5. Sınıf Türkçe Ders Kitabı Cevapları Meb Yayınları 1 Sayfa 29

Merhaba sevgili öğrencilerim! Bugün sizlerle çok keyifli bir etkinliğe başlayacağız. Elimizdeki metni dikkatlice okuyup, hem okuduğumuzu anlama becerimizi geliştireceğiz hem de soruları hep birlikte çözeceğiz. Unutmayın, her soru bir öğrenme fırsatıdır! Haydi başlayalım.

Önce “TOPSUZ BASKETBOL OYUNU” adlı metnimizi dikkatlice okuyalım:

Moni, oyunlarda karşılaştığı problemleri çok seviyordu. Ona göre oyunda bir sorun varsa bir öğrenme fırsatı da vardı. Bir problem varsa bir çözüm de vardı. Problemler onu yıldırılmazdı. Pes etmek ona göre değildi. Her zaman, her yerde bir çözüm üretebileceğine inanıyordu.

Bir gün, kasabada basketbol maçı yaparken çocukların topları patladı. Oynayan herkes çok üzülmüştü.

– Keşke patlamasaydı, diyorlardı.

Moni o esnada “Ne yapabilirim acaba?” diye düşünüyordu.

Maçın en heyecanlı anında top patladı diye maçı bitiremezlerdi. Bu oyunun devam etmesi için bir çözüm bulmaları gerekiyordu. Aklına parlak bir fikir geldi.

Şimdi de sorularımıza geçelim!

ETKİNLİK 1: Metinden alınan aşağıdaki cümlelerin ilişkili olduğu kavramları işaretleyiniz.

1. Problemler onu yıldırılmazdı.

Çözüm:

Bu cümlede Moni’nin zorluklar karşısında yılmadığı, pes etmediği anlatılıyor. Bu da onun kararlılık özelliğini gösterir. Bir problemle karşılaştığında hemen vazgeçmek yerine, ona bir çözüm bulmaya çalışmak kararlı olmaktır.

2. Oyun oynamak muhteşem bir şey yahu!

Çözüm:

Bu cümle, oyun oynamayı çok sevdiğini, bundan keyif aldığını gösterir. Bu da doğrudan oyunseverlik kavramıyla ilgilidir.

3. Aklına parlak bir fikir geldi.

Çözüm:

Moni’nin aklına top patladığında oyunu devam ettirecek yeni bir fikir gelmesi, onun yaratıcı ve çözüm üreten bir zihne sahip olduğunu gösterir. Bu da üretkenlik kavramıyla çok yakından ilgilidir. Aynı zamanda farklı düşünmesi, yani özgür düşünce de diyebiliriz.

4. Mete’nin ayağına buz tuttular. İnciten bileğini sargı beziyle titizlikle sardılar.

Çözüm:

Sevgili öğrencilerim, bu cümle “Topsuz Basketbol Oyunu” metnimizde geçmiyor. Bu yüzden metinle ilişkili bir kavramı işaretleyemeyiz. Eğer bu cümle metinde olsaydı, birine yardım edildiği için yardımseverlik kavramını işaretleyebilirdik. Ama unutmayın, bizden sadece metinde geçen cümlelerle ilgili kavramları işaretlememiz isteniyor.

—

ETKİNLİK 2: Aşağıdaki soruları okuduğunuz metinden hareketle sözlü olarak cevaplayınız.

1. “Topsuz basketbol oyunu” fikri nasıl ortaya çıkmıştır ve çocuklar bu fikre nasıl tepki vermiştir?

Çözüm:

Adım 1: Fikrin ortaya çıkışı:

• Bir gün çocuklar kasabada basketbol maçı yaparken tüm topları patlamış.
• Herkes çok üzülmüş ve “Keşke patlamasaydı” diye söylenmiş.
• Moni ise bu duruma üzülmek yerine “Ne yapabilirim acaba?” diye düşünmeye başlamış.
• İşte tam bu sırada, maçın bitmesini istemeyen Moni’nin aklına parlak bir fikir gelmiş ve “topsuz basketbol oyunu” fikri böyle doğmuş. Yani bir sorun karşısında Moni’nin çözüm arayışı bu fikri ortaya çıkarmış.

Adım 2: Çocukların tepkisi:

• Metinde çocukların bu fikre doğrudan “Şöyle tepki verdiler” diye bir açıklama yok. Ancak metinde “Maçın en heyecanlı anında top patladı diye maçı bitiremezlerdi. Bu oyunun devam etmesi için bir çözüm bulmaları gerekiyordu.” cümlesi geçiyor. Bu da bize Moni’nin bu fikrinin, oyunu bitirmek istemeyen çocuklar tarafından kabul gördüğünü ve oyuna devam ettiklerini düşündürüyor. Yani çocuklar bu yaratıcı çözümü büyük ihtimalle olumlu karşılamışlar.

