5. Sınıf Türkçe Ders Kitabı Cevapları Meb Yayınları 1 Sayfa 175

Merhaba sevgili öğrencilerim! Bugün “Duygularımı Tanıyorum” ünitesinden harika bir metin okuduk ve şimdi sıra o metinle ilgili soruları çözmeye geldi. Hep birlikte hem metni daha iyi anlayacağız hem de Türkçe dersinde öğrendiğimiz bilgileri pekiştireceğiz. Hazırsanız başlayalım!

2. a) Okuduğunuz metnin bölümlerini belirleyerek cümlelerdeki boşlukları doldurunuz.

Sevgili çocuklar, bir metni okurken onun bir girişi, bir gelişme bölümü ve bir de sonuç bölümü olduğunu unutmayın. Her bölümün farklı bir görevi vardır. Şimdi metnimizi bu gözle inceleyelim ve boşlukları dolduralım:

Okuduğunuz metinde giriş bölümünde özgüvensizlik duygusu tanıtılmıştır.

Okuduğunuz metinde özgüvenin tanımı ve nasıl geliştirileceği paragrafları gelişme bölümüdür.

Okuduğunuz metinde sonuç bölümünde olumlu düşünme ve kendini yargılamama öğüdü verilmiştir.

Açıklama:

• Metnin en başında, bir sunum yaparken hissettiğimiz endişe ve “yetersizsin!” diyen iç sesimiz anlatılıyordu. Bu bölüm, bizi konuya hazırlayan, yani özgüvensizlik duygusunu tanıtan giriş bölümüydü.
• Sonraki paragraflarda “özgüven nedir?”, “nasıl gelişir?” gibi sorulara cevaplar verildi, özgüvenin tanımı yapıldı ve onu geliştirmenin yolları anlatıldı. İşte burası, konunun detaylandırıldığı gelişme bölümü.
• En sonda ise, düşüncelerimizin duygularımızı etkilediği, olumsuz düşünmek yerine “Doğrusu ne olabilir?” diye sormamız gerektiği ve kendimizi haksızca yargılamamamız gerektiği söylendi. Bu kısım da metnin ana fikrini özetleyen ve bize bir öğüt veren sonuç bölümü.

2. b) Metnin bölümleri arasındaki geçişler uygun bir şekilde yapılmış mıdır? Bölümler arasında düşünce akışı tutarlı mıdır? Söyleyiniz.

Evet, metnin bölümleri arasındaki geçişler çok uygun bir şekilde yapılmıştır ve düşünce akışı tutarlıdır.

Açıklama:

Metin, girişte bir durum tespitiyle (sunum kaygısı) başlıyor, sonra bu duruma bir isim veriyor: ‘özgüven’. Ardından özgüvenin ne olduğunu açıklıyor, nasıl geliştiğini anlatıyor ve son olarak da bize bu konuda yapmamız gerekenleri özetleyip öğütler veriyor. Her bölüm bir sonrakini doğal bir şekilde tamamlıyor. Bu sayede metni okurken hiçbir yerde “Şimdi ne oldu?”, “Konu mu değişti?” gibi bir şaşkınlık yaşamıyoruz. Her şey birbiriyle uyumlu ve anlaşılır bir şekilde ilerliyor. Tıpkı bir hikaye anlatır gibi, adım adım konuyu bize aktarıyor.

3. Metinden alınan aşağıdaki cümlelerde yazar hangi düşünceyi geliştirme yollarından yararlanmıştır? Boş bırakılan yerlere yazınız.

Sevgili çocuklar, bir yazar metnini daha etkili ve anlaşılır kılmak için farklı yöntemler kullanır. Bunlara “düşünceyi geliştirme yolları” deriz. Şimdi bu cümlelerde hangi yolların kullanıldığına bakalım:

• “Örneğin Lionel Messi kendisini futbolda değil de teniste geliştirmeye çalışsaydı acaba neler olurdu?” cümlesinde örnekleme kullanılmıştır.
• “Tıpkı parçaları zamanla tamamlanan bir yapboz gibi.” cümlesinde benzetme kullanılmıştır.
• “Öz güven, insanın kendini olduğu gibi kabul edebilmesi ve çevresine bunu yansıtabilmesidir.” cümlesinde tanımlama kullanılmıştır.

Açıklama:

• Bir konuda anlattıklarımızı daha iyi anlaşılır kılmak için bilinen bir kişiyi veya olayı kullanarak açıklama yapmaya örnekleme deriz. Burada da Lionel Messi gibi herkesin tanıdığı bir futbolcu üzerinden yeteneklerini keşfetmenin önemini anlatmak için örnek verilmiş.
• İki farklı şeyi “gibi”, “sanki”, “adeta” gibi kelimelerle birbirine benzeterek anlatmaya benzetme deriz. Özgüvenin zamanla gelişmesini bir yapbozun parçalarının zamanla birleşmesine benzetmek, konuyu daha akılda kalıcı hale getiriyor.
• Bir kavramın ne olduğunu, özelliklerini, işlevini açıklayarak anlatmaya tanımlama deriz. “Özgüven nedir?” sorusunun cevabı niteliğinde olan bu cümle, özgüvenin ne anlama geldiğini açıkça belirtiyor.

4. a) Metnin anahtar kelimelerini yazınız.

Anahtar kelimeler, bir metnin en önemli, en can alıcı kelimeleridir. Metni özetleyen, konusunu bize hemen anlatan kelimelerdir. Bu metinde de anahtar kelimeler şunlar:

• Özgüven
• Yetenek
• Duygu
• Kendini kabul etme
• Gelişme

Açıklama:

Metnin tamamı “özgüven” kavramı etrafında dönüyor. Özgüvenin tanımı, nasıl geliştiği, yeteneklerle ilişkisi anlatılıyor. Duygularımızın önemi vurgulanıyor ve kendimizi olduğumuz gibi kabul etmemiz gerektiği belirtiliyor. Bu kelimeler, metnin temel taşlarıdır.

4. b) Aşağıdaki görselin metnin anahtar kelimelerinden hangisini ifade ettiğini sebebiyle açıklayınız.

Aşağıdaki görselde gülümseyen, dik duruşlu, kendinden emin görünen bir çocuk var. Bu görsel, metnin anahtar kelimelerinden “özgüven” kelimesini çok güzel bir şekilde ifade ediyor.

Açıklama:

Görseldeki çocuk, yüzündeki gülümseme ve duruşuyla “ben buradayım, kendime güveniyorum” der gibi duruyor. Özgüvenli insanlar genellikle başları dik, kendilerine inanan ve mutlu görünen kişilerdir. Bu çocuk da tıpkı metinde anlatılan, kendini olduğu gibi kabul etmiş, yeteneklerinin farkında olan ve bunları dış dünyaya yansıtmaktan çekinmeyen birini temsil ediyor. Bu yüzden görselin anahtar kelimemiz olan “özgüven” ile çok yakından ilgili olduğunu söyleyebiliriz.

Harika iş çıkardınız çocuklar! Metni ve soruları çok güzel anladık. Unutmayın, okuduğunuzu anlamak ve yorumlamak en önemli becerilerden biridir. Bir sonraki derste görüşmek üzere!