5. Sınıf Türkçe Ders Kitabı Cevapları Meb Yayınları 1 Sayfa 144
Merhaba sevgili öğrencim! Bugün seninle beraber “Her Yüreğe Nakış Gerek” adlı metnimizin sorularını cevaplayacağız. Hazır mısın? Haydi başlayalım!
6. ETKİNLİK
a. Aşağıdaki soruları okuduğunuz metin doğrultusunda cevaplayınız.
Yaşanan olay nedir?
Sevgili öğrencim, metnimizde Ayşenur’ların evlerinin bahçesindeki çok eski ve büyük ıhlamur ağacı tanıtılıyor. Ayrıca ilkbaharın ılık günlerinin sona erip yaz mevsiminin başladığı anlatılıyor. Yani aslında belirli bir “olay”dan çok, bir durum ve mevsim geçişi tanıtılıyor.
Olayı yaşayanlar kimlerdir?
Metinde Ayşenur’ların evinden bahsedildiği için Ayşenur ve ailesi (babası, dedesi) bu durumu yaşayan kişilerdir diyebiliriz. Özellikle babası ve dedesi, ağacın yaşını bilmedikleriyle ilgili bilgi veriliyor.
Olay ne zaman yaşanmıştır?
Metinde “İlkbaharın ılık günleri yavaş yavaş geride kalıyor, yerini yazın sıcak günlerine bırakıyordu.” cümlesi geçiyor. Bu da bize olayın ilkbahar mevsiminin sonlarına doğru, yaz mevsiminin başladığı zamanlarda yaşandığını gösteriyor.
Olay nerede geçmektedir?
Metin bize olayın “Ayşenur’ların evlerinin bahçesinde” geçtiğini açıkça söylüyor.
b. Okuduğunuz hikâyede olayla kahramanların etkileşimi okuyucuya iletilmek istenen mesajı güçlendirmiş midir? Neden?
Sevgili öğrencim, bu kısa metinde olayla kahramanlar arasında çok güçlü bir etkileşim göremiyoruz. Metin daha çok bize bir yer ve bir durumu tanıtıyor. Ayşenur’un babası ve dedesi ağacın yaşından bahsetse de, bu durum henüz bir olayın gelişimi veya bir mesajı güçlendirecek kadar derin bir etkileşim değil. Bu yüzden, şu anki haliyle okuyucuya iletilmek istenen bir mesajı güçlendirecek kadar belirgin bir etkileşimden söz edemeyiz.
c. Karekodu okutarak “Yazı Sandığı” adlı etkileşimli içeriği yönergeler doğrultusunda tamamlayınız.
Bu etkinlik için karekodu okutman ve oradaki yönergeleri takip etmen gerekiyor. Maalesef ben bir yapay zeka olduğum için bu karekodu okutup sana yardımcı olamıyorum. Ama eminim sen bunu kolayca yapabilirsin!
7. ETKİNLİK
a. “Her Yüreğe Nakış Gerek” metninin serim, düğüm, çözüm bölümlerini belirleyiniz. Bu bölümlerde neler anlatılmaktadır? Yazınız.
Serim, düğüm, çözüm bölümlerini belirlerken nelere dikkat ettiniz? Söyleyiniz.
Sevgili öğrencim, hikâyeler genellikle serim, düğüm ve çözüm olmak üzere üç ana bölümden oluşur. Ama seninle paylaşılan bu metin, hikâyenin sadece çok küçük bir başlangıç kısmı. Bu yüzden tüm bölümleri bu metinde bulamayız. Şimdi seninle bu kısa metindeki bölümü inceleyelim ve diğer bölümlerin ne anlama geldiğini hatırlayalım:
Adım 1: Bölümleri inceleyelim.
-
Serim (Giriş/Başlangıç) Bölümü:
Bu bölüm, hikâyenin nerede geçtiğini, ne zaman yaşandığını ve hikâyedeki ana karakterleri bize tanıtan kısımdır. Genellikle sakin bir başlangıçtır, olaylar henüz başlamamıştır.
Metindeki Serim:
“Ayşenur’ların evlerinin bahçesinde bir ıhlamur ağacı vardı. Çok büyük bir ağaçtı. Öylesine büyük bir ağaçtı ki, babası ve hattâ dedesi bu ağacın ne zaman dikildiğini bilmediklerini söylerlerdi. İlkbaharın ılık günleri yavaş yavaş geride kalıyor, yerini yazın sıcak günlerine bırakıyordu.”
Bu bölümde neler anlatılmaktadır?
Bu bölümde Ayşenur’ların evlerinin bahçesindeki çok eski ve büyük ıhlamur ağacı tanıtılıyor. Ağacın ne kadar eski olduğu, hatta Ayşenur’un babası ve dedesinin bile ne zaman dikildiğini bilmediği belirtiliyor. Ayrıca mevsimin ilkbahardan yaza doğru değiştiği anlatılarak hikâyenin geçtiği ortam ve zaman hakkında bilgi veriliyor.
-
Düğüm (Gelişme/Olaylar) Bölümü:
Bu bölümde hikâyedeki ana olaylar başlar. Karakterlerin karşılaştığı sorunlar, çatışmalar veya merak uyandıran gelişmeler yaşanır. Hikâyenin en heyecanlı ve sürükleyici kısmıdır.
Metindeki Düğüm:
Verilen metin sadece bir giriş olduğu için, maalesef bu kısımda henüz bir olay gelişimi veya bir düğüm bölümü bulunmamaktadır. Hikâyenin devamında olayların nasıl gelişeceğini merak ediyoruz!
-
Çözüm (Sonuç) Bölümü:
Bu bölüm, hikâyedeki olayların sonuçlandığı, çatışmaların çözüldüğü ve hikâyenin bir sona ulaştığı kısımdır. Karakterlerin başına gelen olayların nasıl bittiğini öğreniriz.
Metindeki Çözüm:
Metnimiz çok kısa olduğu için, henüz bir çözüm bölümü içermiyor. Hikâyenin devamını okuduğumuzda olayların nasıl çözüldüğünü göreceğiz.
Adım 2: Bölümleri belirlerken nelere dikkat ettik?
-
Serim bölümünü belirlerken:
Hikâyenin nerede (Ayşenur’ların bahçesi) ve ne zaman (ilkbahar sonu, yaz başı) geçtiği gibi temel bilgilerin verildiği, ana karakterlerin veya mekanların tanıtıldığı başlangıç kısımlarına dikkat ettim. Henüz bir sorun veya karmaşık bir olay başlamamış olmasına baktım.
-
Düğüm bölümünü belirlerken:
Karakterlerin karşılaştığı zorluklara, olayların nasıl geliştiğine, merak uyandıran veya gerilimi artıran kısımlara bakarım. Ancak bu metinde henüz böyle bir bölüme rastlamadık.
-
Çözüm bölümünü belirlerken:
Olayların nasıl bir sonuca ulaştığına, sorunların nasıl çözüldüğüne veya hikâyenin nasıl bittiğine bakarım. Bu metinde de henüz böyle bir bölüm yoktu.
Umarım bu açıklamalar sana yardımcı olmuştur sevgili öğrencim. Bir sonraki derste görüşmek üzere!