8. Sınıf İnkılap Tarihi Ders Kitabı Cevapları Semih Ofset S.E.K. Yayınları Sayfa 83
Merhaba sevgili öğrencim,
Harika bir çalışma kağıdı! Bu sorular, ünite konularını ne kadar öğrendiğini görmek için çok güzel bir fırsat. Gel şimdi bu soruları birlikte, adım adım, keyifli bir şekilde çözelim ve konuları şöyle bir tekrar edelim. Unutma, takıldığın yer olursa hiç çekinme, buradayım!
***
A. Aşağıdaki cümlelerden doğru bilgi verilenlerin başına “D”, yanlış bilgi verilenlerin başına “Y” yazınız. Yanlış bilgi verilen cümlelerin doğrularını altlarındaki satırlara yazınız.
1. ( Y ) Panslavizm, Avusturya-Macaristan’ın Slavları nüfuzu altına alma politikasıdır.
Açıklama: Sevgili öğrencim, bu bilgi yanlış. Panslavizm, kelime anlamı olarak “tüm Slavların birliği” demektir. Bu politika, Balkanlardaki ve Avusturya-Macaristan içindeki Slav kökenli halkları tek bir çatı altında toplamayı amaçlayan Rusya’nın politikasıydı. Avusturya-Macaristan ise bu politikadan olumsuz etkilenen, hatta bu yüzden Rusya ile arası açılan bir devletti.
Doğrusu: Panslavizm, Rusya’nın Slavları kendi nüfuzu altına alma politikasıdır.
2. ( Y ) Osmanlı Devleti donanmasının İngiltere’nin limanlarına saldırmasıyla Birinci Dünya Savaşı’na girdi.
Açıklama: Bu bilgi de yanlış. Biliyorsun, iki Alman gemisi, Goben ve Breslav, bize sığınmıştı. Onları satın aldığımızı söyleyip isimlerini Yavuz ve Midilli olarak değiştirdik. İşte bu gemiler, Karadeniz’e açılarak Rusya’nın limanları olan Sivastopol ve Odessa’yı bombaladı. Bu olay üzerine Osmanlı Devleti, savaşa girmiş oldu. Yani saldırdığımız yer İngiltere değil, Rusya idi.
Doğrusu: Osmanlı Devleti, donanmasındaki Yavuz ve Midilli gemilerinin Rusya’nın limanlarını bombalamasıyla Birinci Dünya Savaşı’na girdi.
3. ( D ) Mondros Ateşkes Antlaşması ile Osmanlı ordusunun silah ve cephanesine el kondu.
Açıklama: Bu bilgi kesinlikle doğru. Mondros Ateşkes Antlaşması’nın en ağır maddelerinden biri buydu. Amaçları, ordumuzu dağıtıp silahlarımıza el koyarak ülkemizi işgallere karşı savunmasız bırakmaktı.
4. ( D ) Kuvâ-yı Milliye güçleri Yunan, Fransız ve Ermeni askerlerine karşı vatanı savundu.
Açıklama: Bu bilgi de doğru. Mondros’tan sonra başlayan işgallere karşı halkımızın kendi imkanlarıyla kurduğu düzensiz direniş birliklerine Kuvâ-yı Milliye diyorduk. Batıda Yunanlara, güneyde Fransız ve onlarla iş birliği yapan Ermenilere karşı kahramanca vatanımızı savundular.
5. ( Y ) Milli cemiyetler Erzurum Kongresi’nde birleştirilerek tek elden yönetilmeye başlandı.
Açıklama: Bu bilgi yanlış. Dikkat et, bu çok karıştırılan bir konudur. Milli cemiyetler, yani yurdun farklı yerlerinde kurulan direniş örgütleri, Erzurum Kongresi’nde değil, ulusal bir kongre olan Sivas Kongresi’nde “Anadolu ve Rumeli Müdâfaa-i Hukuk Cemiyeti” adıyla tek bir çatı altında birleştirilmiştir. Erzurum Kongresi daha çok Doğu illerini kapsayan bölgesel bir kongreydi.
Doğrusu: Milli cemiyetler Sivas Kongresi’nde birleştirilerek tek elden yönetilmeye başlandı.
6. ( D ) Misak-ı Millî kararlarında her türlü kapitülasyona karşı çıkılmıştır.
Açıklama: Bu bilgi doğru. Misak-ı Millî, bizim milli yeminimiz, bağımsızlık bildirgemizdi. Tam bağımsızlık ilkesini benimsediği için, yabancı devletlere verilen ekonomik ayrıcalıklar olan kapitülasyonların tamamen kaldırılması gerektiğini vurgulamıştır.
7. ( Y ) Büyük Millet Meclisi ayaklanmalara karşı önlem olarak şeyhülislamdan fetva aldı.
