7. Sınıf Türkçe Ders Kitabı Cevapları Meb Yayınları 1. Kitap Sayfa 88
Merhaba sevgili öğrencim,
Bugün “Okuma Kültürü” adlı metnimizdeki soruları birlikte çözeceğiz. Unutma, bu soruları çözerken sadece doğru cevabı bulmakla kalmayacak, aynı zamanda metni daha iyi anlayacak ve düşünme becerilerimizi geliştireceğiz. Hadi başlayalım!
1. Etkinlik Aşağıda, metinde geçen bazı kelimeler verilmiştir. Bu kelimelerin anlamlarını tahmin ederek yazınız. Tahminlerinizin doğruluğunu TDK Türkçeden sözlükten kontrol ediniz.
Sevgili öğrencim, bu etkinlikte kelimelerin anlamlarını metnin içinde nasıl kullanıldığına bakarak veya genel bilgilerimizle tahmin edeceğiz. Unutma, bir kelimenin anlamını tahmin etmek, okuduğunu anlama becerimizi geliştirir.
Kelime: keşfetmek
Tahminim: Metinde “kendimizi ve hayatı keşfetmek” ifadesi geçiyor. Bu, daha önce bilinmeyen bir şeyi bulmak, ortaya çıkarmak veya farkına varmak anlamına gelir. Yani, var olan ama bizim henüz bilmediğimiz bir şeyi öğrenmek, ortaya çıkarmak diyebiliriz.
Kelime: müfettiş
Tahminim: Metinde “Öğretmenleri müfettişi yollu ettikten sonra” cümlesi var. Buradan anladığımız kadarıyla müfettiş, bir kurumda, okulda veya işte denetleme yapan, işlerin kurallara uygun gidip gitmediğini kontrol eden kişidir.
Kelime: biyolog
Tahminim: Metinde bu kelime doğrudan geçmiyor gibi görünüyor, ancak “biyo-” kökü yaşam anlamına gelirken “-log” da bilimle ilgili bir eki ifade eder. Bu yüzden biyolog, canlıları, yani bitkileri, hayvanları ve insanları inceleyen bilim insanıdır diye tahmin edebiliriz.
Kelime: kubbe
Tahminim: Bu kelime de metinde doğrudan geçmiyor. Ama genel kültür bilgimizden hatırlayabiliriz. Kubbe, genellikle cami, kilise gibi büyük yapıların üstünü örten, yarım küre biçimindeki tavan yapısıdır.
Kelime: kâşif
Tahminim: “Keşfetmek” kelimesiyle çok yakın bir anlamı var. Kâşif, bilinmeyen bir yeri, bir bilgiyi veya bir şeyi ilk kez bulan, ortaya çıkaran kişidir. Kristof Kolomb’un Amerika’yı keşfetmesi gibi düşünebiliriz.
Kelime: düşünür
Tahminim: Metinde “düşünmek” eylemi çokça vurgulanıyor ve Arşimet gibi isimler örnek veriliyor. Düşünür, bir konu üzerinde derinlemesine düşünen, fikir üreten, genellikle felsefe, bilim veya sanat alanında özgün görüşler ortaya koyan kişilere denir.
Kelime: yasa
Tahminim: Bu kelime de metinde doğrudan geçmiyor. Ancak metinde Newton’ın elmanın düşüşü üzerine düşünerek bir “yasa” keşfetmesinden bahsediliyor. Bu bağlamda yasa, doğada ya da toplumda sürekli tekrarlanan, değişmez bir ilişkiyi veya kuralı ifade eder. Örneğin, yer çekimi yasası gibi.
—
2. Etkinlik Aşağıdaki soruları okuduğunuz metinden hareketle cevaplayınız.
Şimdi metni tekrar okuyarak bu soruların cevaplarını bulmaya çalışalım. Unutma, cevaplar metnin içinde saklı!
1. Okumak ile düşünmek arasında nasıl bir bağ var?
Çözüm: Metinde, okumanın sadece bilgi almak olmadığını, aynı zamanda o bilgiyi anlamak, yorumlamak ve üzerinde düşünmek için bir başlangıç olduğunu görüyoruz. Yani okumak, bize düşünmek için malzeme verir, ufkumuzu genişletir. Düşünmek ise okuduklarımızı anlamlandırmamızı, sorgulamamızı ve kendi fikirlerimizi oluşturmamızı sağlar. Bu iki eylem birbirini besleyen, ayrılmaz bir bütündür. Okumadan düşünmek zor, düşünmeden okumak ise anlamsız kalabilir.
