Merhaba sevgili öğrenciler, ben 8. Sınıf İnkılap Tarihi öğretmeniniz. Gönderdiğiniz görseldeki ünite değerlendirme sorularını sizin için adım adım, anlaşılır bir dille çözeceğim. Haydi, hep birlikte bu soruları analiz edelim ve cevaplayalım!
A. Aşağıdaki cümlelerden doğru bilgi verilenlerin başına (D), yanlış bilgi verilenlerin başına (Y) yazınız. Yanlış bilgi verilen cümlelerin doğrularını altlarındaki satırlara yazınız.
( ) 1. Atatürk’ün vefatı sonrasında toplanan TBMM İsmet İnönü’yü cumhurbaşkanı seçti.
Adım 1: Bu bilgiyi hatırlayalım. Mustafa Kemal Atatürk, 10 Kasım 1938’de vefat ettiğinde, anayasamıza göre yeni bir cumhurbaşkanı seçilmesi gerekiyordu.
Adım 2: TBMM, Atatürk’ün vefatından bir gün sonra, 11 Kasım 1938’de toplanarak oylama yaptı. Bu oylama sonucunda Atatürk’ün en yakın silah arkadaşı ve dönemin başbakanı olan İsmet İnönü, Türkiye Cumhuriyeti’nin ikinci cumhurbaşkanı olarak seçildi.
Sonuç: Bu ifade doğrudur.
( D ) 1. Atatürk’ün vefatı sonrasında toplanan TBMM İsmet İnönü’yü cumhurbaşkanı seçti.
( ) 2. “Atatürk’ten Mektuplar” Mustafa Kemal’in Birinci Dünya Savaşı’ndaki notlarından oluşmaktadır.
Adım 1: Mustafa Kemal’in en önemli eseri hangisiydi? Tabii ki Nutuk. Nutuk, 1919-1927 yıllarını, yani Kurtuluş Savaşı’nı ve Cumhuriyet’in kuruluşunu anlatır.
Adım 2: “Atatürk’ten Mektuplar” gibi bir eser, onun farklı kişilere yazdığı mektupların bir araya getirilmesiyle oluşmuştur ve doğrudan Birinci Dünya Savaşı anılarını içeren bir eseri değildir. Atatürk’ün en bilinen ve kendi kaleme aldığı en kapsamlı eseri Nutuk’tur.
Sonuç: Bu ifade yanlıştır.
( Y ) 2. “Atatürk’ten Mektuplar” Mustafa Kemal’in Birinci Dünya Savaşı’ndaki notlarından oluşmaktadır.
Doğrusu: Mustafa Kemal’in en önemli eseri Nutuk‘tur ve 1919-1927 yıllarını konu alır.
( ) 3. Mustafa Kemal’in “Karlsbad Hatıraları” adlı eseri Çanakkale Muharebeleri’ni konu alır.
Adım 1: Eserin ismine bakalım: “Karlsbad Hatıraları”. Karlsbad, günümüzde Çekya’da bulunan bir kaplıca şehridir.
Adım 2: Atatürk, Birinci Dünya Savaşı sırasında böbrek rahatsızlığı nedeniyle 1918 yılında bu şehirde tedavi görmüştür. Bu eseri de o dönemdeki gözlemlerini ve düşüncelerini içerir, Çanakkale Savaşları ile bir ilgisi yoktur.
Sonuç: Bu ifade yanlıştır.
( Y ) 3. Mustafa Kemal’in “Karlsbad Hatıraları” adlı eseri Çanakkale Muharebeleri’ni konu alır.
Doğrusu: “Karlsbad Hatıraları”, Atatürk’ün 1918’de tedavi için gittiği Karlsbad’daki anılarını ve gözlemlerini içerir.
( ) 4. İkinci Dünya Savaşı Almanya’nın Avusturya’yı işgaliyle başladı.
