Merhaba sevgili öğrencilerim! Bugün sizlerle, vatan sevgisi ve duygularımızla ilgili çok güzel bir Türkçe etkinliği yapacağız. Bana gönderilen görseldeki soruları hep birlikte, bağlı sayfadaki metni dikkatlice okuyarak çözeceğiz. Hazır mısınız? Başlayalım o zaman!
ETKİNLİK 3
Aşağıdaki soruları okuduğunuz şiirden hareketle sözlü olarak cevaplayınız.
1. Birinci bölümde şair, memleketine duyduğu derin sevgiyi hangi ifadeyle dile getirmiştir?
Şiirin ilk bölümünü dikkatlice okuduğumuzda şairin, vatanına duyduğu sevgiyi kalbinden gelen sözlerle anlattığını görüyoruz. Sanki bir insana aşık olur gibi, toprağına, taşına, kuşuna, insanına aşık olduğunu dile getiriyor.
Çözüm:
Şair, memleketine duyduğu derin sevgiyi şu ifadelerle dile getirmiştir:
- “Aşık olmuşum taşına, toprağına,”
- “Yerde gezen, gökte uçan kuşuna,”
- “Baharına, yazına, kara kışına Aşık olmuşum.”
- “Eli kalem, eli kazma, eli kürek tutan, Yüzü toprak kokan, Sınırlarında omuz omuza yatan insanlarına… Aşık olmuşum.”
Bu sözlerle vatanına olan tutkusunu, her şeyiyle onu sevdiğini çok güzel anlatmış, değil mi?
2. Şair, şiirin ikinci bölümünde hangi ifadeleri kullanarak Türkiye’ye duyduğu sevgiyi anlatmıştır?
Şimdi de şiirin ikinci bölümüne geçelim. Burada da şairin sevgisi bambaşka güzelliklerle karşımıza çıkıyor. Sanki vatanını canlı bir varlık gibi görüp ona sesleniyor.
Çözüm:
Şair, şiirin ikinci bölümünde Türkiye’ye duyduğu sevgiyi şu ifadeleri kullanarak anlatmıştır:
- “Sıcak kucağında saadetim,” (Yani mutluluğum, huzurum sensin demek istiyor.)
- “Destanlar düzüldü bayrak bayrak.” (Vatan için ne büyük kahramanlıklar yapıldığını, her köşesinde bir destan olduğunu anlatıyor.)
- “Davullar vuruldu, dize geldi zeybeklerin;” (Kültürümüzün önemli parçalarından zeybeklerle vatanına olan bağlılığı ifade ediyor.)
- “Gençliğim, heyecanım, gayretim.” (Tüm hayatını, enerjisini vatanına adadığını belirtiyor.)
- “Göz nuru, içinde sevdam;” (Vatanının gözünün nuru olduğunu, içindeki en büyük sevda olduğunu söylüyor.)
- “Elimde saz, dilimde türkü memleketim.” (Vatanının onun için bir şarkı, bir melodi gibi olduğunu, her an dilinde olduğunu vurguluyor.)
Ne kadar da içten ve güzel ifadeler, öyle değil mi?
3. Vatanı için bu şiiri yazan birinin mutlu olduğu söylenebilir mi? Neden?
Bir şeyi çok seven, ona hayran olan bir insan genellikle nasıl hisseder? Şairin bu şiirdeki duygularına bir bakalım.
Çözüm:
Evet, vatanı için bu şiiri yazan birinin mutlu olduğu kesinlikle söylenebilir.
Nedenine gelince:
- Çünkü şiirin her dizesinde vatanına karşı büyük bir aşk, hayranlık ve bağlılık hissediliyor.
- Bu kadar güçlü ve pozitif duygular besleyen bir insan, kendini ait hissettiği, sevdiği bir yerde olduğu için huzurlu ve mutlu olur.
- Şairin kullandığı “saadetim”, “sevdam”, “heyecanım” gibi kelimeler de onun bu vatanla ne kadar mutlu ve gururlu olduğunu bize gösteriyor.
Vatan sevgisi gerçekten de insanı en çok mutlu eden duygulardan biridir.
4. Şair şiirde ülkemizin hangi kültürel özelliklerinden söz etmiştir?
Şiiri okurken ülkemize ait, bizim kültürümüzü yansıtan hangi unsurlar dikkatimizi çekti? Bir düşünelim.
