8. Sınıf İnkılap Tarihi Ders Kitabı Cevapları Semih Ofset S.E.K. Yayınları Sayfa 78
Merhaba sevgili öğrencilerim, 8. Sınıf İnkılap Tarihi dersimize hoş geldiniz! Bugün, kitabımızdaki çok önemli bir konuyu, Büyük Millet Meclisi’ne (BMM) karşı çıkan ayaklanmaları ve bunların Millî Mücadele’mize etkilerini hep birlikte inceleyeceğiz. Önümüzdeki görseli dikkatlice analiz edelim ve soruyu adım adım çözelim.
Soru: Büyük Millet Meclisine karşı ayaklanmalar çıkmasının Millî Mücadele’ye etkileri neler olmuş olabilir? Açıklayınız.
Çözüm:
Arkadaşlar, hatırlayalım; Büyük Millet Meclisi, 23 Nisan 1920’de yurdumuzun işgal altında olduğu çok zor bir dönemde açıldı. Bir yandan vatanı kurtarmak için düşmanla savaşırken, diğer yandan maalesef içeride de bazı isyanlarla uğraşmak zorunda kaldı. Bu isyanların çıkmasında İstanbul Hükümeti’nin ve İtilaf Devletleri’nin kışkırtmaları, bazı kişilerin kendi çıkarlarını düşünmesi ve halkın dini duygularının sömürülmesi gibi nedenler vardı. Şimdi gelin, bu isyanların bağımsızlık mücadelemize ne gibi olumsuz etkileri olduğuna adım adım bakalım.
Adım 1: Millî Mücadele’nin Gecikmesi ve Zayıflaması
En önemli etki, Kurtuluş Savaşı’mızın gecikmesidir. Düşünün, bütün gücümüzü, askerimizi ve silahlarımızı Batı’da Yunanlılara, Doğu’da Ermenilere, Güney’de Fransızlara karşı kullanmamız gerekirken; ordumuzun bir kısmını bu isyanları bastırmak için görevlendirmek zorunda kaldık. Bu durum, hem zaman kaybetmemize hem de Millî Mücadele’nin gücünün bölünmesine neden oldu. Yani, düşmanla savaşmak yerine, bir süre kendi içimizdeki isyanlarla uğraşmak zorunda kaldık.
Adım 2: Kardeş Kanının Dökülmesi ve Kaynakların Boşa Harcanması
Bu isyanlar sırasında maalesef “kardeş kanı” döküldü. Yani, bu vatanın evlatları birbirleriyle savaşmak zorunda kaldı. Bu, hem çok üzücü bir durumdu hem de çok sayıda vatan evladını kaybetmemize yol açtı. Ayrıca, savaş için çok kısıtlı olan para, silah, cephane gibi kaynaklarımız bu isyanları bastırmak için harcandı. Düşmana sıkılacak kurşunlar, maalesef bu iç isyanlarda kullanıldı. Bu da milli gücümüzü maddi ve manevi olarak yıprattı.
Adım 3: İşgalci Güçlerin Avantaj Sağlaması
Biz içeride isyanlarla boğuşurken, işgalci devletler bu durumdan çok memnun oldu. Hatta bu isyanların birçoğunu onlar kışkırttı. Özellikle Batı Cephesi’nde Yunan ordusu, Türk ordusunun içerideki isyanlarla meşgul olmasından faydalanarak Anadolu içlerine doğru ilerleme fırsatı buldu. Bu durum, işimizi daha da zorlaştırdı ve düşmanın yurdumuzda daha fazla toprak ele geçirmesine neden oldu.
Adım 4: Meclis’in Otoritesini Sağlama Çabası
Büyük Millet Meclisi, yeni kurulmuş bir meclisti ve otoritesini yani gücünü tüm yurda kabul ettirmeye çalışıyordu. Bu isyanlar, BMM’nin otoritesine karşı bir başkaldırıydı. Meclis, bu isyanları bastırmak için önemli yasalar çıkarmak zorunda kaldı. Örneğin, Hıyanet-i Vataniye Kanunu‘nu (Vatana İhanet Yasası) çıkardı ve isyancıları yargılamak için İstiklal Mahkemeleri‘ni kurdu. Bu isyanların bastırılması, Meclis’in gücünü ve kararlılığını tüm ülkeye göstermesini sağladı ama bu süreç oldukça sancılı oldu.
Sonuç olarak, BMM’ye karşı çıkan ayaklanmalar; Kurtuluş Savaşı’nın uzamasına, can ve mal kaybının artmasına, milli kaynakların boşa harcanmasına ve işgalci güçlerin Anadolu’da ilerlemesine neden olarak Millî Mücadele’ye çok büyük zararlar vermiştir. Ancak tüm bu olumsuzluklara rağmen, Mustafa Kemal liderliğindeki Büyük Millet Meclisi bu isyanları bastırarak vatanın bağımsızlığı yolunda kararlılıkla yürümeye devam etmiştir.