2. Yazarın okumak ile düşünmek arasında kurduğu bağlantıya katılıp katılmadığınızı nedenleriyle anlatınız.
Çözüm: Evet, ben yazarın kurduğu bu bağlantıya kesinlikle katılıyorum. Çünkü yazar, okumanın bizi düşünmeye sevk ettiğini, düşünmenin de yeni şeyler keşfetmemizi sağladığını söylüyor. Örneğin, bir kitap okuduğumuzda yeni bilgiler ediniriz. Bu bilgileri sadece ezberlemek yerine, “Bu neden böyle?”, “Başka bir yolu var mı?”, “Bu bilgi hayatımı nasıl etkiler?” gibi sorular sorarak üzerinde düşünürüz. İşte bu düşünme süreci, okuduklarımızı gerçekten anlamamızı ve kendi bakış açımızı geliştirmemizi sağlar. Metindeki Arşimet ve Newton örnekleri de bunu çok güzel açıklıyor; onlar da gözlemledikleri şeyler üzerine derinlemesine düşünerek büyük keşifler yapmışlardır.
3. Düşünmek ile kendimizi ve hayatı keşfetmek arasında nasıl bir ilişki vardır?
Çözüm: Metin bize, düşünmenin bir şeylerin “niçinini” ve “nivesini (nasılını)” araştırmak olduğunu söylüyor. Bu, sadece dış dünyadaki olaylar için değil, kendi iç dünyamız için de geçerlidir. Kendimizi keşfetmek, “Ben kimim?”, “Neyi severim?”, “Nelerden hoşlanmam?”, “Hayattan ne bekliyorum?” gibi sorulara cevap aramaktır. Hayatı keşfetmek ise çevremizdeki olayları, insanları, dünyayı anlamaya çalışmaktır. Düşünerek bu soruları sorar, cevapları araştırırız. Böylece hem kendi duygularımızı, düşüncelerimizi daha iyi tanırız hem de hayatın anlamını, güzelliklerini ve zorluklarını daha derinlemesine anlarız. Yani düşünmek, hem içe dönük bir yolculuk hem de dış dünyayı anlama çabasıdır.
4. Yazarın bilim adamları ile “düşünmek” hakkındaki görüşlerini nasıl değerlendiriyorsunuz?
Çözüm: Yazar, Arşimet ve Newton gibi bilim adamlarının sadece gözlem yapmakla kalmayıp, gözlemledikleri olayların ardındaki “niçin” ve “nasıl” sorularını sorarak, yani derinlemesine düşünerek büyük keşifler yaptıklarını vurguluyor. Örneğin, Arşimet’ten önce de insanlar su üzerinde yüzen cisimleri görüyordu ama Arşimet bunun nedenini düşünmüştü. Newton da elmanın düşüşünü sadece izlemekle kalmayıp, neden düştüğünü sorgulamıştı. Yazarın bu görüşüne tamamen katılıyorum. Bilim, sadece gözlem ve deneyden ibaret değildir. Asıl önemli olan, gözlemlerden yola çıkarak sorgulamak, hipotezler kurmak ve bu hipotezleri düşünme gücüyle test etmektir. İşte bu yüzden bilim insanları, dünyayı değiştiren keşiflere imza atabilmişlerdir.
5. Yazarın sağlıklı beyin ve düşünme eylemiyle ilgili görüşlerine katılıyor musunuz? Neden?
Çözüm: Metinde “sağlıklı beyin” ifadesi doğrudan geçmiyor sevgili öğrencim. Ancak yazar, Arşimet ve Newton gibi “dev beyinlerin” nasıl düşündüğünü anlatarak, aktif ve sorgulayıcı bir zihnin önemini vurguluyor. Ben yazarın bu dolaylı görüşüne katılıyorum. Çünkü beynimiz, bir kas gibidir. Ne kadar çok kullanır, onu ne kadar çok düşünmeye, sorgulamaya zorlarsak, o kadar gelişir ve “sağlıklı” kalır. Sürekli yeni şeyler okumak, farklı konular üzerinde düşünmek, sorunlara çözüm aramak beynimizi dinç tutar ve zihinsel olarak daha aktif olmamızı sağlar. Bu da bizim daha iyi öğrenmemize, hatırlamamıza ve yaratıcı fikirler üretmemize yardımcı olur.
6. Metinde anlatılanın dışında size göre okumanın ve düşünmenin ne gibi yararları vardır?
Çözüm: Metinde anlatılanların dışında okumanın ve düşünmenin birçok faydası var, değil mi? İşte benim aklıma gelenler:
- Okumak, kelime dağarcığımızı inanılmaz derecede zenginleştirir. Yeni kelimeler öğrenir, kendimizi daha iyi ifade edebiliriz.
- Farklı hikayeler ve dünyalar keşfederek hayal gücümüzü geliştiririz.
- Kitaplardaki karakterlerin yerine kendimizi koyarak empati kurma becerimiz artar, başka insanların duygularını daha iyi anlarız.
- Düşünmek, karşılaştığımız sorunlara farklı açılardan bakmamızı ve problem çözme becerilerimizi geliştirmemizi sağlar.
