Merhaba sevgili öğrencilerim, 6. sınıf Türkçe dersimizdeki bu güzel soruları adım adım, tane tane birlikte çözelim. Sakın unutmayın, Türkçe’de her kelimenin, her noktalama işaretinin bir anlamı var. Hadi başlayalım!
1. “Şeker” sözcüğü aşağıdaki cümlelerin hangisinde “Hele bak, ne şeker şey!” cümlesindeki anlamı ile kullanılmıştır?
Çözüm:
Adım 1: Önce bize verilen örnek cümledeki “şeker” kelimesinin anlamını bulalım. “Hele bak, ne şeker şey!” cümlesindeki “şeker”, bir şeyi çok sevimli, tatlı, hoş, güzel bulduğumuzu anlatır, değil mi? Yani bildiğimiz yiyecek olan şekerden bahsetmiyor, bir özelliğini anlatıyor.
Adım 2: Şimdi şıklardaki “şeker” kelimelerinin hangi anlamda kullanıldığına bakalım:
- A) “Çok önce ameliyat edildiği hâlde kanında şeker görüldüğü için taburcu edilmedi.”
Buradaki “şeker”, bir hastalık olan şeker hastalığını (diyabet) ifade ediyor. Örnek cümledeki anlamıyla alakası yok.
- B) “Henüz on bir yaşındayken şekere yakalanmış.”
Yine burada da “şeker”, hastalık anlamında kullanılmış. Bu da örnek cümledeki anlam değil.
- C) “Bayramlarda çocuklara şeker dağıtmak en sevdiğim bayram geleneğiydi.”
Buradaki “şeker”, yediğimiz, tatlı olan maddeyi ifade ediyor. Örnek cümledeki anlam değil.
- D) “Bu şeker çocuk da kim böyle?”
İşte burada “şeker çocuk” derken, sevimli, tatlı, hoş, cana yakın bir çocuktan bahsediliyor. Bu anlam, “Hele bak, ne şeker şey!” cümlesindeki “şeker” kelimesinin anlamıyla aynıdır.
Sonuç:
Doğru cevap D seçeneğidir.
2. Aşağıdaki atasözlerinden hangisinin anlamı yanlış verilmiştir?
Çözüm:
Adım 1: Atasözleri, genellikle öğüt veren, yol gösteren, deneyimlere dayalı kalıplaşmış sözlerdir. Her atasözünün kendine özgü bir anlamı vardır. Şimdi şıklardaki atasözlerini ve verilen anlamlarını tek tek inceleyelim:
- A) “Ağacı kurt insanı dert öldürür”: Üzüntüler, dertler tedavisi zor hastalıklara sebep olur.
Bu atasözü, ağacı içten kemiren kurdun ağacı çürütmesi gibi, insanın içini kemiren dertlerin, üzüntülerin de insanı yıprattığını, hasta ettiğini, hatta ölüme sürükleyebileceğini anlatır. Verilen açıklama, bu anlamla uyumludur. Yani bu
