Merhaba sevgili öğrencilerim,
Bugün sizlerle birlikte ders kitabımızdaki “Yüzdeler” konusuyla ilgili çok lezzetli bir problemi, Ezine peyniri problemini çözeceğiz. Bu tür günlük hayattan problemler, matematiğin aslında ne kadar işimize yaradığını gösterir. Haydi birlikte bu soruları adım adım inceleyip çözelim!
Soru 1: Ezine peynirinin yapımında kullanılan inek sütü miktarı, koyun sütü miktarının kaçta kaçıdır?
Bu soruyu çözmek için metindeki süt oranlarına dikkatlice bakmamız gerekiyor. Bu bir oran sorusu, yani iki miktarı birbiriyle karşılaştıracağız.
Adım 1: Gerekli Bilgileri Bulalım
Metne göre Ezine peynirinin içindeki süt oranları şöyleymiş:
- %45 oranında koyun sütü
- %40 oranında keçi sütü
- %15 oranında inek sütü
Soru bizden inek sütü miktarını, koyun sütü miktarına oranlamamızı istiyor. Yani “inek sütünün koyun sütüne oranı”nı bulacağız.
Adım 2: Oranı Kesir Olarak Yazalım
Bir şeyin başka bir şeyin “kaçta kaçı” olduğunu bulmak için kesir çizgisi kullanırız. İlk söylenen (inek sütü) kesrin pay kısmına, ikinci söylenen (koyun sütü) ise payda kısmına yazılır.
İnek Sütü Miktarı / Koyun Sütü Miktarı = 15 / 45
Adım 3: Kesri Sadeleştirelim
Şimdi elimizde 15/45 kesri var. Bu kesri en sade hâline getirmemiz gerekiyor. Hem 15’in hem de 45’in bölünebildiği en büyük sayıyı düşünelim. Evet, doğru bildiniz, ikisi de 15’e tam bölünür!
15 ÷ 15 = 1
45 ÷ 15 = 3
Bu durumda kesrimizin en sade hali 1/3 olur.
Sonuç: Ezine peynirindeki inek sütü miktarı, koyun sütü miktarının üçte biridir (1/3).
Soru 2: Türkiye’deki peynir çeşidi dünyadaki peynir çeşidinin yaklaşık % kaçını oluşturmaktadır?
Bu soruda ise bir bütünün içindeki bir parçanın yüzdesini bulmamız isteniyor. Yani, dünyadaki tüm peynirleri bir bütün olarak düşünürsek, Türkiye’deki peynirler bu bütünün yüzde kaçlık bir dilimini oluşturur?
Adım 1: Gerekli Sayıları Tespit Edelim
Metinden şu bilgileri alıyoruz:
- Türkiye’deki peynir çeşidi: 40
- Dünyadaki peynir çeşidi: Yaklaşık 2000
Adım 2: Oranı Kesir Olarak Yazalım
Yine bir oran kuracağız. Türkiye’deki peynir çeşidini (parça) dünyadaki peynir çeşidine (bütün) böleceğiz.
Türkiye’deki Çeşit / Dünyadaki Çeşit = 40 / 2000
Adım 3: Kesri Yüzdeye Çevirelim
Bir kesri yüzdeye çevirmek için paydasını 100 yapmamız gerekir. Önce işimizi kolaylaştırmak için kesri sadeleştirelim. Pay ve paydadan birer sıfır atabiliriz.
40 / 2000 = 4 / 200
Şimdi paydası 200 oldu. Paydayı 100 yapmak için hem payı hem de paydayı 2’ye bölmemiz yeterli olacaktır.
4 ÷ 2 = 2
200 ÷ 2 = 100
Kesrimiz şimdi 2/100 hâline geldi. Paydası 100 olan bir kesrin payı, bize doğrudan yüzdeyi verir.
Sonuç: Türkiye’deki peynir çeşidi, dünyadaki peynir çeşidinin yaklaşık olarak %2’sini oluşturmaktadır.
Gördüğünüz gibi, dikkatlice okuyup doğru adımları izlediğimizde sorular ne kadar da kolaylaşıyor! Aklınıza takılan bir yer olursa sormaktan çekinmeyin. İyi çalışmalar dilerim!