Merhaba sevgili öğrencim,
Bugün seninle 5. sınıf Türkçe ders kitabımızdaki 2. Tema’da yer alan 7. Etkinlik’teki soruları birlikte inceleyip, nasıl çözebileceğimizi konuşacağız. Hazır mısın? Hadi başlayalım!
a. Aşağıdaki görselleri inceleyiniz. Ön bilgileri harekete geçirme ve kullanma stratejisi kapsamında yaşamak istediğiniz yerle ilgili bir broşür hazırlayınız.
Sevgili öğrencim, bu ilk görevde senden biraz hayal gücünü kullanmanı ve bir araştırmacı gibi düşünmeni istiyorlar. Görsellerde bir yanda yemyeşil dağların eteklerinde şirin evlerin olduğu bir köy manzarası, diğer yanda ise denizin kenarında camileriyle, vapurlarıyla hareketli bir şehir manzarası görüyoruz. Bu iki görsel, bize farklı yaşam tarzlarını ve yerleri tanıtıyor.
Bu soru aslında bir çözüm değil, bir üretim görevi. Yani senden somut bir cevap yazmanı beklemiyor, aksine kendi hayallerini ve bilgilerini kullanarak bir broşür hazırlamanı istiyor. Peki, bu broşürü nasıl hazırlayabilirsin?
- Adım 1: Yaşamak İstediğin Yeri Seç
- Adım 2: Neden Orayı İstediğini Düşün
- Adım 3: Broşürün İçeriğini Planla
- Yerin adı ve kısa bir tanıtımı.
- O yere ait çekici görseller (çizimler veya hayalindeki fotoğraflar).
- O yerin özellikleri (iklimi, doğal güzellikleri, tarihi yerleri, kültürel etkinlikleri vb.).
- Orada yaşamanın avantajları.
- Belki bir slogan veya çağrı cümlesi!
- Adım 4: Broşürü Tasarla
Önce görsellerden ilham alarak veya tamamen kendi hayal gücünle, yaşamak istediğin bir yer belirle. Bu bir dağ köyü mü olur, kalabalık bir şehir mi, yoksa deniz kenarında küçük bir kasaba mı? Karar senin!
Neden o yeri yaşamak için seçtin? Oranın doğal güzellikleri mi var? Tarihi mi zengin? İnsanları mı sıcakkanlı? Ulaşım imkanları mı iyi? Orada neler yapabilirsin? Bu soruların cevaplarını düşün.
Bir broşür, insanları bir yer hakkında bilgilendirmek ve o yeri ziyaret etmeye veya orada yaşamaya teşvik etmek için hazırlanır. Broşüründe şunlar olabilir:
Bir kağıdı ikiye veya üçe katlayarak broşür şeklini verebilir, içine düşündüğün bilgileri ve çizimleri yerleştirebilirsin. Renkli kalemler, boyalar kullanmak broşürünü daha çekici hale getirir.
Unutma, bu görev senin yaratıcılığını ve hayal gücünü ortaya koyman için harika bir fırsat!
b. Karekodu okutarak “Nasıl Kesersin?” adlı metni dikkatlice dinleyiniz.
Ah, sevgili öğrencim! Bu kısım için senin bir akıllı telefon veya tablet ile karekodu okutarak dinleyebileceğin bir metin var. “Nasıl Kesersin?” başlıklı bu metni dinlemek, sonraki soruları cevaplamak için çok önemli. Maalesef ben şu an bu karekodu okutup metni dinleyemiyorum. Ama sen okulda veya evde bu karekodu okutarak metni dikkatlice dinlediğinden emin olmalısın. Çünkü sonraki soruların cevapları tamamen bu metinde gizli!
c. Dinlediğiniz metindeki sorunla ilgili aşağıda istenenleri yazınız.
İşte şimdi asıl metinle ilgili sorulara geldik. Yukarıda da söylediğim gibi, ben metni dinleyemediğim için bu sorulara doğrudan cevap veremiyorum. Ama sana her bir sorunun ne istediğini ve metni dinledikten sonra nasıl cevap vermen gerektiğini adım adım anlatabilirim. Böylece metni dinlediğinde cevapları bulman çok daha kolay olacak!
1. Dinlediğiniz metindeki problem nedir? Yazınız.
Çözüm:
- Adım 1: Metni Anla
- Adım 2: Problemi Belirle
Metni dinlerken en çok dikkat etmen gereken şeylerden biri, hikayenin veya anlatılan durumun ana meselesi, yani problemi ne? Karakterlerin karşılaştığı zorluk ne? Ne çözülmeye çalışılıyor?