Adım 1: İkinci Dünya Savaşı’nın başlangıcı olarak kabul edilen olayı hatırlayalım. Almanya’nın yayılmacı politikaları vardı ve Avusturya’yı ilhak etmesi (yani topraklarına katması) bu adımlardan biriydi ama savaşın başlangıcı değildi.
Adım 2: Tarihçiler, savaşın başlangıcı olarak Almanya’nın 1 Eylül 1939‘da Polonya‘yı işgal etmesini kabul ederler. Bu olay üzerine İngiltere ve Fransa, Almanya’ya savaş ilan etmiş ve savaş resmen başlamıştır.
Sonuç: Bu ifade yanlıştır.
( Y ) 4. İkinci Dünya Savaşı Almanya’nın Avusturya’yı işgaliyle başladı.
Doğrusu: İkinci Dünya Savaşı, Almanya’nın 1 Eylül 1939’da Polonya‘yı işgal etmesiyle başladı.
( ) 5. Türkiye İkinci Dünya Savaşı’nda Almanya ile “Saldırmazlık Paktı” imzaladı.
Adım 1: Türkiye, İkinci Dünya Savaşı sırasında çok dikkatli bir denge politikası izleyerek savaşa girmemeye çalıştı.
Adım 2: Bu denge politikası gereği, hem Müttefik Devletlerle (İngiltere, Fransa) hem de Mihver Devletlerle (Almanya) diplomatik ilişkilerini sürdürdü. Bu kapsamda, Almanya’nın Sovyetler Birliği’ne saldırmasından sadece birkaç gün önce, 18 Haziran 1941’de Almanya ile bir “Saldırmazlık Paktı” imzaladı. Bu, sınırlarımızı güvence altına alma amacı taşıyan bir hamleydi.
Sonuç: Bu ifade doğrudur.
( D ) 5. Türkiye İkinci Dünya Savaşı’nda Almanya ile “Saldırmazlık Paktı” imzaladı.
( ) 6. İkinci Dünya Savaşı nedeniyle Üçüncü Beş Yıllık Sanayi Planı uygulanamadı.
Adım 1: Cumhuriyetin ilk yıllarında ekonomiyi kalkındırmak için sanayi planları yapılmıştı. Birincisi başarıyla uygulandı, ikincisi ise 1938’de başladı.
Adım 2: Ancak 1939’da İkinci Dünya Savaşı patlak verince, Türkiye savaşa girmese bile tüm kaynaklarını savunmaya ve orduyu güçlendirmeye ayırmak zorunda kaldı. Bu nedenle sanayi yatırımları durdu ve ne İkinci Beş Yıllık Sanayi Planı tam olarak uygulanabildi ne de üçüncüsüne geçilebildi.
Sonuç: Bu ifade doğrudur.
( D ) 6. İkinci Dünya Savaşı nedeniyle Üçüncü Beş Yıllık Sanayi Planı uygulanamadı.
( ) 7. Türkiye Sovyetler Birliği tehdidine karşı 1945 sonrasında ABD ile ittifak kurdu.
Adım 1: Savaş bittikten sonra dünya iki kutba ayrıldı: ABD önderliğindeki Batı Bloku ve Sovyetler Birliği önderliğindeki Doğu Bloku.
Adım 2: Sovyetler Birliği, Türkiye’den Kars ve Ardahan’ı ve Boğazlarda üs talep edince Türkiye için büyük bir tehdit oluştu. Bu tehdit karşısında Türkiye, Batı Bloku’na yakınlaştı ve ABD ile ilişkilerini güçlendirdi. Truman Doktrini ve Marshall Planı ile ABD’den yardımlar aldı ve daha sonra NATO’ya üye oldu.
Sonuç: Bu ifade doğrudur.
( D ) 7. Türkiye Sovyetler Birliği tehdidine karşı 1945 sonrasında ABD ile ittifak kurdu.
