Merhaba sevgili öğrencilerim!
Ben 7. sınıf matematik öğretmeniniz. Bugün sizlerle birlikte, kitabımızdaki “Dağcı Osman ve Dalgıç Defne” metnindeki tam sayılarla ilgili problemleri çözeceğiz. Bu tür metinli sorular gözünüzü korkutmasın, aslında hepsi birer bulmaca gibi. Haydi gelin, bu keyifli bulmacaları adım adım birlikte çözelim!
Soru 1:Osman, ballıbaba bitkisini bulduğunda deniz seviyesinden ne kadar yüksektedir?
Bu soruyu çözmek için metindeki ipuçlarını takip edelim. Osman’ın yolculuğunu bir düşünelim.
Adım 1: Metinde bize Osman’ın safran bitkisini bulduğunda 1250 metre rakımda olduğu söyleniyor. Rakım, bir yerin deniz seviyesinden yüksekliği demektir. Yani Osman zaten 1250 metre yükseklikte.
Adım 2: Safran bitkisini bulduktan sonra tırmanışına devam ediyor ve 250 metre daha tırmandıktan sonra ballıbaba bitkisini buluyor. “Daha” kelimesi burada bize toplama yapmamız gerektiğini fısıldıyor.
Adım 3: Öyleyse Osman’ın son yüksekliğini bulmak için safranı bulduğu yükseklikle, tırmandığı ek mesafeyi toplamalıyız.
1250 m (Safranı bulduğu yükseklik)
+ 250 m (Tırmandığı ek yükseklik)1500 m
Sonuç: Osman, ballıbaba bitkisini bulduğunda deniz seviyesinden 1500 metre yüksektedir.
Soru 2:Defne, uçağa ulaştığında deniz seviyesinden ne kadar derindedir?
Şimdi de Defne ile birlikte suların altına inelim! Unutmayın, deniz seviyesini 0 noktası olarak kabul ederiz. Derinlik, bu sıfır noktasının altına inmek demektir ve tam sayılarda bunu negatif (-) sayılarla gösterebiliriz.
Adım 1: Defne önce 15 metre derinliğe dalıyor. Yani deniz seviyesinden 15 metre aşağıda.
Adım 2: Uçağı göremediği için dalışa devam ediyor ve 10 metre daha dalıyor. Yine “daha” kelimesi bize toplama yapmamız gerektiğini söylüyor. Çünkü derinliği artıyor.
Adım 3: Defne’nin ulaştığı toplam derinliği bulmak için iki dalış mesafesini toplarız.
15 m (İlk dalış)
+ 10 m (İkinci dalış)25 m
Sonuç: Defne, uçağa ulaştığında deniz seviyesinden 25 metre derindedir. Bunu tam sayı olarak ifade etseydik -25 metre derdik.
Soru 3:Osman, ballıbaba bitkisini bulduktan sonra 500 metre aşağıda bulunan kamp alanına geri dönmüştür. Buna göre kamp alanının rakımı kaçtır?
Osman zirveye yaklaştıktan sonra şimdi de kamp alanına geri dönüyor. “Aşağıya inmek” veya “geri dönmek” bize çıkarma işlemi yapmamız gerektiğini hatırlatır.
Adım 1: İlk sorudan hatırlayalım, Osman ballıbaba bitkisini bulduğunda 1500 metre yükseklikteydi. Bu bizim başlangıç noktamız.
Adım 2: Bu noktadan 500 metre aşağıya iniyor. Yani yüksekliği azalacak. Bu yüzden çıkarma işlemi yapmalıyız.
Adım 3: Kamp alanının rakımını bulmak için Osman’ın en yüksek noktasından indiği mesafeyi çıkaralım.
1500 m (Ballıbaba bitkisinin rakımı)
– 500 m (İndiği mesafe)1000 m
Sonuç: Kamp alanının rakımı 1000 metredir.
Soru 4:Defne, resife dalarken 8 metre derinlikte balık sürüsüyle karşılaşmış, balıkların fotoğraflarını çekmiştir. Dalgıç Defne’nin resife ulaşabilmesi için ne kadar daha dalması gerekmektedir?
Bu soru, Defne’nin yolculuğunun ne kadarını tamamladığını ve ne kadarının kaldığını soruyor. Bu tür “kalan” veya “ne kadar daha” sorularında genellikle çıkarma yaparız.
Adım 1: İkinci sorudan biliyoruz ki uçağın olduğu resif toplam 25 metre derinlikte. Bu, Defne’nin gitmesi gereken toplam mesafe.
Adım 2: Defne bu yolculuğun 8 metresini zaten tamamlamış ve balıkları görmüş.
Adım 3: Kalan mesafeyi bulmak için toplam derinlikten, o ana kadar daldığı derinliği çıkarmalıyız.
25 m (Uçağın toplam derinliği)
– 8 m (Balıkları gördüğü derinlik)17 m
Sonuç: Defne’nin resife (uçağa) ulaşabilmesi için 17 metre daha dalması gerekmektedir.
Gördüğünüz gibi, metni dikkatlice okuyup ipuçlarını yakaladığımızda sorular ne kadar da kolaylaşıyor! Bir sonraki dersimizde görüşmek üzere, hoşça kalın!