5. Sınıf Türkçe Ders Kitabı Cevapları Meb Yayınları 1 Sayfa 167
Merhaba sevgili öğrencim! Bugün seninle çok güzel bir hikaye okuyup, onu hep birlikte inceleyeceğiz. Hazır mısın? Hadi başlayalım!
10. ETKİNLİK a. Okuduğunuz metinden hareketle metin yapılarının analizi, bilgileri organize etme ve özetleme stratejilerini kullanarak aşağıdaki bölümleri doldurunuz.
Sevgili öğrencim, bu etkinlikte bizden okuduğumuz “Üç Kardeş” adlı metni iyi anlamamız, içindeki bilgileri düzenlememiz ve bir özetini çıkarmamız isteniyor. Bir hikayeyi daha iyi anlamak için genellikle şu soruları sorarız: Kimler var? Nerede geçiyor? Ne zaman geçiyor? Hikayenin ana konusu ne? Bize ne anlatmak istiyor? Şimdi bu soruların cevaplarını bulalım ve hikayemizi adım adım inceleyelim.
Adım 1: Metni Dikkatlice Okumak ve Anlamak
Öncelikle metni çok dikkatli bir şekilde, her kelimesini anlayarak okudum. Sen de okurken önemli yerlerin altını çizebilir veya aklında tutabilirsin. Metin, zengin bir babanın üç kızına miras bırakma kararı ve kızlarının babalarına olan sevgilerini ifade ediş biçimlerini anlatıyor.
Adım 2: Metin Yapılarını Analiz Etmek ve Bilgileri Organize Etmek
Şimdi hikayemizin ana hatlarını belirleyelim. Tıpkı bir yapbozun parçalarını birleştirmek gibi, hikayenin de parçalarını doğru yerlere koymalıyız:
-
Metnin Konusu (Ana Tema):
Hikayenin ana konusu, bir babanın kızlarının sevgisini ölçme isteği ve kızlarının bu sevgiyi farklı şekillerde ifade etmesidir. Özellikle de sevginin maddi değerlerle ölçülüp ölçülemeyeceği üzerinde duruluyor.
-
Metnin Ana Fikri (Bize Öğrettikleri):
Bu hikaye bize şunu anlatmak istiyor: Gerçek sevgi, parayla, malla veya gösterişli şeylerle ölçülemez. En değerli ve içten sevgiler bazen en basit ve doğal şekilde ifade edilir. Bazen çok değerli gibi görünen şeyler aslında o kadar da önemli değildir, asıl değer görünmeyendedir.
-
Metindeki Karakterler (Hikayedeki Kişiler):
- İhtiyar Baba: Zengin, yaşlı, kızlarını seven ama sevgilerini ölçmek isteyen, sabırsız ve öfkeli bir adam.
- Büyük Kız: Babasını hazinesindeki altınlar kadar çok sevdiğini söyleyen, sevgisini maddi değerle ifade eden kız.
- Ortanca Kız: Babasını konak kadar çok sevdiğini söyleyen, sevgisini yine maddi değerle ifade eden kız.
- Küçük Kız: Sevgiyi parayla ölçmek istemeyen, babasına bir avuç toprakla sevgisini anlatan, içten ve doğal bir karaktere sahip kız. (Hikayenin sonunda babası ona kızsa da, onun sevgisinin daha gerçek olduğu hissettiriliyor.)
- Rüyadaki Yaşlı Adam: Babaya kızlarının sevgisini ölçme fikrini veren bilge kişi.
-
Metnin Geçtiği Yer (Mekan):
Hikaye, zengin babanın konağında ve bahçesinde geçiyor. Özellikle kızların babalarıyla konuştuğu yerler evin içinde veya bahçesinde olduğunu düşünebiliriz.
-
Metnin Geçtiği Zaman (Vakit):
Hikaye “Zamanın birinde…” diye başlıyor. Bu da bize hikayenin belirsiz bir zamanda, masalsı bir ortamda geçtiğini gösterir. Olaylar ise bir gece rüya görme ve ertesi gün kızlarla konuşmalar şeklinde kısa bir zaman diliminde yaşanıyor.
-
Olay Örgüsü (Hikayenin Akışı):
- Zengin ve yaşlı bir baba, mallarını üç kızına paylaştırmak ister ama nasıl pay edeceğini bilemez.
- Rüyasında gördüğü yaşlı bir adamın tavsiyesiyle kızlarının sevgisini ölçmeye karar verir.
- Büyük kız ve ortanca kız, sevgilerini maddi değerlerle (altınlar, konak) ifade ederler.
- Küçük kız ise sevgisini bir avuç toprakla, yani doğal ve ölçülemeyen bir değerle anlatır.
- Baba, küçük kızın cevabına çok öfkelenir ve mallarını büyük ve ortanca kızına pay eder. Metin burada bittiği için küçük kızın ne kadar pay aldığı açıkça belirtilmiyor ancak babanın öfkesi nedeniyle pek de değerli bir şey almadığını düşünebiliriz.
Adım 3: Metnin Özeti (Kısaca Anlatım)
Zamanın birinde çok zengin bir baba, mallarını üç kızına paylaştırmak ister. Ancak bu paylaşımı nasıl yapacağına karar veremez. Bir gece rüyasında gördüğü yaşlı bir adamın tavsiyesi üzerine kızlarına kendisini ne kadar sevdiklerini sorarak paylaştırma kararı alır. Büyük kızı babasını hazinesindeki altınlar kadar, ortanca kızı ise konak kadar sevdiğini söyler. Bu cevaplardan memnun kalan baba, küçük kızına da aynı soruyu sorduğunda, küçük kız bir avuç toprakla gelerek babasını o kadar sevdiğini söyler. Küçük kızın bu cevabına çok sinirlenen baba, tüm mallarını büyük ve ortanca kızına verir.
İşte bu kadar sevgili öğrencim! Gördün mü, bir hikayeyi adım adım incelediğimizde ne kadar kolay anlaşıldığını? Unutma, her metnin bize anlatmak istediği bir şeyler vardır ve biz de onu dikkatlice dinlemeliyiz. Harika bir iş çıkardın!