2. Metinde geçen “Oyunlarda bir sorun varsa bir öğrenme fırsatı da vardı.” cümlesi ne anlama gelmektedir?

Çözüm:

Bu cümle, Moni’nin hayata bakış açısını anlatıyor. Şunu demek istiyor:

• Bir oyunda ya da hayatta karşılaştığımız zorluklar, engeller aslında kötü bir şey değildir.
• Tam tersine, bu sorunlar bize yeni şeyler öğrenme, farklı çözüm yolları bulma, yaratıcılığımızı kullanma ve kendimizi geliştirme şansı verir.
• Yani bir sorunla karşılaştığımızda pes etmek yerine, onu bir ders olarak görüp ondan bir şeyler öğrenmeliyiz. Tıpkı Moni’nin top patladığında yeni bir oyun bulması gibi.

3. Mete’nin tedavi olmak için Satürn gezegenini seçmesinin sebebi ne olabilir?

Çözüm:

Sevgili öğrencilerim, bu soru da tıpkı Etkinlik 1’deki son cümle gibi, okuduğumuz “Topsuz Basketbol Oyunu” metninde geçmiyor. Metinde ne “Mete” diye bir karakterden ne de “Satürn gezegeni”nden bahsediliyor. Bu yüzden bu soruyu metne göre cevaplamamız mümkün değil. Demek ki her zaman metni dikkatlice okumalı ve sadece metinde verilen bilgilerle cevaplamalıyız.

4. Siz oyundaki bir çocuk olsaydınız Moni’nin çözümü hakkında ne düşünürdünüz?

Çözüm:

Eğer ben oyundaki çocuklardan biri olsaydım, Moni’nin bu çözümünü bence harika bulurdum!

• İlk başta toplarımız patladığı için çok üzülürdüm, hatta belki oyunu bırakmayı bile düşünürdüm.
• Ama Moni “Topsuz Basketbol” fikrini söylediğinde, “Vay canına, ne kadar zekice!” diye düşünürdüm.
• Bu, bize eğlenmek için her zaman bir topa ya da belirli kurallara bağlı kalmamız gerekmediğini öğretirdi. Yaratıcılığımızı kullanarak da çok güzel oyunlar oynayabileceğimizi gösterirdi.
• Böylece hem oyunumuz yarım kalmazdı hem de yeni, eğlenceli bir deneyim yaşamış olurduk. Moni’ye çok teşekkür ederdim!

5. Çocukların topsuz basketbol oyununu izleyen biri neler düşünebilir? Gerekçeleriyle açıklayınız.

Çözüm:

Çocukların topsuz basketbol oyununu izleyen bir yetişkin veya başka bir çocuk, bence şunları düşünebilir:

• “Ne kadar yaratıcılar!” diye düşünebilir. Çünkü top olmadan basketbol oynamak, alışılmışın dışında bir fikir ve bu, çocukların hayal gücünün ne kadar geniş olduğunu gösterir.
• “Asla pes etmiyorlar!” diye düşünebilir. Çünkü topları patlamasına rağmen oyunu bırakmamış, bir çözüm bularak eğlenmeye devam etmişler. Bu, onların azmini ve kararlılığını gösterir.
• “Problem çözme becerileri çok gelişmiş!” diye düşünebilir. Çünkü bir sorunla karşılaştıklarında (topların patlaması), hemen bir çözüm üretmişler ve oyuna uyum sağlamışlar.
• “Oyun oynamak için illa pahalı malzemelere gerek yokmuş!” diye düşünebilir. Çünkü çocuklar, ellerindeki imkanlarla (ya da imkansızlıklarla) bile eğlenebileceklerini kanıtlamışlar.

6. Çocukların oyunda özgür olmaları ne anlama geliyor? Açıklayınız.

Çözüm:

Çocukların oyunda özgür olmaları, birkaç farklı anlama gelebilir:

• Kurallara bağlı kalmamak: Geleneksel basketbolun katı kurallarına bağlı kalmak yerine, kendi oyunlarını ve kurallarını yaratabilme özgürlüğüne sahip olmalarıdır. “Topsuz basketbol” fikri bunun en güzel örneğidir.
• Yaratıcılıklarını kullanmak: Oyun sırasında hayal güçlerini serbest bırakarak, yeni hareketler, yeni stratejiler veya yeni oyun biçimleri keşfetme özgürlüğüdür.
• Kendi kararlarını vermek: Ne zaman, nerede ve nasıl oynayacaklarına kendilerinin karar vermesidir. Yetişkinlerin veya önceden belirlenmiş kuralların kısıtlamaları olmadan, oyunun akışını kendilerinin belirlemesidir.
• Bu metindeki durumda, topları patladığında “oyunu bitirmek zorundayız” demek yerine, “Hayır, biz kendi oyunumuzu yaratırız!” diyerek oyunu devam ettirme kararı almaları, onların oyunda ne kadar özgür olduklarını gösteriyor. Yani problemlerin ya da malzeme eksikliğinin onları kısıtlamasına izin vermemeleridir.

Aferin çocuklar! Hep birlikte soruları çok güzel çözdük. Gördüğünüz gibi metinleri dikkatlice okumak ve üzerine düşünmek ne kadar önemliymiş. Bir sonraki etkinliğimizde görüşmek üzere!