Harika bir çalışma! Merhaba sevgili öğrencilerim, ben sizin 5. Sınıf Matematik öğretmeniniz. Şimdi birlikte bu görseldeki soruları adım adım, kolayca anlayacağınız bir şekilde çözeceğiz. Hazırsanız, başlayalım!
Soru 5:Bir oyuncak mağazasında bir haftada satılan otomobil, yapboz, bebek ve tren sayıları aşağıdaki grafikte gösterilmiştir. Grafiğe göre soruları cevaplayınız.
Öncelikle grafiğimizi dikkatlice inceleyelim. Bu grafiğe sütun grafiği diyoruz. Sütunların boyu bize o oyuncağın ne kadar satıldığını gösteriyor. Haydi şimdi sorulara geçelim.
a) En çok satılan oyuncak hangisidir?
Bu sorunun cevabını bulmak için grafikteki en uzun sütunu bulmamız yeterli. Gördüğünüz gibi en uzun sütun Otomobil‘e ait. Sütunun tepesine baktığımızda 120 sayısını görüyoruz. Demek ki en çok otomobil satılmış.
Sonuç: En çok satılan oyuncak Otomobil‘dir.
b) En az satılan oyuncak hangisidir?
Bu sefer de grafikteki en kısa sütunu bulmalıyız. Sütunlara baktığımızda en kısa olanın Tren olduğunu görüyoruz. Sütunun tepesi 30 sayısını gösteriyor. Demek ki en az tren satılmış.
Sonuç: En az satılan oyuncak Tren‘dir.
c) Yapbozun fiyatı 18 TL olduğuna göre yapboz satışından kaç Türk lirası elde edilmiştir?
Bu soruyu çözmek için iki adımımız var.
Adım 1: Önce grafikten kaç tane yapboz satıldığını bulalım. Yapboz sütununa bakıyoruz ve 40 adet satıldığını görüyoruz.
Adım 2: Şimdi de toplam ne kadar para kazanıldığını hesaplayalım. Bir yapboz 18 TL ise, 40 tane yapbozun ne kadar olduğunu bulmak için çarpma işlemi yapmalıyız.
40 (Satılan yapboz sayısı)
x 18 (Bir yapbozun fiyatı)
—-
320
+400
—-
720 TL
Sonuç: Yapboz satışından 720 TL elde edilmiştir.
ç) Hem otomobil hem de trenin fiyatı 40 TL’dir. Otomobil ve tren satışından toplam kaç Türk lirası elde edilmiştir?
Bu soruyu da adım adım çözelim, çok kolay!
Adım 1: Önce otomobil satışından elde edilen geliri bulalım. Grafiğe göre 120 otomobil satılmış. Tanesi 40 TL’den:
120 x 40 = 4800 TL
Adım 2: Şimdi de tren satışından elde edilen geliri bulalım. Grafiğe göre 30 tren satılmış. Tanesi yine 40 TL’den:
30 x 40 = 1200 TL
Adım 3: Soru bizden “toplam” ne kadar kazanıldığını istediği için otomobilden ve trenden kazanılan paraları toplamalıyız.
4800 TL (Otomobil geliri)
+ 1200 TL (Tren geliri)
——-
6000 TL
Sonuç: Otomobil ve tren satışından toplam 6000 TL elde edilmiştir.
Soru 6:Bir hastanede, bir haftanın beş gününde muayene olan hastaların sayıları aşağıda farklı iki grafikle gösterilmiştir. Grafiklere göre soruları cevaplayınız.
Bu soruda önümüzde aynı verileri gösteren ama biraz farklı görünen iki grafik var. İkisini de dikkatle inceleyelim.
a) Grafikler arasında fark var mıdır? Varsa açıklayınız.
İlk bakışta sütunların boyları farklı gibi dursa da, aslında iki grafik de aynı bilgiyi veriyor. Günlere göre hasta sayılarını kontrol edelim:
- Pazartesi: 350 hasta
- Salı: 200 hasta
- Çarşamba: 150 hasta
- Perşembe: 400 hasta
- Cuma: 250 hasta
Gördüğünüz gibi sayılar tamamen aynı! Peki o zaman fark nerede?
Fark, grafiklerin sol tarafındaki dikey eksende, yani Hasta Sayısı‘nı gösteren sayıların aralıklarında.
- Birinci Grafikte: Sayılar 0’dan başlayıp 50, 100, 150… şeklinde 50’şer 50’şer artıyor.
- İkinci Grafikte: Sayılar 0’dan başlayıp 100, 200, 300… şeklinde 100’er 100’er artıyor.
Sonuç: Evet, grafikler arasında fark vardır. Fark, gösterilen verilerde değil, verilerin gösterildiği dikey eksenin ölçeklendirmesinde, yani sayı aralıklarındadır.
b) Grafiklerden hangisi yanlış yorumlamalara yol açabilir? Nedenini açıklayınız.
Grafikleri yorumlarken bazen gözümüz yanılabilir. Bu iki grafikten ikinci grafik yanlış yorumlamalara daha açıktır.
Neden mi?
Çünkü ikinci grafikte sayı aralıkları daha geniş olduğu için (100’er 100’er), sütunlar arasındaki boy farkı daha azmış gibi görünür. Örneğin, en yoğun gün olan Perşembe (400 hasta) ile en sakin gün olan Çarşamba (150 hasta) arasındaki fark, ikinci grafikte o kadar da büyük değilmiş gibi duruyor. Sütunlar birbirine daha yakın boyda görünüyor.
Ancak birinci grafiğe baktığımızda (sayılar 50’şer 50’şer arttığı için), Perşembe günkü sütunun Çarşamba günkü sütundan ne kadar daha uzun olduğu çok net bir şekilde belli oluyor. Yani günler arasındaki yoğunluk farkını birinci grafik bize çok daha iyi anlatıyor.
Sonuç:İkinci grafik, dikey eksendeki sayı aralıklarının daha geniş olması nedeniyle günler arasındaki hasta sayısı farkını daha az göstererek yanlış yorumlamalara yol açabilir. Bu yüzden bir grafiği incelerken sadece sütunların boyuna değil, eksenlerdeki sayılara da çok dikkat etmeliyiz!
Umarım tüm çözümleri ve açıklamaları beğenmişsinizdir. Unutmayın, grafikler bize sayıları resimlerle anlatır ve bu resimleri doğru okumak çok önemlidir. Başarılar dilerim!