Merhaba sevgili öğrencilerim,
Bugün sizlerle birlikte 3. ünitemiz olan “Cebirsel İfadeler” konusuna bir giriş yapacağız. Hazırlık sorularını beraber çözerek eski bilgilerimizi tazeleyelim ve yeni konuya bomba gibi başlayalım! Unutmayın, matematik adım adım öğrenilir ve her adım bir sonrakini daha kolay hale getirir.
Haydi başlayalım!
1. Aşağıdaki ifadelerin karşısına uygun cebirsel ifadeleri yazınız.
Bu soruda bizden sözel olarak verilen matematiksel durumları, içinde harflerin (yani değişkenlerin) olduğu cebirsel ifadelere dönüştürmemiz isteniyor. Harfler, bilmediğimiz sayıları temsil eder. Tıpkı bir bilmece gibi!
a sayısının 5 katının 4 eksiği
Çözüm:
Adım 1: Önce “a sayısının 5 katı” kısmını düşünelim. Bir sayının katını bulmak için o sayıyla çarparız. Yani, 5 * a. Bunu kısaca 5a olarak yazarız.
Adım 2: Şimdi ifadenin devamına bakalım: “…4 eksiği”. Bu, az önce bulduğumuz 5a ifadesinden 4 çıkarmamız gerektiği anlamına gelir.
Sonuç: 5a – 4
x sayısının 5 fazlasının 4 katı
Çözüm:
Adım 1: Burada işlem sırası çok önemli! Önce “x sayısının 5 fazlası” deniyor. Bir sayının fazlasını bulmak için toplama yaparız: x + 5.
Adım 2: Sonra bu toplamın “4 katı” isteniyor. Bu, (x + 5) ifadesinin tamamını 4 ile çarpmamız gerektiği anlamına gelir. Eğer sadece 5’i veya sadece x’i çarparsak yanlış olur. Bu yüzden bu tür durumlarda parantez kullanırız.
Sonuç: 4 * (x + 5) ya da kısaca 4(x + 5)
a tane tokası olan Elif’in tokalarının 24 eksiği
Çözüm:
Adım 1: Elif’in kaç tokası olduğunu tam olarak bilmiyoruz, bu yüzden ‘a’ harfi ile temsil edilmiş. Elif’in toka sayısı: a.
Adım 2: Bu sayının “24 eksiği” isteniyor. Eksiği dendiğinde çıkarma işlemi yaparız.
Sonuç: a – 24
x metresi satılan 185 m kumaşın kalan kısmı
Çözüm:
Adım 1: Başlangıçta elimizde toplam 185 metre kumaş var.
Adım 2: Bu kumaşın ‘x’ metresi satılmış. Satmak, elimizdeki miktarın azalması demektir. Yani çıkarma işlemi yapacağız.
Adım 3: Kalan kısmı bulmak için toplam miktardan satılan miktarı çıkarırız.
Sonuç: 185 – x
2. Aşağıda verilen cebirsel ifadelere uygun cümleleri yazınız.
Şimdi de tam tersini yapacağız! Bize verilen cebirsel ifadeleri, sanki bir problem sorusuymuş gibi sözel ifadelere dönüştüreceğiz. Burada yazacağımız cümleler farklılık gösterebilir, önemli olan cebirsel ifadeyi doğru anlatmasıdır.
3a
Cümle: Bir sayının 3 katı.
3y – 4
Cümle: Bir sayının 3 katının 4 eksiği.
6(x + 5)
Cümle: Bir sayının 5 fazlasının 6 katı. (Parantez olduğu için önce toplama işlemini söylüyoruz, unutmayın!)
8(x – 2)
Cümle: Bir sayının 2 eksiğinin 8 katı.
8a – 2b
Cümle: Bir sayının 8 katı ile başka bir sayının 2 katının farkı. (Burada iki farklı bilinmeyenimiz var: a ve b)
40 + 3x
Cümle: Bir sayının 3 katının 40 fazlası.
100 – 5b
Cümle: 100 sayısından bir sayının 5 katının çıkarılması. (Ya da daha basitçe: 100’ün bir sayının 5 katı eksiği.)
Harikasınız çocuklar! Bu alıştırmalar, cebirsel ifadelerin dilini anlamamız için çok güzel bir başlangıç oldu. Aklınıza takılan bir yer olursa sormaktan çekinmeyin. Bir sonraki dersimizde görüşmek üzere!