Merhaba sevgili 6. sınıf öğrencim! Bugün seninle çok önemli ve güzel bir etkinlik yapacağız. Görseldeki soruları birlikte analiz edip, adım adım çözeceğiz. Hazır mısın? Hadi bakalım, başlayalım!
Görseldeki etkinliğimizin adı “5. Etkinlik” ve “8. TEMA Sağlık ve Spor” başlığı altında yer alıyor. Bu da demek oluyor ki sağlıkla ilgili bir konu üzerinde çalışacağız.
Soruyu okuyalım:
“Diyabet” kelimesinin çağrıştırdığı kavramları boş yerlere yazıp bu kelimelerin de kullanıldığı öyküleyici bir metin yazınız.
Bu etkinlikte iki ana görevimiz var:
Önce “diyabet” kelimesinin aklımıza getirdiği başka kelimeleri, yani çağrıştırdığı kavramları bulup boş kutucuklara yazacağız.
Sonra bu kelimeleri kullanarak kısa bir öykü yazacağız. Öyküyü yazmadan önce de öykümüzün konusunu, ana düşüncesini, anlatıcısını ve karakterlerini belirleyeceğiz. Tıpkı bir yazarın hikayeye başlamadan önce plan yapması gibi!
Hadi ilk görevimizle başlayalım!
Adım 1: “Diyabet” kelimesinin çağrıştırdığı kavramları belirleme
Sevgili öğrencim, “diyabet” kelimesini duyduğunda aklına neler geliyor? Bu kelime sana neleri hatırlatıyor? Bu hastalığı olan insanlar nelere dikkat etmeli, neler yapmalı? İşte bu gibi soruların cevapları, çağrıştırdığı kavramlar olacak.
Ben senin için birkaç örnek düşündüm. Sen de kendi aklına gelenleri ekleyebilirsin:
Sağlıklı beslenme: Diyabet hastaları için yediklerine dikkat etmek çok önemli. Şekerli gıdalardan uzak durup sebze, meyve, tam tahıllı ürünler tüketmek gerekiyor. Bu, hastalığın kontrol altında tutulmasına yardımcı olur.
Egzersiz: Düzenli spor yapmak, vücudun kan şekerini dengelemesine yardımcı olur. Yürüyüş, koşu, yüzme gibi aktiviteler diyabetle mücadelede çok etkilidir.
İnsülin: Bazı diyabet hastaları için vücutları yeterince insülin üretemediği için dışarıdan insülin almak gerekir. İnsülin, kan şekerini düşüren bir hormondur.
Şeker: Diyabet, kan şekerinin yüksek olması durumudur. Bu yüzden “şeker hastalığı” olarak da bilinir. Şeker tüketimine dikkat etmek hayati önem taşır.
Doktor kontrolü: Diyabet hastalarının düzenli olarak doktora gitmesi, kan şekerlerini ölçtürmesi ve doktor tavsiyelerine uyması gerekir. Bu kontroller hastalığın seyrini takip etmek için çok önemlidir.
Kan şekeri ölçümü: Diyabet hastaları, kan şekerlerini özel cihazlarla düzenli olarak ölçerler. Bu sayede kan şekerlerinin ne durumda olduğunu bilir ve ona göre önlemler alırlar.
Su tüketimi: Bol su içmek, vücudun genel sağlığı için çok faydalıdır. Diyabet hastaları için de vücuttaki dengeyi korumak adına su tüketimi önemlidir.
Dengeli yaşam: Diyabetle yaşamak sadece beslenme ve egzersizden ibaret değildir. Stresten uzak durmak, düzenli uyumak gibi birçok faktör bir araya gelerek dengeli bir yaşamı oluşturur ve bu da hastalığın yönetimine yardımcı olur.
Şimdi bu kavramları görseldeki boş kutucuklara yazabiliriz.
(Görseldeki boş kutucuklara bu kavramlar yazılmış gibi düşün.)
Adım 2: Öyküleyici Metin Planlaması
Şimdi sıra, bu kavramları kullanarak bir öykü yazmaya geldi. Ama önce öykümüzün iskeletini kuralım. Tıpkı bir ev yapmadan önce plan çizmek gibi!
Konusu:
Öykümüzün konusu, diyabet hastalığıyla yaşayan bir çocuğun, sağlıklı alışkanlıklar edinerek hastalığıyla nasıl başa çıktığı ve hayatına nasıl devam ettiği olabilir.
