8. Sınıf İnkılap Tarihi Ders Kitabı Cevapları Semih Ofset S.E.K. Yayınları Sayfa 114
Sevgili öğrencilerim, merhaba!
Bugünkü dersimizde, Milli Mücadele’mizin sadece cephelerde değil, aynı zamanda diplomasi masalarında da ne kadar büyük bir başarıyla yürütüldüğünü göreceğiz. Kitabımızdaki “Sıra Sizde” bölümünde yer alan bu önemli antlaşmaların, bağımsızlığımıza giden yolda bizim için ne anlama geldiğini hep birlikte inceleyelim. Unutmayın, kazanılan askeri zaferler, siyasi ve diplomatik başarılarla taçlandırılmazsa kalıcı olamaz.
Haydi başlayalım!
Soru: Millî Mücadele Dönemi’nde TBMM’nin imzaladığı aşağıdaki antlaşmaların ülkemiz açısından önemini noktalı yerlere yazınız.
Moskova Antlaşması:
Sevgili arkadaşlar, bu antlaşmayı 16 Mart 1921’de Sovyet Rusya ile imzaladık. Bu antlaşmanın bizim için önemi çok büyüktür. Gelin maddeler halinde inceleyelim:
- Adım 1: Bu antlaşma ile büyük bir Avrupa devleti, yani Sovyet Rusya, Türkiye Büyük Millet Meclisi’ni (TBMM) resmen tanımış oldu. Bu, uluslararası alanda kazandığımız ilk büyük siyasi zaferdir. Bizi artık resmen tanıyan bir müttefikimiz vardı.
- Adım 2: Doğu Cephesi’ndeki mücadelemiz bu antlaşma ile kesin bir sonuca ulaştı ve doğu sınırımız büyük ölçüde güvence altına alındı. Bu sayede oradaki birliklerimizi Batı Cephesi’ne kaydırabildik.
- Adım 3: Sovyet Rusya, Sevr Antlaşması’nı tanımayacağını ilan etti. Bu, bizim için büyük bir moral ve destek oldu.
- Adım 4: Ancak unutmamamız gereken bir nokta var: Bu antlaşmayla Misak-ı Millî’den ilk tavizi vererek Batum’u, Gürcistan’a bıraktık.
Ankara Antlaşması:
Bu antlaşmayı ise 20 Ekim 1921’de Fransa ile imzaladık. Sakarya Meydan Muharebesi’ndeki zaferimizin hemen ardından geldiği için çok değerlidir. Peki, neden bu kadar önemli?
- Adım 1: Fransa, bir İtilaf Devleti olmasına rağmen TBMM’yi ve Misak-ı Millî’yi tanıyan ilk İtilaf Devleti olmuştur. Bu durum, İtilaf Devletleri bloğunun parçalandığını gösteren çok önemli bir gelişmedir.
- Adım 2: Bu antlaşmayla Güney Cephesi’ndeki savaş sona erdi. Böylece güney sınırımız güvence altına alınmış oldu ve buradaki askeri gücümüzü tamamen Batı Cephesi’ne yönlendirme imkânı bulduk.
- Adım 3: Suriye sınırı belirlenirken Hatay, sınırlarımız dışında kaldı. Bu, Misak-ı Millî’den verdiğimiz ikinci tavizdi. Ancak Hatay için özel bir yönetim şekli belirlenerek oradaki Türk kültürünün korunması sağlandı.
Kars Antlaşması:
13 Ekim 1921’de, TBMM ile Kafkas Cumhuriyetleri olan Azerbaycan, Ermenistan ve Gürcistan arasında imzalanmıştır. Bu antlaşmayı şöyle düşünebilirsiniz:
- Adım 1: Bu antlaşma, daha önce Sovyet Rusya ile imzaladığımız Moskova Antlaşması’nın bir tekrarı ve teyidi niteliğindedir.
- Adım 2: En önemli sonucu, doğu sınırımızın kesin olarak bugünkü şeklini almasıdır. Bu antlaşma sayesinde doğu sınırlarımız tamamen güvence altına alınmış ve bu cephe tamamen kapanmıştır.
Mudanya Ateşkes Antlaşması:
Ve geldik en önemli dönüm noktalarından birine! Büyük Taarruz zaferimizden sonra 11 Ekim 1922’de İtilaf Devletleri ile imzaladığımız bu ateşkes, Kurtuluş Savaşı’mızın zafer belgesidir.
- Adım 1: Bu antlaşma ile Türk-Yunan savaşı, yani Kurtuluş Savaşı’mızın silahlı mücadele dönemi sona ermiştir. Bu, askeri zaferimizin düşmanlarımız tarafından da kabul edildiği anlamına gelir.
- Adım 2: En muhteşem sonucu şudur: Tek bir kurşun bile atmadan, diplomatik bir başarıyla Doğu Trakya (Edirne, Kırklareli dahil), İstanbul ve Boğazlar’ı geri aldık. Savaşla kazandığımızı masada da tescil ettirmiş olduk.
- Adım 3: İstanbul’un yönetiminin TBMM’ye bırakılmasıyla,
Osmanlı Devleti hukuken sona ermiştir.Artık Türk halkının tek temsilcisi TBMM idi.- Adım 4: Bu ateşkes, kalıcı barışı sağlayacak olan Lozan Barış Antlaşması’na zemin hazırlamıştır.
Gördüğünüz gibi sevgili gençler, her bir antlaşma bağımsızlığa giden yolda atılmış çok kıymetli birer adımdır. Dersimize katıldığınız için teşekkür ederim!