Çözüm:
Şair, şiirde ülkemizin birçok kültürel özelliğinden söz etmiştir:
- Türküler: “Nice türküler yakıldı senin için”, “dilimde türkü memleketim” ifadeleriyle türkülerimizin ne kadar önemli olduğunu vurguluyor.
- Destanlar: “Destanlar düzüldü bayrak bayrak” diyerek kahramanlık hikayelerimizin, destanlarımızın zenginliğine işaret ediyor.
- Zeybekler: “Davullar vuruldu, dize geldi zeybeklerin” dizesiyle ege bölgemizin coşkulu halk oyunu zeybeklerden bahsediyor.
- Saz: “Elimde saz” diyerek Türk halk müziğinin vazgeçilmez enstrümanı saza gönderme yapıyor.
Gördüğünüz gibi şair, vatan sevgisini kültürel değerlerimizle de birleştirmiş.
5. Şiire bir bölüm ekleyecek olsanız bu bölümde ülkemizin hangi özelliğini ön plana çıkarırdınız? Neden?
Şimdi sıra sizde! Eğer siz de bu şiire bir bölüm ekleyecek olsaydınız, ülkemizin hangi güzelliğinden bahsederdiniz? Ve neden o özelliği seçerdiniz?
Çözüm:
Bu soruya vereceğiniz cevap tamamen size ait, sevgili öğrencilerim. Ama ben size bir örnek vereyim:
- Ben şiire bir bölüm ekleyecek olsaydım, ülkemizin misafirperverliğini ve sıcakkanlı insanlarını ön plana çıkarırdım.
- Neden mi? Çünkü bizim insanımız, tanıdığı tanımadığı herkese kapısını açar, ikramda bulunur, yardımseverdir. Bu özellik, bizi diğer ülkelerden ayıran en güzel yanlarımızdan biridir. Şiirde de “Sınırlarında omuz omuza yatan insanlarına…” diyerek biraz değinilmiş ama ben bunu daha da vurgulamak isterdim.
Siz de kendi seçiminizi yapıp nedenini açıklayabilirsiniz. Belki yemeklerimizi, belki tarihi yapılarını, belki de doğal güzelliklerini seçerdiniz, kim bilir?
ETKİNLİK 4
Okuduğunuz Türkiye şiirinde “Elimde saz, dilimde türkü memleketim.” dizesinde benzetme yapılmıştır. Bu benzetmede benzeyen ve benzetilenin ne olduğunu belirleyiniz.
Öğretmeniniz size bu dizedeki benzetmeyi bulmanızı istemiş. Hatırlayalım, benzetme nedir? İki farklı şeyi ortak bir özellikleriyle birbirine benzetmeye denir. “Aslan gibi güçlü” derken gücü sayesinde insanı aslana benzetiriz mesela. Burada da şair, “memleketim”i “türküye” benzetmiş. Hadi bakalım, burada benzeyen ve benzetilen kim ya da ne?
Çözüm:
Dizedeki benzetmeyi incelediğimizde:
- Benzeyen (kendisine benzetilen):Memleketim (Vatan, ülke)
- Benzetilen (benzetme yapılan şey):Türkü
Şair, memleketinin kendisi için bir türkü kadar değerli, anlamlı ve vazgeçilmez olduğunu anlatmak istemiş. Tıpkı bir türkünün dilimizden düşmemesi gibi, memleketinin de kalbinden ve dilinden düşmediğini çok güzel bir benzetmeyle ifade etmiş.
ETKİNLİK 5
a. Aşağıdaki şiiri okuyunuz.
Çözüm:
Bu etkinlikte bizden sadece “Uçan Balon” adlı şiiri dikkatlice okumamız isteniyor. Hadi hep birlikte bu güzel şiiri bir kere daha okuyalım:
UÇAN BALON
‘Ben bir uçan balondum
Minik bir çocuğun sıcacık ellerinde,
Kaçıverdim fırsatını bulup
Uçtum göklerin maviliklerine, özgürlüğe.
Bir bağırmayım şimdi
Bulutların arasında
Hoplayıp zıplayacak
Dostum yok söyleyecek’
(Kısaltılmıştır.)
Necdet NEYDİM
Gördüğünüz gibi bu şiirde de bir balonun özgürlük isteği ne kadar güzel anlatılmış, değil mi?
Umarım bu açıklamalar, soruları daha iyi anlamanıza ve çözmenize yardımcı olmuştur, sevgili öğrencilerim. Her zaman okuduğunuz metinleri dikkatlice anlamaya çalışın, çünkü cevaplar hep metnin içinde gizlidir!