Çözüm: Diyabet hastası bir çocuğun sağlıklı yaşam alışkanlıkları kazanması ve hastalığıyla mutlu bir şekilde başa çıkması.
Ana düşüncesi:
Öykümüzün bize vermek istediği mesaj ne olmalı? Diyabet zor bir hastalık olsa da, dikkatli ve düzenli bir yaşamla üstesinden gelinebileceği mesajını verebiliriz.
Çözüm: Diyabetle yaşamanın zorluklarına rağmen, düzenli kontroller, sağlıklı beslenme ve egzersizle mutlu ve dolu dolu bir hayat sürülebileceği.
Anlatıcısı:
Peki bu öyküyü kim anlatsın? Bir başkası mı anlatsın (üçüncü tekil şahıs), yoksa hastalığı yaşayan çocuk kendi mi anlatsın (birinci tekil şahıs)? Bence birinci tekil şahıs, yani kahramanın kendisi anlatırsa, hislerini daha iyi anlarız ve öykü daha etkileyici olur.
Çözüm: Birinci tekil şahıs (Öykünün ana kahramanı kendi yaşadıklarını anlatacak.)
Şahıs ve varlık kadrosu:
Öykümüzde kimler olacak, hangi eşyalar önemli bir rol oynayacak? Bunları belirleyelim.
Şahıs kadrosu: Elif (Ana karakter, diyabetli bir çocuk), Annesi, Babası, Doktoru, Arkadaşları.
Varlık kadrosu: İnsülin kalemi, kan şekeri ölçüm cihazı, sağlıklı yiyecekler (meyveler, sebzeler), spor ayakkabıları.
Adım 3: Öyküleyici Metin Yazımı
Şimdi planımızı uygulayarak öykümüzü yazmaya başlayabiliriz. Belirlediğimiz kavramları ve karakterleri öykünün içine yerleştirmeyi unutma!
Öykü: “Elif’in Tatlı Hayatı”
Ben Elif, 6. sınıfa giden, enerjik bir kızım. Ama benim diğer arkadaşlarımdan küçük bir farkım var: Ben bir diyabet hastasıyım. Başlarda bu durumu kabullenmek çok zor gelmişti. Sürekli iğne olmak, yediğim her şeye dikkat etmek… Sanki hayatım bir anda değişmişti.
Annem ve babam hep yanımda oldular. Doktorum da bana hastalığım hakkında çok şey öğretti. En önemlisi, diyabetle yaşamanın bir son değil, yeni bir başlangıç olduğunu anlamamdı.
Artık hayatımda sağlıklı beslenme ilk sıradaydı. Şekerli içecekler yerine bol su tüketimine başladım, abur cuburlar yerine rengarenk meyveler ve sebzeler yemeyi öğrendim. Her gün düzenli olarak egzersiz yapmaya başladım. Okul çıkışı arkadaşlarımla parkta oynamak, bisiklete binmek bana çok iyi geliyordu. Hatta annemle beraber yürüyüşlere çıktığımızda kendimi çok daha iyi hissediyordum.Sabahları uyanır uyanmaz ilk işim, kan şekeri ölçümü cihazımla şekerimi kontrol etmekti. Eğer gerekiyorsa, doktorumun öğrettiği gibi insülin iğnemi yapıyordum. İlk başlarda zor gelse de, artık bu benim için rutin bir iş haline gelmişti. Her üç ayda bir düzenli olarak doktor kontrolüne gidiyorduk. Doktorum, “Elif, çok iyi gidiyorsun. Kan şekerin harika!” dediğinde içimi bir sevinç kaplıyordu.
Zamanla anladım ki, diyabet bir engel değildi. Aksine, bana dengeli yaşamın ne kadar önemli olduğunu öğretmişti. Şimdi çok daha enerjik, çok daha sağlıklıyım. Diyabetimle barışık bir hayat sürüyorum ve biliyorum ki, dikkat ettikçe, her şey yolunda gidecek. Hayatımın tadını çıkarırken, sağlığımın kıymetini de biliyorum.
İşte böyle sevgili öğrencim! Hem “diyabet” kelimesinin çağrıştırdığı kavramları bulduk, hem de bu kavramları kullanarak anlamlı ve öğretici bir öykü yazdık. Gördün mü, biraz düşünmek ve hayal gücümüzü kullanmak ne kadar keyifli sonuçlar doğurabiliyor!
Umarım bu açıklamalar ve örnek öykü, konuyu daha iyi anlamana yardımcı olmuştur. Başka etkinliklerde görüşmek üzere!