6. Sınıf Türkçe Ders Kitabı Cevapları Anka Yayınları Sayfa 71

Merhaba sevgili öğrencim,

Bugün seninle “Hak ve Özgürlükler” temamızın “Şımarık Fil” metniyle ilgili etkinlikleri çözeceğiz. Hazırsan, adım adım ilerleyelim ve bu soruları birlikte anlayarak cevaplayalım:

3. Etkinlik

Okuduğumuz metnin hikâye haritasını belirleyip aşağıdaki uygun yerlere yazınız.

Sevgili öğrencim, bir hikaye haritası, bir metni daha iyi anlamamızı sağlayan, olayları ve ana fikirleri özetleyen bir çalışmadır. Şimdi “Şımarık Fil” metnini düşünerek bu kısımları dolduralım:

• Konu: Şımarık bir filin ormanda yaşayan diğer hayvanlara yaptığı kötülükler, onları rahatsız etmesi ve bu durumun ormandaki huzuru bozmasıdır. Hikaye, filin bencil davranışları yüzünden diğer hayvanların mutsuzluğunu ve filin bu davranışlarından ders almasını anlatıyor.
• Olayın Geçtiği Zaman: Metin “Bir varmış bir yokmuş” diye başladığı için, hikayenin geçtiği belirli bir zaman dilimi verilmemiştir. Bu tür hikayelerde olaylar genellikle masalsı, belirsiz bir zamanda geçer.
• Olayın Geçtiği Yer: Hikayede olaylar açıkça belirtildiği gibi ormanda geçiyor. Fil ve diğer hayvanlar hep ormanda yaşıyorlar.
• Ana Düşünce: Bu hikaye bize çok önemli bir ders veriyor sevgili öğrencim. Başkalarının haklarına saygı duymayan, bencil ve şımarık davranışların kimseye fayda sağlamadığını, aksine herkesi mutsuz ettiğini anlatıyor. Bu yüzden herkesin birbiriyle uyum içinde, saygılı bir şekilde yaşaması gerektiği hikayenin bize vermek istediği en önemli mesajdır.

4. Etkinlik

Hayvanların ormanda yaşadığı sorun nedir? Bu sorunun çözümü için neler önerebilirsiniz?

Şimdi bu soruyu iki adımda cevaplayalım:

Adım 1: Hayvanların yaşadığı sorun nedir?

Metni dikkatlice okuduğumuzda, ormandaki hayvanların en büyük sorununun şımarık fil olduğunu görüyoruz. Fil, kendini herkesten büyük ve üstün görüyor. Bütün göllerin, ağaçların, yiyeceklerin kendisine ait olduğunu sanıyor. “Ben herkesten büyüğüm!”, “Bu göl benim gölüm!”, “Bütün ağaçlarımda kimse oturamaz!” gibi sözlerle diğer hayvanlara kötü davranıyor. Bu bencil ve düşüncesiz davranışlarıyla diğer hayvanların yaşam alanlarını bozuyor, onları korkutuyor ve ormandaki huzuru kaçırıyor. Hayvanlar fil yüzünden rahatça yaşayamıyor, yuva kuramıyor, su içemiyor, hatta meyve bile toplayamıyorlar. Kısacası, filin şımarıklığı yüzünden ormanda yaşam çekilmez bir hale gelmiş.

Adım 2: Bu sorunun çözümü için neler önerebilirsiniz?

