5. Sınıf Türkçe Ders Kitabı Cevapları Meb Yayınları 1 Sayfa 125

Sevgili 5. sınıf öğrencilerim,

Bugün sizinle Türkçe dersimizdeki çok önemli bir çalışmayı, yani *öz değerlendirme ölçeklerini* inceleyeceğiz. Öz değerlendirme demek, kendi çalışmalarımızı, kendi becerilerimizi kendimizin dürüstçe değerlendirmesi demektir. Tıpkı bir ayna gibi, yazdıklarımıza ve okumalarımıza bakıp “Neleri iyi yapıyorum, neleri daha iyi yapabilirim?” diye düşünmek. Unutmayın, bu bir sınav değil, kendinizi tanımanız ve geliştirmeniz için harika bir fırsat!

Şimdi gelin, adım adım bu ölçekleri birlikte dolduralım ve ne anlama geldiklerini konuşalım.

YAZMA BECERİSİ ÖZ DEĞERLENDİRME ÖLÇEĞİ

Bu bölüm, yazdığınız bir yazı sonrasında kendinizi değerlendirmeniz için. Her maddeyi okuyun ve o madde için “Evet” (yani tamamen yaptım), “Kısmen” (yani biraz yaptım, tam değil) veya “Hayır” (yani hiç yapmadım) seçeneklerinden birini işaretleyin.

1. Yazımda tema sürecinde öğrendiğim yeni kelimeleri kullandım.

   Çözüm: Canım öğrencim, bu madde bize şunu soruyor: Derslerimizde öğrendiğimiz, yeni tanıştığımız kelimeler vardı, değil mi? Yazı yazarken bu yeni kelimeleri kullanmaya çalıştın mı? Mesela, “Atatürk ve Cumhuriyet” konulu bir yazı yazdıysak, bu konuyla ilgili yeni öğrendiğin kelimeleri yazına ekledin mi?

   • Eğer yeni kelimelerin çoğunu başarıyla kullandıysan, “Evet” işaretle.
   • Eğer sadece birkaç tane kullandın veya kullanmaya çalıştın ama tam olmadıysa, “Kısmen” işaretle.
   • Eğer hiç yeni kelime kullanmadıysan, “Hayır” işaretle.
2. Yazımda uygun geçiş ve bağlantı ifadelerini kullandım.

   Çözüm: Bu madde biraz kafa karıştırıcı gelebilir ama aslında çok kolay. Geçiş ve bağlantı ifadeleri, cümlelerimizi ve paragraflarımızı birbirine bağlayan sihirli kelimelerdir. Mesela, “öncelikle”, “daha sonra”, “bununla birlikte”, “ayrıca”, “bu yüzden”, “sonuç olarak” gibi kelimeler yazımızın akıcı olmasını sağlar. Yazını okurken bir cümleden diğerine rahatça geçebiliyor musun? Fikirlerin birbirine güzelce bağlanıyor mu?

   • Eğer yazında bu tür kelimeleri sıkça ve doğru bir şekilde kullandıysan, “Evet” işaretle.
   • Eğer bazen kullandın ama bazen de cümleler arasında bir kopukluk hissettiysen, “Kısmen” işaretle.
   • Eğer yazında bu tür ifadelere hiç yer vermediysen ve cümlelerin birbirinden bağımsız duruyorsa, “Hayır” işaretle.
3. Yazımda yazım ve noktalama kurallarına dikkat ettim.

   Çözüm: İşte bu çok önemli bir madde! Yazım kuralları (kelimeleri doğru yazmak, büyük harf kullanmak) ve noktalama kuralları (nokta, virgül, soru işareti, ünlem işareti gibi işaretleri doğru yerde kullanmak) yazımızın anlaşılır olmasını sağlar. Yazını bitirdikten sonra tekrar okudun mu? Kelimelerin doğru yazılmış mı? Cümlelerin sonunda nokta var mı? Özel isimlerin baş harfi büyük mü?

   • Eğer yazını dikkatlice kontrol ettin ve çok az hata bulduysan veya hiç hata yapmadıysan, “Evet” işaretle.
   • Eğer birkaç tane yazım veya noktalama hatası yaptıysan, “Kısmen” işaretle.
   • Eğer yazında çok fazla hata varsa ve kurallara dikkat etmediysen, “Hayır” işaretle.
4. Serim bölümünü oluştururken verilen hikâye unsurlarından yararlandım.