Metni dinledikten sonra, “Bu metinde anlatılan temel sorun şudur:” diye kendi cümlelerinle ifade etmeye çalış. Örneğin, bir karakterin bir şeyi başaramaması mı, bir anlaşmazlık mı, yoksa bir kaynak eksikliği mi? Metin ne hakkında bir sıkıntıdan bahsediyorsa, onu buraya yazmalısın.
(Metin dinlenemediği için buraya somut bir cevap yazılamamıştır.)
2. Problemi kendi cümlelerinizle aşağıdaki alana özetleyiniz.
Çözüm:
- Adım 1: Ana Problemi Hatırla
- Adım 2: Kendi Cümlelerinle Özetle
Birinci soruda belirlediğin problemi şimdi daha geniş bir şekilde, ama yine de kısa ve öz bir şekilde anlatmanı istiyorlar.
Metindeki uzun uzun anlatılan detaylara girmeden, problemin ne olduğunu ve belki de ana hatlarıyla neden ortaya çıktığını kendi kelimelerinle birkaç cümleyle açıkla. Örneğin, “Metinde, ağaçları kesmek isteyen ama doğru yöntemi bulamayan bir oduncunun yaşadığı sıkıntı anlatılmaktadır.” gibi bir özet olabilir.
(Metin dinlenemediği için buraya somut bir özet yazılamamıştır.)
3. Anı, gözlem ve deneyimlerinizden hareketle problemin çözümüne yönelik üç öneri yazınız. Bu önerilerden en uygununu seçip çözüm önerisinin karşısındaki kutuyu işaretleyiniz.
Çözüm:
- Adım 1: Problemi Tekrar Gözden Geçir
- Adım 2: Üç Farklı Öneri Geliştir
- Adım 3: En Uygunsunu Seç ve İşaretle
Önceki sorularda anladığın problemi bir kez daha düşün. Şimdi bu probleme senin kendi yaşadıklarından, gördüklerinden veya duyduklarından (yani anılarından, gözlemlerinden ve deneyimlerinden) yola çıkarak nasıl çözümler bulabilirsin, bunu düşüneceksin.
Problemi çözmek için aklına gelen üç farklı yolu, üç farklı öneriyi yaz. Bu öneriler gerçekçi ve uygulanabilir olmalı. Mesela, eğer problem bir şeyin nasıl yapılacağını bilmemekse, “bir uzmana danışmak”, “kitaplardan araştırmak” veya “deneyerek öğrenmek” gibi öneriler sunabilirsin.
Örnek öneriler (metne göre değişir!):
a) Problemle ilgili bilgi sahibi birinden yardım almak.
b) Farklı yöntemler denemek ve en uygununu bulmak için araştırma yapmak.
c) Problemi daha küçük parçalara ayırarak adım adım çözmeye çalışmak.
Yazdığın bu üç öneri arasından sana göre en mantıklı, en kolay uygulanabilir veya en etkili olan hangisiyse, onun karşısındaki kutucuğu işaretlemelisin.
(Metin dinlenemediği ve kişisel deneyimler olmadığı için buraya somut öneriler ve işaretlenecek bir seçenek yazılamamıştır.)
4. Sizce öneriniz sorunu çözmek için yeterli midir? Nedenini yazınız.
Çözüm:
- Adım 1: Seçtiğin Öneriyi Hatırla
- Adım 2: Yeterliliğini Değerlendir
- Adım 3: Nedenini Açıkla
Üçüncü soruda işaretlediğin çözüm önerisini düşün.
Şimdi kendine sor: “Benim seçtiğim bu çözüm, problemi tamamen ortadan kaldırmaya yeter mi? Yoksa sadece bir kısmını mı çözer? Başka şeylere de ihtiyaç duyar mı?”
Cevabın “Evet, yeterlidir” veya “Hayır, yeterli değildir” olabilir. Önemli olan, bu cevabının nedenini açıklayabilmen. Eğer yeterli olduğunu düşünüyorsan, nedenlerini yaz. Örneğin, “Evet, yeterlidir çünkü problem zaten sadece bilgi eksikliğinden kaynaklanıyordu ve bu öneri bilgi eksikliğini giderecektir.” Eğer yeterli olmadığını düşünüyorsan, “Hayır, yeterli değildir çünkü bu öneri sadece başlangıç için iyi ama problemin daha karmaşık yönleri var ve başka adımlar da atmak gerekir.” gibi bir açıklama yapabilirsin.
(Metin dinlenemediği ve bir öneri seçilemediği için buraya somut bir değerlendirme yazılamamıştır.)
Umarım bu açıklamalar, metni dinledikten sonra soruları daha kolay cevaplamana yardımcı olur sevgili öğrencim. Başarılar dilerim!