Bu sorun için birkaç çözüm önerisi düşünebiliriz:

• Öncelikle, ormandaki tüm hayvanlar bir araya gelmeli ve fil ile açıkça konuşmalı. Filin davranışlarının kendilerini nasıl etkilediğini, ne kadar üzüldüklerini ona anlatmalılar. Belki fil, yaptıklarının bu kadar kötü sonuçlar doğurduğunu fark etmiyordur.
• Filin, ormandaki her canlının yaşam hakkı ve kendine ait bir alanı olduğunu anlaması sağlanmalı. Ona empati kurmayı, yani başkalarının yerine kendini koyup düşünmeyi öğretmeliler.
• Belki de ormanın en yaşlı ve bilge hayvanları, fili karşılarına alıp ona doğru yolu göstermeli, ona ormanda uyum içinde yaşamanın önemini anlatmalılar. Ona, herkesin birbirine ihtiyacı olduğunu ve bir topluluk olarak yaşamanın güzelliklerini anlatabilirler.
• Son olarak, ormanda herkesin uyması gereken ortak kurallar konulmalı. Bu kurallar, herkesin eşit haklara sahip olduğunu ve kimsenin diğerine zarar veremeyeceğini açıkça belirtmeli. Fil de bu kurallara uymak zorunda olduğunu anlamalı ve uymayan davranışların sonuçları olacağını bilmeli.

5. Etkinlik

Aşağıdaki tabloyu altı çizili kelimelerle ilgili verilen bilgilere göre işaretleyiniz.

Bu etkinlikte altı çizili kelimelerin dil bilgisi özelliklerini inceleyeceğiz. Her cümleyi dikkatlice okuyup verilen bilginin doğru mu yanlış mı olduğuna karar verelim:

1. Beyaz elbiseler bu yıl moda oldu.

• Altı çizili kelime: Beyaz
• Verilen bilgi: Çoğul bir isimdir.
• Çözüm: “Beyaz” kelimesi, “elbiseler” isminin rengini, yani bir özelliğini belirtiyor. İsmin önüne gelerek onu nitelediği için “beyaz” bir sıfattır, sevgili öğrencim. Bir isim değildir, hele ki çoğul bir isim hiç değildir. Çoğul isimler “-ler, -lar” ekini alır.
• Sonuç: Yanlış

2. Balkonumuza mincik bir kuş konmuştu.

• Altı çizili kelime: mincik
• Verilen bilgi: Bir adın önüne gelerek onun biçimsel özelliğini vurgulamıştır.
• Çözüm: “Mincik” kelimesi, “kuş” isminin önüne gelmiş ve kuşun küçük, sevimli (yani biçimsel) bir özelliğini belirtmiştir. “Mincik” burada bir niteleme sıfatıdır ve ismi tam olarak nitelemiştir. Bu bilgi doğru.
• Sonuç: Doğru

3. Annem bana kırtasiyeden resim defteri almış.

• Altı çizili kelime: resim
• Verilen bilgi: Soyut bir isimdir.
• Çözüm: “Resim” kelimesi, gözle görülebilen, elle tutulabilen, yani beş duyu organımızla algılayabildiğimiz bir varlığı ifade eder. Bu yüzden “resim” somut bir isimdir. “Sevgi”, “nefret”, “mutluluk” gibi kavramlar ise soyut isimlerdir.
• Sonuç: Yanlış

4. Kardeşim serüven romanlarını okumayı tercih eder.

• Altı çizili kelime: romanlarını
• Verilen bilgi: Topluluk ismidir.
• Çözüm: “Romanlarını” kelimesi, “roman” isminin çoğul halidir (“romanlar”). Topluluk ismi ise tekil olmasına rağmen birden fazla varlığı ifade eden isimlerdir (örneğin “sürü”, “ordu”, “aile”, “meclis”). “Romanlarını” bir çoğul isimdir, topluluk ismi değildir.
• Sonuç: Yanlış

5. Bahçedeki kırık masayı yenisiyle değiştirdik.

• Altı çizili kelime: kırık
• Verilen bilgi: Bir adın önüne gelerek onun durumunu belirtmiştir.
• Çözüm: “Kırık” kelimesi, “masa” isminin önüne gelmiş ve masanın nasıl bir durumda olduğunu (kırık olma durumunu) belirtmiştir. Bu da yine bir niteleme sıfatıdır ve verilen bilgi doğru.
• Sonuç: Doğru