5. Sınıf Türkçe Ders Kitabı Cevapları Meb Yayınları 1 Sayfa 78
Merhaba sevgili öğrencilerim, ben Türkçe öğretmeniniz. Bugün size gönderilen görseldeki soruları birlikte inceleyeceğiz ve adım adım, en güzel şekilde çözeceğiz. Hazır mısınız? Başlayalım!
Önce 6. ETKİNLİK kısmına bakalım.
Bu kısım aslında bir soru değil, sevgili çocuklar. Bu, sizin için hazırlanmış bir konuşma etkinliği. Yani, iki farklı müzeyi karşılaştıracağınız bir konuşma yapmanız ve bu konuşmayı yaparken nelere dikkat etmeniz gerektiğini anlatan yönergeler var burada.
- Birinci madde, seçeceğiniz müzelerin hangi özelliklerine dikkat edeceğinizi (ne zaman yapıldığı, ne amaçla kullanıldığı, içinde hangi eserlerin olduğu gibi) anlatıyor.
- İkinci madde, konuşmanızda bu müzelerin benzer ve farklı yönlerini anlatmanızı istiyor.
- Üçüncü madde, sınıfın büyüklüğünü ve oturma düzenini düşünerek herkesin sizi rahatça görebileceği bir yerde konuşmanızı öğütlüyor.
- Dördüncü madde, konuşurken baş, el, kol hareketlerinizle ve duruşunuzla söylediklerinizi desteklemeniz gerektiğini belirtiyor.
- Son madde ise, yüz ifadelerinizin anlattıklarınızla uyumlu olmasına dikkat etmenizi söylüyor.
Bu kısım, bir konuşma becerisi etkinliği olduğu için çözmemiz gereken bir soru içermiyor. Sadece bir yönerge. Yani, aslında ne yapmanız gerektiğini anlatan bir yol haritası.
Gelelim b) maddesine. Burada da yine konuşmanızın sonunda bir öz değerlendirme yapmanız isteniyor. Konuşmanızın hangi yönlerinin güçlü olduğunu, hangi yönlerini geliştirmeniz gerektiğini belirleyip bunları güçlendirmek için çalışmanız söyleniyor. Bu da yine bir etkinlik adımı, bir soru değil.
Şimdi asıl sorularımızın olduğu 7. ETKİNLİK kısmına geçelim.
Bu etkinlikte, altı çizili kelime gruplarında büyük harflerin neden kullanıldığını bulup kuralını yazacağız. Hadi, ilk örneğe bakalım:
7. ETKİNLİK a. Aşağıdaki cümlelerde büyük harflerin kullanım alanlarına örnekler verilmiştir. Altı çizili kelime gruplarında büyük harflerin kullanımıyla ilgili kuralı ilgili yere yazınız.
Kural:
Sevgili öğrencilerim, burada altı çizili kelimelere dikkat edelim: Çanakkale Boğazı ve Tuna Nehri. Bunlar özel yer isimleri, değil mi? Boğazlar, nehirler, dağlar, denizler gibi coğrafi yer adları her zaman büyük harfle başlar. Çünkü bunlar tek ve özel yerlerdir.
Kural: Özel adlar kapsamına giren coğrafi yer adları (dağ, nehir, deniz, boğaz, göl vb.) büyük harfle başlar.
Şimdi ikinci örneğe geçelim:
Kural:
Burada altı çizili kelimeler Türk Tarih Kurumu ve Türkiye Büyük Millet Meclisi. Bunlar birer kurumun, birer kuruluşun adı, değil mi? Kurumların, kuruluşların, derneklerin, vakıfların isimleri de tıpkı insanlar gibi özel adlardır ve her zaman büyük harfle başlar.
Kural: Kurum, kuruluş, dernek, vakıf ve iş yeri adlarının her kelimesi büyük harfle başlar.
Ve son örneğimize geldik:
Kural:
Bu cümlelerde ise Dolmabahçe Sarayı ve Atatürk Köşkü kelime gruplarının altı çizili. Bunlar da tıpkı bir insan adı gibi, tek ve özel bir yeri, bir yapıyı anlatıyor. Saraylar, köşkler, hanlar, kaleler, anıtlar gibi tarihi yapıların isimleri de özel adlardır ve büyük harfle başlarlar.
Kural: Saray, köşk, han, kale, köprü, kule, anıt vb. yapı adlarının bütün kelimeleri büyük harfle başlar.
İşte bu kadar! Gördüğünüz gibi, Türkçe kuralları aslında çok mantıklı ve düzenlidir. Büyük harflerin kullanım yerlerini öğrenmek, hem doğru yazmanızı hem de okuduğunuzu daha iyi anlamanızı sağlar. Bir sonraki dersimizde görüşmek üzere, kendinize iyi bakın!