- Okumak ve düşünmek, genel kültürümüzü artırır, böylece çevremizle daha bilinçli ve bilgili sohbetler edebiliriz.
- Bazen bir kitaba dalmak veya bir konu üzerinde derinlemesine düşünmek, stresimizi azaltmamıza ve rahatlamamıza yardımcı olabilir.
—
3. Etkinlik Defterinize aldığınız notlardan hareketle metni özetleyiniz.
Çözüm: Sevgili öğrencim, metni kısaca özetlemek gerekirse:
Bu metin, okumanın sadece harfleri bir araya getirmek veya bilgi almak olmadığını, asıl amacının okunanlar üzerinde derinlemesine düşünmek olduğunu vurguluyor. Yazar, düşünmenin, bir şeylerin “niçin” ve “nasıl” olduğunu sorgulamakla eş anlamlı olduğunu belirtiyor. Metin, Arşimet’in suyun kaldırma kuvvetini, Newton’ın ise yer çekimi yasasını keşfederken sadece gözlem yapmakla kalmayıp, bu gözlemler üzerine düşünerek büyük buluşlara imza attıklarını örneklerle anlatıyor. Kısacası, metin bize okumanın ve düşünmenin birbiriyle sıkıca bağlantılı olduğunu, düşünmenin kendimizi, hayatı ve bilimi keşfetmemizi sağlayan en önemli araç olduğunu öğretiyor. Düşünmek, bizi pasif bir alıcı olmaktan çıkarıp, aktif bir sorgulayıcı ve keşfedici haline getirir.
—
4. Etkinlik “Archimedes (Arşimet), Newton (Nıvtın) ve Owen (Ovin)”in bilim dünyasına katkılarıyla ilgili yaptığınız araştırma sonuçlarını arkadaşlarınıza anlatınız.
Çözüm: Bu etkinlik için bir araştırma yapmamız gerekiyor. Ben sana bu önemli bilim insanlarının katkılarını kısaca anlatayım:
Archimedes (Arşimet):
Arşimet, antik dünyanın en büyük bilim insanlarından biriydi. Özellikle matematikte ve fizikte çok önemli buluşları var. En bilinen katkısı, banyoda keşfettiği “Suyun Kaldırma Kuvveti Prensibi”dir. Yani bir cismin suya batırıldığında ne kadar hafifleyeceğini, yerini değiştirdiği suyun ağırlığı kadar olduğunu bulmuştur. Ayrıca kaldıraç prensiplerini açıklamış, Arşimet Vidası gibi mühendislik harikaları icat etmiştir. “Bana bir dayanak noktası verin, dünyayı yerinden oynatayım!” sözüyle de ne kadar ileri görüşlü bir mühendis olduğunu göstermiştir.
Isaac Newton (Nıvtın):
Isaac Newton, tüm zamanların en etkili bilim insanlarından biridir. Kafasına düşen elma hikayesiyle bildiğimiz gibi, evrensel kütle çekim yasasını formüle etmiştir. Bu yasa, gezegenlerin neden güneş etrafında döndüğünü ve cisimlerin neden yere düştüğünü açıklar. Ayrıca üç temel hareket yasasını (eylemsizlik, kuvvet-ivme ilişkisi ve etki-tepki) ortaya koymuştur. Matematikte de integral ve türev kavramlarının temelini oluşturan “kalkülüs”ü geliştirerek bilime büyük katkı sağlamıştır. Işık ve renkler üzerine yaptığı çalışmalar da optik biliminin gelişmesinde çığır açmıştır.
Owen (Ovin):
Burada “Owen” olarak bahsedilen kişinin kim olduğu bazen karışabilir. Eğer kastedilen Robert Owen ise, o daha çok bir sosyal reformcu ve ütopik sosyalist olarak bilinir. Sanayi Devrimi döneminde işçilerin çalışma koşullarını iyileştirmek, eğitim ve kooperatifçilik alanında önemli fikirler ortaya koymuştur. Ancak metinde “bilim dünyasına katkıları” dendiği için, bu Owen’ın Richard Owen olması daha muhtemeldir. Richard Owen, ünlü bir İngiliz biyolog ve paleontologdu. En önemli katkılarından biri, dinozor kelimesini (Dinosauria) ilk kez kullanan kişi olmasıdır. Ayrıca omurgalı hayvanların iskelet yapıları üzerine yaptığı detaylı çalışmalarla karşılaştırmalı anatomi bilimine büyük katkılar sağlamıştır. Dinozorlar hakkında bildiğimiz birçok şeyin temelini atmıştır.
Umarım bu açıklamalar, soruları daha iyi anlamana ve metni daha derinlemesine kavramana yardımcı olmuştur sevgili öğrencim! Unutma, her zaman merak etmeye ve düşünmeye devam etmeliyiz.