   Çözüm: Hikâyeler genellikle üç bölümden oluşur: Serim (başlangıç), düğüm (gelişme) ve çözüm (sonuç). Serim bölümü, hikâyenin kahramanlarını, geçtiği yeri ve zamanı tanıttığımız yerdir. Eğer sana bir hikâye yazma görevi verildiğinde, bu hikâyenin nerede geçeceği, kimlerin olacağı gibi bilgiler verildiyse, sen de yazının başında bu bilgileri kullandın mı?

   • Eğer sana verilen tüm hikâye unsurlarını serim bölümünde güzelce kullandıysan, “Evet” işaretle.
   • Eğer bazılarını kullandın ama bazılarını unuttuysan veya tam olarak yerleştiremediysen, “Kısmen” işaretle.
   • Eğer verilen unsurları hiç kullanmadıysan, “Hayır” işaretle.
5. Yazımda olağanüstü kişi ve varlıklara yer vermedim.

   Çözüm: “Olağanüstü” demek, gerçek hayatta olmayan, masallarda veya filmlerde gördüğümüz şeyler demektir. Mesela, uçan halılar, konuşan hayvanlar, süper güçleri olan insanlar gibi. Eğer senden gerçek hayattan bir olay veya kişi hakkında yazı yazman istendiyse, yazına bu tür masalsı veya hayal ürünü şeyler ekledin mi?

   • Eğer yazında gerçek hayatta olabilecek şeylerden bahsettiysen, “Evet” işaretle.
   • Eğer yanlışlıkla veya bilerek bir iki tane olağanüstü şeye yer verdiysen, “Kısmen” işaretle.
   • Eğer yazının tamamı olağanüstü olaylar ve kahramanlarla doluysa, “Hayır” işaretle.
6. Yazımda “Atatürk ve Cumhuriyet”le ilgili bir konuyu ele aldım.

   Çözüm: Görselin en üstünde “ATATÜRK’Ü TANIMAK” başlığını görüyoruz, değil mi? Bu da demek oluyor ki, bu yazma çalışması Atatürk ve Cumhuriyetimizle ilgili bir konu üzerine olmalıydı. Sen de yazını bu önemli konulardan birini seçerek mi yazdın?

   • Eğer yazın tamamen Atatürk veya Cumhuriyetle ilgiliyse, “Evet” işaretle.
   • Eğer konuya biraz değindin ama asıl konun farklıysa, “Kısmen” işaretle.
   • Eğer yazın Atatürk ve Cumhuriyetle hiç ilgili değilse, “Hayır” işaretle.

Geliştirmek istediğim becerilerim:

Çözüm: Şimdi sıra geldi en önemli kısma! Yukarıda işaretlediğin “Kısmen” ve “Hayır” kutucukları, senin hangi konularda daha çok çalışman gerektiğini gösteriyor. Mesela, eğer “Yazım ve noktalama kurallarına dikkat ettim” maddesini “Kısmen” veya “Hayır” işaretlediysen, buraya “Yazım ve noktalama kurallarına daha çok dikkat etmek” yazabilirsin. Ya da “Yeni kelimeleri kullanmakta zorlanıyorum” gibi kendinle ilgili bir şeyi de yazabilirsin. Buraya yazacağın maddeler, senin bir sonraki yazma çalışmanda nelere odaklanacağını belirleyecek.

• 1. Yazım ve noktalama kurallarını daha iyi öğrenmek ve uygulamak.
• 2. Yazılarımda daha fazla geçiş ve bağlantı ifadesi kullanmak.
• 3. Yeni öğrendiğim kelimeleri yazılarımda kullanmaya özen göstermek.

OKUMA BECERİSİ ÖZ DEĞERLENDİRME ÖLÇEĞİ

Şimdi de okuma becerilerimizi değerlendirelim. Bir metni okurken veya birisi okurken biz nasıl davranıyoruz, ona bakalım. Yine her maddeyi okuyup “Evet”, “Kısmen” veya “Hayır” seçeneklerinden birini işaretleyeceğiz.

