5. Sınıf Türkçe Ders Kitabı Cevapları Meb Yayınları 1 Sayfa 56

Merhaba sevgili öğrencim!

Bugün seninle harika bir metin üzerinde çalışacağız. Metin yazma sürecinin adımlarını ve bir betimleme (tanımlama) paragrafının nasıl yazıldığını öğreniyoruz. Hatırlarsan, metni incelemeden önce renklendirmelerin neye göre yapıldığını belirlemeye çalışalım diye bir talimat vardı. İşte şimdi bu talimatı yerine getireceğiz.

Soru 1: Yukarıdaki “Bağımsız Betimleme Paragrafı Örneği” bölümünde Basri Amca’yı anlatan metinde kullanılan renklendirmeler neye göre yapılmıştır? Açıklayınız.

Çözüm:

Sevgili öğrencim, Basri Amca’yı anlatan bu paragrafı dikkatlice okuduğumuzda ve renkli kısımlara baktığımızda, yazarın farklı özellikleri daha iyi göstermek için renkleri kullandığını fark ederiz. Tıpkı bir ressamın farklı renklerle bir resmi daha canlı hale getirmesi gibi düşünebilirsin.

Şimdi adım adım bu renklendirmelerin ne anlama geldiğini inceleyelim:

Adım 1: Açık mavi/turkuaz renkteki kısımları inceleyelim.

• Bu renkle yazılmış yerler genellikle Basri Amca’nın dış görünüşüyle ilgili bilgileri veriyor. Yani onu gördüğümüzde fark edeceğimiz özelliklerini anlatıyor.
• Örneğin, metinde Yetmişli yaşlarda, zayıf ve orta boylu, beli de hafif büküktür. Saçlarının çoğu dökülmüştür, kafasının üst kısmında kırlaşmış az bir saçı kalmıştır. İri, kahverengi gözleri; yuvarlak bir burnu ve çenesine kadar inen kırlaşmış favorileri dikkat çeker. Kaşları genelde çatıktır. Alnında birkaç kırışıklık vardır. gibi ifadeler var. Bunların hepsi onun nasıl göründüğünü, yani fiziksel özelliklerini anlatıyor.

Adım 2: Yeşil renkteki kısmı inceleyelim.

• Metinde sadece bir yerde yeşil renk kullanılmış: elinde hep bir baston taşır.
• Bu kısım, Basri Amca’nın yanında taşıdığı veya kullandığı bir eşyayı, yani bir aksesuarını belirtiyor. Onunla birlikte görmeye alışkın olduğumuz bir nesneyi anlatıyor.

Adım 3: Turuncu renkteki kısımları inceleyelim.

• Bu renkteki cümleler ise Basri Amca’nın kişilik özelliklerini, yani onun nasıl bir insan olduğunu, huylarını ve karakterini açıklıyor.
• Metinde sinirli biri gibi görünse de çocukları çok sever, onlara karşı cömert ve merhametlidir. Ayrıca ilerleyen yaşının verdiği olgunluk, sahip olduğu deneyimim ve bilgi birikimi de dikkatlerden kaçmaz. ifadeleriyle onun iç dünyasını, davranışlarını ve karakterini öğreniyoruz.

Sonuç:

Özetle, sevgili öğrencim, bu paragraftaki renklendirmeler Basri Amca’nın farklı özelliklerini daha belirgin hale getirmek için kullanılmış:

• Açık mavi/turkuaz renk: Basri Amca’nın dış görünüşünü (fiziksel özelliklerini) anlatır.
• Yeşil renk: Basri Amca’nın yanında taşıdığı bir eşyayı (aksesuarını) belirtir.
• Turuncu renk: Basri Amca’nın kişilik özelliklerini ve karakterini açıklar.

Böylece, metni okuyan birisi Basri Amca’yı hem dış görünüşüyle hem de karakteriyle gözünde daha net canlandırabilir. Ne kadar güzel bir yöntem, değil mi?