Merhaba sevgili öğrencilerim, 6. sınıf Türkçe dersimize hoş geldiniz! Bugün sizinle zamirler konusunu pekiştireceğimiz güzel bir etkinlik yapacağız. Hazırsanız kalemlerinizi ve defterlerinizi hazırlayın, soruları adım adım birlikte çözeceğiz. Unutmayın, Türkçe’de kelimelerin yeri ve anlamı çok önemli. Haydi başlayalım!
5. Etkinlik
Aşağıda renkli levhalardaki beş kelimeyi, cümle içinde altı çizili olan kelimeler ile değiştirmeniz gerekmektedir. Kelime numaralarını cümlelerin karşılarına yazınız.
Bu etkinlikte bizden istenen şey, cümlelerde altı çizili kelimelerin yerine, yukarıdaki renkli kutularda verilen kelimelerden hangisinin gelebileceğini bulmak. Yani, altı çizili kelimenin yerine hangi kelimeyi koyarsak cümlenin anlamı bozulmaz ya da en uygun olur, onu düşüneceğiz. Bu kelimeler genellikle adın yerini tutan zamirlerdir veya bir yeri, zamanı işaret eden kelimelerdir.
- Bizi de yanına çağırdı.
Adım 1: Cümledeki altı çizili kelime “Bizi”. Bu kelime, “Annemle beni” ifadesindeki “beni” kelimesiyle aynı işlevi görüyor, yani birden fazla kişiyi işaret ediyor. “Annemle beni” ifadesi de “bizi” kelimesinin yerine geçebilir.
Sonuç: 5
-
Yarın oraya Ali de gelecek.
Adım 1: Cümledeki altı çizili kelime “oraya”. Bu bir yer işaret ediyor. Yukarıdaki kutularda yer belirten kelimelerden “sinemaya” kelimesi “oraya” kelimesinin yerine anlamlı bir şekilde kullanılabilir.
Sonuç: 2
- Burası bana hep huzur verir.
Adım 1: Cümledeki altı çizili kelime “Burası”. Bu da bir yer işaret ediyor. Kutularda yer belirten kelimelerden “evim” kelimesi “burası” kelimesinin yerine rahatlıkla geçebilir ve cümlenin anlamını tamamlar.
Sonuç: 4
- Onlar, günlerdir çamaşırlıkta asılı.
Adım 1: Cümledeki altı çizili kelime “Onlar”. Bu kelime birden fazla cansız varlığı işaret ediyor. Kutularda birden fazla cansız varlığı ifade eden kelime “havlular”dır. Havluların çamaşırlıkta asılı olması da mantıklıdır.
Sonuç: 1
- O, benim en sevdiğim kuzenimdi.
Adım 1: Cümledeki altı çizili kelime “O”. Bu kelime tek bir kişiyi işaret ediyor. Kutularda tek bir kişiyi ifade eden kelime “Aslı”dır. Aslı, bir kişinin adıdır ve “O” kelimesinin yerine geçebilir.
Sonuç: 3
6. Etkinlik
Metindeki hangi kelimeler adların yerine geçmiştir. Aşağıya yazınız.
Sevgili çocuklar, bu etkinlikte bizden istenen şey, az önceki 5. etkinlikte kullandığımız cümlelerde altı çizili olan ve adların yerine geçen kelimeleri bulup yazmak. Adların yerine geçen kelimelere biz zamir diyoruz, hatırladınız mı? Şimdi o zamirleri listeleyelim.
Adım 1: Az önceki etkinlikte altı çizili olan kelimelere tekrar bakalım. Bu kelimeler Bizi, oraya, Burası, Onlar, O idi.
Adım 2: Bu kelimelerin hepsi, bir ismin yerini tutarak cümlede kullanılmıştır. Örneğin, “O” bir kişinin adının yerine, “Burası” bir yer adının yerine geçmiştir.
Sonuç:
- Bizi
- Oraya
- Burası
- Onlar
- O
7. Etkinlik
Aşağıdaki cümlelerde kullanılan zamirleri bulup cümlenin karşısındaki boşluğa yazınız.
Şimdi de zamir avına çıkıyoruz! Aşağıdaki cümleleri dikkatlice okuyacağız ve hangi kelimelerin bir ismin yerine geçtiğini bulup yazacağız. Unutmayın, zamirler isimlerin yükünü hafifletir ve anlatımı daha akıcı hale getirir.
-
Yarın ben de size geleceğim.
Adım 1: Bu cümlede “ben” kelimesi konuşan kişinin adının yerine geçmiştir. “Size” kelimesi ise dinleyen kişilerin adları yerine kullanılmıştır.
Sonuç: ben, size
- Onu, yıllar önce birlikte görmüştük.
Adım 1: Bu cümlede “onu” kelimesi, bahsi geçen bir kişinin veya nesnenin adının yerine geçmiştir.
Sonuç: onu
- Bu, benim yıllar önce sana hediye aldığım atkı.
Adım 1: Bu cümlede “Bu” kelimesi, bir varlığı işaret ederek onun adının yerine geçmiştir. “Sana” kelimesi ise hitap edilen kişinin adının yerine kullanılmıştır.
Sonuç: Bu, sana
- Bizler, sorumluluklarımızı yerine getirirsek ülkemiz gelişir.
Adım 1: Bu cümlede “Bizler” kelimesi, konuşan ve onunla birlikte olan kişilerin adları yerine geçmiştir.
Sonuç: Bizler
- Şunu yerden kaldırıp çekmeceye koyar mısınız?
Adım 1: Bu cümlede “Şunu” kelimesi, gösterilerek bahsedilen bir nesnenin adının yerine geçmiştir.
Sonuç: Şunu
Aferin size çocuklar! Gördüğünüz gibi zamirler günlük konuşmalarımızda ve yazılarımızda bize çok yardımcı oluyor. Adların tekrar tekrar kullanılmasını engelleyerek hem akıcılığı sağlıyor hem de anlatımı zenginleştiriyorlar. Bu konuyu ne kadar iyi anladığınızı görmek beni çok mutlu etti. Bir sonraki dersimizde görüşmek üzere!