( ) 8. Millî Kalkınma Partisi, Türkiye Cumhuriyeti tarihinin ilk muhalefet partisidir.
Adım 1: Türkiye Cumhuriyeti’nin ilk muhalefet partisini hatırlayalım. Atatürk döneminde çok partili hayata geçiş denemeleri yapılmıştı.
Adım 2: Bu denemeler sırasında kurulan ilk muhalefet partisi, 1924 yılında Kâzım Karabekir ve arkadaşlarının kurduğu Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası‘dır. Millî Kalkınma Partisi ise 1945’te, yani çok daha sonra kurulmuştur.
Sonuç: Bu ifade yanlıştır.
( Y ) 8. Millî Kalkınma Partisi, Türkiye Cumhuriyeti tarihinin ilk muhalefet partisidir.
Doğrusu: Türkiye Cumhuriyeti tarihinin ilk muhalefet partisi Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası‘dır.
( ) 9. 1946 seçimlerinde Cumhuriyet Halk Partisi oyların çoğunluğunu aldı.
Adım 1: 1946 yılı, Türkiye’de birden fazla partinin katıldığı ilk genel seçimlerin yapıldığı tarihtir. Bu seçimlerde Cumhuriyet Halk Partisi (CHP) ile Demokrat Parti (DP) yarışmıştır.
Adım 2: Seçim sonuçlarına göre, CHP oyların çoğunluğunu alarak iktidarda kalmaya devam etmiştir. Demokrat Parti ise meclise girerek ana muhalefet partisi olmuştur.
Sonuç: Bu ifade doğrudur.
( D ) 9. 1946 seçimlerinde Cumhuriyet Halk Partisi oyların çoğunluğunu aldı.
B. Aşağıdaki cümleleri okuyunuz. Cümlede boş bırakılan yerlere verilen ifadelerden uygun olanı yazınız.
Haydi şimdi de boşlukları doğru kelimelerle dolduralım!
- Atatürk hastalığına rağmen Hatay sorununun çözümü için güney illerini ziyaret etti.
- Atatürk hayata gözlerini Dolmabahçe Sarayı’nda yumdu.
- Atatürk 1919-1927 yılları arasındaki gelişmeleri Nutuk adlı eserinde ayrıntılı olarak anlatmıştır.
- Almanya, Japonya ve İtalya Mihver Devletler grubunu meydana getirdi.
- İsmet İnönü Müttefik Devletlerin yöneticileriyle Adana-Kahire ve ……………….. şehirlerinde görüştü. (Not: Kutucukta birleşik verildiği için tek boşluğa yazıyoruz.)
- İkinci Dünya Savaşı’nda fiyat artışını önlemek için Millî Korunma Kanunu Kanunu kabul edildi.
- Demokrat Parti ekonomide devletçiliğe karşı çıkarak liberal ekonomi politikasını benimsedi.
- Millî Kalkınma Partisi Nuri Demirağ tarafından kuruldu.
C. Atatürk’ün vefatından sonraki gelişmeleri gerçekleştiği tarihlerle eşleştiriniz.
Şimdi de olayları doğru tarihleriyle eşleştirelim. Bu bir kronoloji sorusu, dikkatli olalım!
- Türkiye ile Almanya arasında Saldırmazlık Paktı imzalandı. → 1941
- Türkiye’de büyük şehirlerde ekmek karneyle satılmaya başlandı. → 1942
- İkinci Dünya Savaşı başladı. → 1939
- Türkiye’de çok partili ilk genel seçim yapıldı. → 1946
- Türkiye, Almanya ve Japonya’ya savaş ilan etti. → 1945
Umarım tüm açıklamalar anlaşılır olmuştur. Gördüğünüz gibi, olaylar arasındaki neden-sonuç ilişkisini kurduğumuzda ve tarihleri aklımızda tuttuğumuzda soruları çözmek çok daha kolaylaşıyor. Başarılar dilerim!