1. Metnin içeriğine yönelik tahminlerde bulundum.

   Çözüm: Bir metni okumaya başlamadan önce veya okurken, “Acaba bu metin ne anlatıyor?”, “Şimdi ne olacak?”, “Bu hikâyenin sonu nasıl biter?” diye düşündün mü? Yani metnin konusunu, olay örgüsünü veya karakterlerin neler yapacağını tahmin etmeye çalıştın mı? Bu, okuduğunu daha iyi anlamana yardımcı olur.

   • Eğer metinle ilgili birçok tahminde bulunduysan, “Evet” işaretle.
   • Eğer sadece birkaç tahminde bulunduysan veya tahminlerin tam tutmadıysa, “Kısmen” işaretle.
   • Eğer hiç tahmin yapmadan sadece okuduysan, “Hayır” işaretle.
2. Vurgu ve tonlamaya uygun olarak okudum.

   Çözüm: Sesli okuma yaparken, sanki bir tiyatro sahnesindeymiş gibi, duygulara ve anlamlara dikkat ederek okudun mu? Mesela, sevinçli bir cümleyi neşeli bir sesle, üzüntülü bir cümleyi daha alçak bir sesle okudun mu? Kelimelerin ve cümlelerin önemli yerlerini vurguladın mı? Yani okuman, konuşma gibi canlı mıydı?

   • Eğer okuman çok etkileyiciydi ve vurgu-tonlamaya dikkat ettiysen, “Evet” işaretle.
   • Eğer bazen dikkat ettin ama bazen de düz bir ses tonuyla okuduysan, “Kısmen” işaretle.
   • Eğer okurken vurgu ve tonlamaya hiç dikkat etmediysen, “Hayır” işaretle.
3. Sesimi mekâna ve dinleyiciye göre ayarladım.

   Çözüm: Bu madde bize şunu soruyor: Sesli okuma yaparken nerede ve kimlere okuduğunu düşündün mü? Mesela, sınıfta okuyorsan herkesin duyabileceği ama bağırmayacak kadar bir ses tonu kullandın mı? Kütüphanede okuyorsan daha sessiz, bir arkadaşına okuyorsan daha samimi bir ses tonu kullandın mı? Sesinin yüksekliğini ve hızını duruma göre ayarladın mı?

   • Eğer sesini bulunduğun ortama ve seni dinleyenlere göre çok iyi ayarladıysan, “Evet” işaretle.
   • Eğer bazen doğru ayarladın ama bazen çok kısık veya çok yüksek sesle okuduysan, “Kısmen” işaretle.
   • Eğer sesini hiç ayarlamadıysan, her yerde aynı ses tonuyla okuduysan, “Hayır” işaretle.
4. Öğretmenim metni okurken onu kitaptan takip ettim.

   Çözüm: Öğretmenimiz sınıfta bir metni sesli okurken, sen de kendi kitabından öğretmenin okuduğu yeri parmağınla veya gözlerinle takip ettin mi? Bu, hem okuduğunu anlamana yardımcı olur hem de okuma hızını artırır.

   • Eğer öğretmenini her zaman dikkatle takip ettiysen, “Evet” işaretle.
   • Eğer bazen takip ettin ama bazen de dalıp gittiysen, “Kısmen” işaretle.
   • Eğer öğretmenini hiç takip etmediysen, “Hayır” işaretle.

Geliştirmek istediğim becerilerim:

Çözüm: Yazma becerisinde olduğu gibi, okuma becerisinde de “Kısmen” veya “Hayır” işaretlediğin maddeler senin geliştirmen gereken yerlerdir. Buraya, okumalarını daha iyi hale getirmek için neler yapabileceğini yazmalısın.

• 1. Metinleri okumadan önce veya okurken tahminler yapmak.
• 2. Sesli okuma yaparken vurgu ve tonlamaya daha çok dikkat etmek.
• 3. Öğretmenim okurken metni kitaptan takip etmeyi alışkanlık haline getirmek.

Unutma sevgili öğrencim, bu değerlendirmelerin amacı seni yargılamak değil, kendi öğrenme yolculuğunda sana ışık tutmaktır. Hangi konularda daha iyi olduğunu görmek ve hangi konularda biraz daha çaba göstermen gerektiğini anlamak için harika bir yoldur. Kendine karşı dürüst ol ve bu geri bildirimleri gelişmek için kullan! Başarılar dilerim!