilk olarak görseldeki metni ve soruları dikkatlice analiz edelim.
Soru 1: Türk Tarih Kurumu ve Türk Dil Kurumunun genel ağ sitelerini ziyaret ediniz. Her iki kurumun güncel çalışmalarını ve yayınlarından örnekleri araştırarak sınıfta sununuz.
Çözüm:
Sevgili arkadaşlar, bu soru aslında bir araştırma ödevi. Sizden, Cumhuriyetimizin iki önemli kurumu olan Türk Tarih Kurumu (TTK) ve Türk Dil Kurumu (TDK) hakkında bilgi toplamanız isteniyor. Bu kurumlar, Atatürk’ün millî kültürümüzü ve kimliğimizi korumak ve geliştirmek için kurduğu çok değerli hazinelerimizdir.
Bu görevi nasıl yapacağınıza dair size birkaç ipucu vereyim:
- Adım 1: Öncelikle internet tarayıcınızdan www.ttk.gov.tr (Türk Tarih Kurumu) ve www.tdk.gov.tr (Türk Dil Kurumu) adreslerine girin.
- Adım 2: Sitelerde gezinirken “Yayınlar”, “Projeler”, “Etkinlikler” veya “Duyurular” gibi bölümlere göz atın.
- Adım 3: Türk Tarih Kurumu’nun sitesinde, belki de yeni bir arkeolojik kazı hakkında bir haber veya Osmanlı dönemiyle ilgili yeni çıkmış bir kitap bulabilirsiniz. Türk Dil Kurumu’nun sitesinde ise güncel sözlük çalışmalarını, dilimizdeki yeni kelimelerle ilgili makaleleri veya belki de bir dil bayramı etkinliğini görebilirsiniz.
- Adım 4: İlginizi çeken bir veya iki çalışmayı not alın. Örneğin, “TDK’nin hazırladığı Güncel Türkçe Sözlük’te bu yıl şu kadar yeni kelime eklendi.” veya “TTK, Kurtuluş Savaşı ile ilgili yeni bir belgesel yayınladı.” gibi.
- Adım 5: Bu bilgileri derleyip kısa bir sunum hazırlayarak sınıfta arkadaşlarınızla paylaşın. Bu sayede bu önemli kurumların bugün bile ne kadar aktif çalıştığını hep birlikte görmüş oluruz.
Soru 2: Cumhuriyetin ilk yıllarında yükseköğrenimde hangi alanlarda öğrenci yetiştirilmeye önem verilmiştir? Açıklayınız.
Çözüm:
Bu sorunun cevabı, okuduğumuz metnin içinde saklı! Metni dikkatlice incelediğimizde, yeni kurulan Türkiye Cumhuriyeti’nin hangi alanlara ne kadar önem verdiğini kolayca anlayabiliriz. Gelin adım adım gidelim.
Adım 1: Metindeki İpuçlarını Bulalım
Metinde, kapatılan Darülfünun yerine kurulan İstanbul Üniversitesi ve başkent Ankara‘da açılan yeni fakülte ve enstitülerin isimleri geçiyor. İşte bu isimler, bize hangi alanlara öncelik verildiğini gösteren en büyük ipuçlarıdır.
Adım 2: Açılan Yükseköğretim Kurumlarını Listeleyelim
Metne göre açılan kurumlar şunlar:
- İstanbul Üniversitesi Bünyesinde:
- Tıp Fakültesi
- Fen Fakültesi
- Hukuk Fakültesi
- Edebiyat Fakültesi
- Ankara’da Açılanlar:
- Hukuk Fakültesi
- Gazi Orta Öğretmen Okulu ve Eğitim Enstitüsü
- Yüksek Ziraat Enstitüsü
- Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi
- Siyasal Bilgiler Fakültesi (Mülkiye Mektebi)
Adım 3: Alanları Yorumlayalım ve Neden Önemli Olduklarını Açıklayalım
Listemize baktığımızda, Cumhuriyet’in ilk yıllarında belirli alanlara özel bir önem verildiğini görüyoruz. Peki neden? Çünkü her bir alan, yeni kurulan devleti güçlendirmek için bir temel taşı niteliğindeydi.
“Üniversite kurmaya verdiğimiz önemi söylemek isterim. Yarım önlemlerin kısır olduğuna şüphe yoktur. Bütün işlerimizde olduğu gibi eğitim ve öğretimde, kurulan üniversitede de köklü önlemlerle yürümek kesin kararımızdır.” – Mustafa Kemal Atatürk
Atatürk’ün bu sözünden de anlaşıldığı gibi, eğitimde köklü ve planlı adımlar atılmıştır. İşte o adımların nedenleri:
- Hukuk ve Siyasal Bilgiler: Yeni kurulan Cumhuriyet’in, kendi kanunlarını uygulayacak modern hukukçulara, hakimlere, savcılara ve devleti yönetecek çağdaş düşünceli bürokratlara ihtiyacı vardı. Bu fakülteler, devletin adalet ve yönetim mekanizmasını oluşturacak insanları yetiştirmeyi amaçlıyordu.
- Tıp ve Fen Bilimleri: Toplumun sağlığını korumak, salgın hastalıklarla mücadele etmek ve ülkenin gelişimini bilimin ve teknolojinin ışığında sağlamak hedefleniyordu. Modern doktorlar ve bilim insanları yetiştirmek bu yüzden çok önemliydi.
- Öğretmenlik (Eğitim): Cumhuriyet’in ilke ve inkılaplarını yeni nesillere aktaracak, fikri hür, vicdanı hür, irfanı hür nesiller yetiştirecek öğretmenlere ihtiyaç vardı. Öğretmenler, bu büyük dönüşümün en önemli neferleriydi.
- Dil, Tarih, Coğrafya ve Edebiyat: Millî bir bilinç oluşturmak, Türk dilini ve tarihini yabancı etkilerden arındırarak kendi köklerine dayalı olarak araştırmak ve öğretmek amaçlanıyordu. Bu alanlar, ulus-devletin kültürel temelini sağlamlaştırmak için hayatiydi.
- Ziraat (Tarım): Nüfusun büyük çoğunluğu tarımla geçinen bir ülkede, tarımı modernleştirmek, verimi artırmak ve ekonomik bağımsızlığı sağlamak çok önemliydi. Yüksek Ziraat Enstitüsü bu amaçla kurulmuştur.
Sonuç:
Kısacası, Cumhuriyetin ilk yıllarında yükseköğrenimde; hukuk, tıp, fen bilimleri, öğretmenlik, sosyal bilimler (tarih, dil, coğrafya) ve ziraat gibi alanlara öncelik verilmiştir. Bunun temel nedeni, yeni kurulan Türkiye Cumhuriyeti’ni hem sosyal, hem siyasi, hem de ekonomik olarak kendi kendine yeten, çağdaş, laik ve millî bir devlet olarak inşa etmektir. Her bir fakülte, bu büyük yapının sağlam bir tuğlası olmak üzere planlanmıştır.