5. Sınıf Türkçe Ders Kitabı Cevapları Meb Yayınları 1 Sayfa 100

Merhaba sevgili öğrencilerim, ben sizin Türkçe öğretmeninizim. Bugün, çok önemli bir metin üzerinden sorular çözeceğiz. Unutmayın, okuduğunu anlamak ve yorumlamak, Türkçe dersimizin en güzel yanlarından biridir. Şimdi hazırsanız, ilk sorumuzla başlayalım!

3. ETKİNLİK

a) “Dersimiz Cumhuriyete Doğru” ve “Gazi Mustafa Kemal ve Sığırtmaç Mustafa” metinlerinden iki kahraman seçiniz. Seçtiğiniz kahramanların benzer ve farklı yönlerini belirleyerek karşılaştırınız.

Sevgili çocuklar, bu soruda iki farklı metinden bahsediliyor gibi görünse de, bize sadece “Gazi Mustafa Kemal ve Sığırtmaç Mustafa” metni verildiği için, bu metindeki iki ana kahramanı karşılaştıracağız. Bu kahramanlarımız kimlerdi? Tabii ki, Gazi Mustafa Kemal ve Sığırtmaç Mustafa (yani küçük Mustafa).

Şimdi onların benzer ve farklı özelliklerine bir göz atalım:

b) Kahramanların benzer özellikleri (dış görünüş, kişilik özellikleri vb.) listeleyiniz.

Şimdi metni dikkatlice okuyup Gazi Mustafa Kemal ile Sığırtmaç Mustafa’nın ortak özelliklerini bulalım. Bakalım, hangi yönleri birbirine benziyor:

• Adları aynı: İkisinin de adı “Mustafa”. Bu, metinde de dikkatimizi çeken ilk benzerlik.

• Yalova’da olmaları: Metin, ikisinin de hikayesinin Yalova’da geçtiğini anlatıyor. Gazi Mustafa Kemal çalışmalarını bitirmiş Yalova’daydı, küçük Mustafa da Yalova’da yaşıyordu.

• Sorumluluk sahibi olmaları: Küçük Mustafa, ailesine yardım etmek için hasta olmasına rağmen sığırları otlatma sorumluluğunu üstleniyor. Gazi Mustafa Kemal de ülkesi için yaptığı çalışmaların ardından (metinde bahsedilmese de genel bilgimiz) gezintiye çıkıyor ve kaybolduğunda da çözüm arayışına giriyor, bu da bir liderlik ve sorumluluk göstergesi.

• Zorluklarla karşılaşmaları: Küçük Mustafa hasta ve fakirlik çekiyor. Gazi Mustafa Kemal ve kurmayları ise Yalova’da kayboluyorlar. Her ikisi de hikayenin bir noktasında bir zorlukla karşılaşıyor.

c) Kahramanların farklı özellikleri (dış görünüş, kişilik özellikleri vb.) listeleyiniz.

Şimdi de bu iki Mustafa arasındaki farklılıklara bakalım. Bakalım, hangi yönleri onları birbirinden ayırıyor:

• Yaşları: Gazi Mustafa Kemal yetişkin bir liderken, Sığırtmaç Mustafa küçük bir çocuk.

• Toplumsal Konumları: Gazi Mustafa Kemal önemli bir devlet adamı. Metinde “iyi giyimli ve önemli insanlar” olarak tanımlanıyor. Sığırtmaç Mustafa ise fakir bir ailenin çocuğu ve sığırtmaçlık yaparak ailesine destek olmaya çalışıyor.

• Sağlık Durumları: Küçük Mustafa hasta (sıtma) ve yorgun. Gazi Mustafa Kemal’in sağlık durumu hakkında metinde bir bilgi yok.

• Giyimleri: Metinde atlılar (Gazi ve kurmayları) “iyi giyimli” olarak belirtiliyor. Küçük Mustafa ise “iş kıyafetlerini” giyiyor.

• Hayat Amaçları/İstekleri: Küçük Mustafa’nın en büyük dileği okula gitmek. Gazi Mustafa Kemal ise (metinde doğrudan belirtilmese de) ülkesi için önemli çalışmalar yapıyor ve yöreyi tanımak için gezintiye çıkıyor.

***

4. ETKİNLİK

a) Okuduğunuz metnin unsurlarını aşağıdaki ilgili yerlere yazınız.

Her hikayenin olmazsa olmaz bazı unsurları vardır çocuklar. “Kişiler”, “Yer”, “Zaman” ve “Olay”. Şimdi okuduğumuz metinden bu unsurları bulup ilgili yerlere yazalım:

• Kişiler:

  • Küçük Mustafa (Sığırtmaç Mustafa)
  • Gazi Mustafa Kemal
  • Kurmaylar (Gazi’nin yanındakiler)
  • Mustafa’nın ailesi
  • Mustafa’nın arkadaşları

• Yer:

  • Yalova (Marmara Denizi kıyısı)
  • Dağlar (sığırların otlatıldığı yer)
  • Çiftlik (Gazi’nin dönmek istediği yer)
  • Küçük Mustafa’nın yaşadığı köy

• Zaman:

  • Bir zamanlar (hikayenin başlangıcı)
  • Yıl 1929
  • Güzel bir eylül sabahı
  • Hava kararmaya başlayınca (akşam)
  • Gün boyu (küçük Mustafa’nın sığır otlattığı süre)

• Olay:

  • Küçük Mustafa’nın fakirlik yüzünden okula gidemeyip sığırtmaçlık yapmak zorunda kalması.
  • Hasta olan küçük Mustafa’nın sığırları otlatmaya gitmesi.
  • Gazi Mustafa Kemal ve kurmaylarının Yalova’da gezintiye çıktıktan sonra kaybolmaları.
  • Küçük Mustafa’nın sığırlarını otlatırken kaybolan atlılarla (Gazi ve kurmayları) karşılaşması.

b) Aşağıda giriş bölümü verilen okuduğunuz metnin olay örgüsünü tamamlayınız.

Şimdi de hikayemizin olay örgüsünü, yani olayların hangi sırayla yaşandığını tamamlayalım. Bize hikayenin önemli bir başlangıcı zaten verilmiş:

“Gazi Mustafa Kemal, bir gün Yalova’da küçük Mustafa’nın yaşadığı köyün yakınlarında kaybolur.”

Şimdi bu olaydan sonra neler yaşandı, birlikte sıraya koyalım:

• Adım 1:

  Gazi Mustafa Kemal ve kurmayları, kaybolduklarını anlayınca çiftliğe dönmek için farklı bir yol denemeye karar verirler.

• Adım 2:

  Küçük Mustafa, gün boyu sığırlarını otlattıktan sonra eve dönerken uzaktan atlıları fark eder ve “Neler oluyor?” diye meraklanır.

• Adım 3:

  Atlılar, atlarını hızla küçük Mustafa’ya doğru sürerek ona yaklaşmaya başlarlar.

• Adım 4:

  Atlılar, kısa bir süre içinde Mustafa’nın yanına ulaşırlar.

• Adım 5:

  Mustafa, atlıların iyi giyimli ve önemli kişiler olduğunu görünce, duyduğu şüphenin yersiz olduğunu anlayıp rahatlar.

Harikasınız çocuklar! Metni dikkatle okuyarak tüm soruları doğru bir şekilde çözdük. Unutmayın, okumak ve anlamak, dünyayı keşfetmenin en güzel yoludur. Bir sonraki dersimizde görüşmek üzere!