Açıklama: Bu bilgi de yanlış. Tam tersi bir durum vardı. İstanbul’daki Şeyhülislam, Milli Mücadele’yi yürüten Mustafa Kemal ve arkadaşlarının “asi” olduğuna dair bir fetva yayınlamıştı. Bunun üzerine Ankara’daki Büyük Millet Meclisi de Ankara Müftüsü Rıfat Börekçi ve birçok din aliminden Milli Mücadele’nin haklı ve meşru olduğuna dair bir karşı fetva alarak halkı doğru bilgilendirmiştir.
Doğrusu: Büyük Millet Meclisi, İstanbul Hükümeti’nin aldığı fetvaya karşı Ankara Müftüsü’nden (Rıfat Börekçi) ve vatansever din adamlarından karşı fetva almıştır.
8. ( D ) Sevr Antlaşması’na göre kapitülasyonlardan tüm devletler yararlanacaktı.
Açıklama: Maalesef bu bilgi doğru. Sevr Antlaşması, Osmanlı Devleti için bir ölüm fermanı gibiydi. Bu antlaşmaya göre kapitülasyonlar devam etmekle kalmıyor, üstelik savaşı kazanan tüm İtilaf Devletleri bu ayrıcalıklardan faydalanabilecekti. Bu da ekonomik bağımsızlığımızı tamamen yok etmek demekti.
***
B. Aşağıdaki cümleleri okuyunuz. Cümlelerde boş bırakılan yerlere verilen ifadelerden uygun olanı yazınız.
1. Üçlü İttifak grubunda yer alan İtalya 1915’te İtilaf Devletleri’ne katıldı.
2. Çanakkale Cephesi’nin kapanmasından sonra Bulgaristan İttifak Devletleri’ne katıldı.
3. Mondros Ateşkes Antlaşması ile doğuda Ermeni devletine zemin hazırlandı.
4. Milli cemiyetlerden Kilikyalılar Cemiyeti Çukurova’da faaliyet gösterdi.
5. İstanbul Hükümeti Amasya Görüşmeleri ile Temsil Heyetini resmen tanıdı.
6. Son Osmanlı Mebusan Meclisinde vatansever vekiller Felah-ı Vatan grubunu kurdular.
7. Büyük Millet Meclisi asileri yargılamak için İstiklal Mahkemelerini kurdu.
8. Meclis onayından geçmeyen Sevr Antlaşması hukuken geçersizdir.
***
C. Mondros Ateşkes Antlaşması sonrası ülkemizi işgal eden devletlerle işgal ettikleri yerleri oklar çıkararak eşleştiriniz.
Haydi şimdi bu eşleştirmeyi yapalım. Hangi devlet nereyi işgal etmişti, hatırlayalım:
- İngiltere → Musul (Özellikle petrol bölgelerini hedeflemişlerdi.)
- Fransa → Antep, Adana, Maraş, Urfa (Güney bölgelerimizi işgal etmişlerdi.)
- Yunanistan → İzmir (Batı Anadolu’yu hedeflemişlerdi.)
- İtalya → Antalya, Muğla (Akdeniz kıyılarımızı, kendilerine vadedilen bölgeleri işgal etmişlerdi.)
***
Ç. Aşağıdaki soruları okuyunuz. Doğru cevabın bulunduğu seçeneği işaretleyiniz.
1. Aşağıdakilerden hangisi Birinci Dünya Savaşı’nda Osmanlı Devleti’nin taarruz cephelerindendir?
a) Filistin-Suriye Cephesi
b) Kanal Cephesi
c) Irak Cephesi
d) Çanakkale Cephesi
Adım 1: Soruyu dikkatlice okuyalım. Bize Osmanlı Devleti’nin taarruz yani “saldırı” cephelerini soruyor. Savunma cephelerini değil.
Adım 2: Cepheleri hatırlayalım. Bizim iki büyük taarruz cephemiz vardı: Biri Ruslara karşı açtığımız Kafkas Cephesi, diğeri ise İngilizlerin sömürge yolunu kesmek için Mısır’a doğru açtığımız Kanal (Süveyş Kanalı) Cephesi.
Adım 3: Şıklara bakalım. Filistin-Suriye, Irak ve Çanakkale cepheleri, düşman saldırılarına karşı topraklarımızı koruduğumuz savunma cepheleridir. Kanal Cephesi ise bizim saldırı amacıyla açtığımız bir cephedir.
Sonuç: Bu durumda doğru cevap B) Kanal Cephesi‘dir.
***
Umarım tüm açıklamalar anlaşılır olmuştur. Gördüğün gibi konuları tekrar edince her şey ne kadar da kolaylaşıyor! Başarılar dilerim