5. Sınıf Türkçe Ders Kitabı Cevapları Meb Yayınları 1 Sayfa 68

Merhaba sevgili öğrencim, ben Türkçe öğretmeniniz. Bugün birlikte çok güzel ve bilgilendirici bir metin olan Mangala oyununu inceleyeceğiz ve sorularını adım adım çözeceğiz. Hazır mısın? Haydi başlayalım!

1. Okuduğunuz metinden hareketle aşağıdaki soruları cevaplayınız.

a) Aşağıdaki görsellerden hangisi mangala oyununu gösteriyor olabilir? İşaretleyiniz.

• Sevgili öğrencim, Mangala oyununun nasıl bir şey olduğunu metinde okumuştuk. Metinde, oyunun toprakta kazılan çukurlarda veya özel tasarlanmış tahtalarda oynandığı, taş yerine tohum veya tanelerin kullanılabileceği anlatılıyor. Amacın da en çok taşı toplamak olduğu belirtiliyor.

  Şimdi görsellere dikkatlice bakalım:

  Adım 1: Görselleri İnceleyelim

  İlk görselde, üzerinde kareli bir düzenek ve siyah beyaz pullar olan bir tahta görüyoruz. Bu daha çok dama veya satranç gibi oyunlara benziyor.

  İkinci görselde, üzerinde birçok küçük çukur bulunan ve bu çukurların içinde küçük taşların olduğu bir tahta görüyoruz. Bu, metinde anlatılan “çukurlar” ve “taşlar/tohumlar” kavramına çok benziyor, değil mi?

  Üçüncü görselde ise, yine üzerinde kareli bir düzenek ve siyah beyaz pullar olan, daha modern görünümlü bir tahta var. Bu da ilk görseldeki gibi farklı bir strateji oyununa benziyor.

  Adım 2: Metindeki Bilgilerle Karşılaştıralım

  Metinde geçen “çukurlar” ve “taşlar” ifadeleri, ikinci görseldeki oyun tahtasına birebir uyuyor. Mangala oyununun temel özelliği, taşların bu çukurlara dağıtılması ve toplanmasıdır.

  Sonuç:

  Bu durumda, mangala oyununu gösteren görsel ikinci görseldir. Görseldeki kutucuğu işaretlememiz gerekiyor.

b) Mangala oyunu nasıl oynanmaktadır?

• Sevgili öğrencim, metni dikkatlice okuduğumuzda, Mangala oyununun nasıl oynandığına dair genel bilgiler bulabiliriz. Hadi bu bilgileri bir araya getirelim:

  Adım 1: Metindeki İpuçlarını Toplayalım

  Metinde şunlar söyleniyor:

  • Mangala, iki kişi tarafından oynanan, bazen de iki grubun birlikte oynadığı bir Türk strateji ve zekâ oyunudur.
  • Oyun, toprağa kazılan çukurlarda veya özel tasarlanmış tahtalarda oynanır.
  • Oyunun amacı, en çok taşı toplamaktır.
  • Taş yerine tohum veya taneler kullanılabilir.
  • Oyun, oyuncu sayısına ve çeşidine göre iki, üç ya da dört sıralı çukurlarda oynanabilir.
  • Taşlar, oyun kurallarına göre çukurlara dağıtılır ve en çok taşı toplayan oyuncu kazanır.

  Adım 2: Topladığımız Bilgileri Düzenleyelim

  Bu bilgiler ışığında Mangala oyununun genel oynanışını şöyle açıklayabiliriz:

  Çözüm:

  Mangala oyunu, genellikle iki kişiyle oynanan, Türk zekâ ve strateji oyunudur. Oyuncular, toprağa kazılmış çukurlar veya özel hazırlanmış tahtalar üzerinde, taş veya tohum gibi materyalleri kullanarak oynarlar. Oyunun temel amacı, oyun kurallarına göre çukurlara dağıtılan taşları en çok toplamak ve böylece oyunu kazanmaktır. Oyun tahtası, oyuncu sayısına ve oyunun çeşidine göre iki, üç veya dört sıralı çukurlara sahip olabilir.

c) Sizce mangalanın sosyalleşme ve kültür paylaşımı araçlarından biri olarak görülmesinin sebebi nedir?

• Canım öğrencim, bu soru, metinde verilen bilgilerden yola çıkarak kendi yorumumuzu katmamızı istiyor. Metinde Mangala’nın sosyalleşme ve kültür paylaşımı aracı olduğundan bahsedilmişti, değil mi? Şimdi neden böyle olduğunu düşünelim:

  Adım 1: Metindeki İlgili Bölümleri Hatırlayalım

  Metinde şunlar geçiyordu:

  “Osmanlı Dönemi’nde özellikle saraylarda, hanlarda ve cami avlularında oynanan mangala oyunu, sosyalleşme ve kültür paylaşımı araçlarından biri olarak görülmüştür.”

  “Bugün ise “mangala oyunu”; her yaştan oyuncunun ev, okul, kurs, geleneksel kutlama alanları gibi farklı mekânlarda her an oynanabilmesi bakımından sosyalleşme ve kültür paylaşımı işlevini sürdürmektedir.”

  Adım 2: Nedenlerini Düşünelim

  Bir oyunun sosyalleşme ve kültür paylaşımı aracı olması için ne gibi özellikleri olmalı? İnsanları bir araya getirmeli, birlikte vakit geçirmelerini sağlamalı, belki de konuşup kaynaşmalarına vesile olmalı, değil mi?

  • Mangala oyunu iki kişi veya gruplar halinde oynanabiliyor. Bu da insanların bir araya gelmesini sağlıyor.
  • Oyunun her yaşta ve farklı mekânlarda (ev, okul, kurs, kutlamalar) oynanabilmesi, çok geniş bir kitleye hitap ettiğini gösteriyor. Bu da farklı insanların bir araya gelmesi ve kültürü paylaşması için bir fırsat sunuyor.
  • Oyun oynarken insanlar konuşur, güler, düşüncelerini paylaşır. Bu da sosyalleşmenin temelidir.
  • Bir oyunun nesilden nesile aktarılması, onun kültürel bir miras olduğunu gösterir. Mangala da Osmanlı döneminden günümüze kadar gelmiş bir oyun. Bu da kültürün yaşamasını ve paylaşılmasını sağlıyor.

  Çözüm:

  Bence mangala oyununun sosyalleşme ve kültür paylaşımı araçlarından biri olarak görülmesinin en önemli sebebi, insanları bir araya getirmesi ve ortak bir etkinlik etrafında buluşturmasıdır. Oyun, genellikle iki kişi veya gruplar halinde oynandığı için, oyuncuların birbirleriyle iletişim kurmasını, eğlenmesini ve düşüncelerini paylaşmasını sağlar. Ayrıca, her yaştan insanın evde, okulda, kurslarda veya geleneksel etkinliklerde kolayca oynayabilmesi, onun geniş kitlelere ulaşmasını ve farklı nesiller arasında bir köprü kurarak kültürel değerlerin aktarılmasına yardımcı olmasını sağlar. Böylece hem insanlar birbirleriyle kaynaşır hem de ortak bir kültürel mirası deneyimlemiş olurlar.