5. Sınıf Türkçe Ders Kitabı Cevapları Meb Yayınları 1 Sayfa 64
Merhaba sevgili öğrencilerim! Bugün sizlerle Türkçe dersimizdeki “Konuşalım” etkinliğini ve “Bu Görev Bizim” bölümünü inceleyeceğiz. Bu etkinlikler, konuşma becerilerimizi geliştirmemiz ve yeni bilgiler öğrenmemiz için harika fırsatlar sunuyor. Haydi, adım adım bu görevleri nasıl yapacağımıza bakalım.
8. ETKİNLİK
a. Karekodu okutarak “Mehmet ve Dedesi” adlı metni dikkatlice dinleyiniz.
Sevgili çocuklar, bu madde bize ilk olarak yapmamız gereken şeyi söylüyor: bir karekod okutmak. Karekod, telefonunuzdaki veya tabletinizdeki bir uygulama ile okutabileceğiniz özel bir resimdir. Bu karekodu okuttuğunuzda, “Mehmet ve Dedesi” adında bir metni sesli olarak dinleyeceksiniz. Bu metni çok dikkatli dinlemeniz gerekiyor, çünkü bir sonraki etkinliğimizde bize yardımcı olacak bilgiler içerecek.
Çözüm:
Adım 1: Akıllı telefonunuzdaki veya tabletinizdeki karekod okuyucu uygulamayı açın.
Adım 2: Uygulamayı kullanarak görseldeki karekodu okutun.
Adım 3: Açılan bağlantıdan “Mehmet ve Dedesi” adlı sesli metni dikkatlice dinleyin.
***
b. Mehmet’in dedesiyle geçirdiği bir günü, o günü özel kılan detayları dinlediniz. Siz de dinlediğiniz metindeki gibi aile büyüklerinizden biriyle geçirdiğiniz özel bir gününüzü anlatan bir konuşma yapınız. O günü özel kılan komik bir olay, öğrendiğiniz değerli bilgiler veya yaşadığınız bir olay olabilir.
Şimdi sıra sizde! Mehmet’in dedesiyle geçirdiği özel bir günü dinlediniz. Siz de kendi hayatınızdan, aile büyüklerinizden (anneniz, babanız, dedeniz, nineniz, teyzeniz, dayınız, halanız, amcanız…) biriyle geçirdiğiniz özel bir günü anlatacaksınız. Bu özel günü özel kılan bir şey olmalı; belki çok komik bir olay yaşadınız, belki ondan çok değerli bir şey öğrendiniz ya da unutulmaz bir anınız oldu. Bu konuşmayı sınıfta arkadaşlarınızla paylaşacaksınız. Şimdi konuşmanızı nasıl hazırlayacağımıza dair ipuçlarına bakalım:
-
Konuşmanızın konusunu ve amacınızı (yaşadığınız komik olayı anlatıp arkadaşlarınızı gülümsetmek, o gün öğrendiğiniz bilgileri arkadaşlarınıza aktarmak, başınızdan geçen olayı paylaşmak) belirleyiniz.
Öncelikle ne anlatmak istediğinize karar verin. Konunuz ne olacak? Örneğin, “Dedemle balık tutarken yaşadığım komik bir olay” veya “Annemden öğrendiğim eski bir tarif” gibi bir konu seçebilirsiniz. Konunuzu belirledikten sonra, bu konuşmayı neden yaptığınızı düşünün. Amacınız arkadaşlarınızı güldürmek mi, onlara yeni bir bilgi vermek mi, yoksa sadece bir anınızı paylaşmak mı? Amacınız konuşmanızın nasıl olacağını belirler.
-
Konuşmayı başlatma, sürdürme ve sonlandırmaya yönelik uygun selam, hitap ve bitirme ifadelerini kullanınız.
Bir konuşmaya başlarken nasıl selam vereceğinizi, konuşma boyunca dinleyicilerinize nasıl hitap edeceğinizi ve konuşmanızı nasıl bitireceğinizi planlayın. Mesela, “Merhaba sevgili arkadaşlarım ve öğretmenim,” diye başlayıp, “Dinlediğiniz için teşekkür ederim,” diye bitirebilirsiniz. Konuşmanızın ortasında da “Şimdi size o günü anlatmak istiyorum,” gibi ifadeler kullanabilirsiniz.
-
Olay, konu, durum ya da problemle ilgili size yöneltilen soruları cevaplayınız.
Konuşmanız bittikten sonra arkadaşlarınız veya öğretmeniniz size sorular sorabilir. Bu sorulara hazırlıklı olun ve bildiğiniz kadarıyla açık ve net cevaplar vermeye çalışın. Konuştuğunuz konu hakkında iyi bilgi sahibi olmak, soruları cevaplarken size çok yardımcı olacaktır.
-
Konuşmanızda bu temada öğrendiğiniz söz varlıklarını kullanınız.
Derslerimizde ve dinlediğiniz metinlerde öğrendiğiniz yeni kelimeleri, deyimleri ve atasözlerini konuşmanızda kullanmaya çalışın. Bu, konuşmanızı daha zengin ve etkileyici yapar. Mesela, “dedemle aramızda sırdaşlık vardı” gibi kelimeler kullanabilirsiniz.
Çözüm:
Adım 1: Aile büyüklerinizden biriyle geçirdiğiniz özel bir günü (komik, öğretici veya unutulmaz bir anı) seçin.
Adım 2: Konuşmanızın konusunu ve amacını belirleyin (örneğin, bir anıyı paylaşmak, gülümsetmek, bilgi vermek).
Adım 3: Konuşmanızın başlangıç, gelişme ve sonuç bölümlerini planlayın. Başlangıçta selamlaşma ve konuya giriş, gelişme bölümünde olayın detayları ve duygularınız, sonuç bölümünde ise bir özet ve teşekkür ifadesi olsun.
Adım 4: Konuşmanızda bu temada öğrendiğiniz yeni kelimeleri ve ifadeleri kullanmaya özen gösterin.
Adım 5: Konuşmanızı sınıfta arkadaşlarınızla ve öğretmeninizle paylaşın, sorulan soruları cevaplayın.
***
c. Tema sonunda yer alan “Konuşma Becerisi Öz Değerlendirme Ölçeği”ni kullanarak konuşma sürecinizdeki güçlü ve gelişmeye açık yönlerinizi tespit ediniz. Sonraki etkinliklerde bu yönlerinizi geliştirmeye çalışınız.
Konuşmanızı yaptıktan sonra, kendinizi değerlendirme zamanı! Kitabınızın sonunda veya öğretmeninizin size vereceği “Konuşma Becerisi Öz Değerlendirme Ölçeği” adında bir form olacak. Bu formda, konuşmanızla ilgili maddeler bulunur (örneğin, “Göz teması kurdum mu?”, “Sesimi etkili kullandım mı?”). Bu maddeleri okuyarak, konuşmanızda neleri çok iyi yaptığınızı (güçlü yönleriniz) ve neleri daha iyi yapabileceğinizi (gelişmeye açık yönleriniz) işaretleyin. Bu sayede, bir sonraki konuşmanızda nelere dikkat etmeniz gerektiğini öğrenmiş olursunuz.
Çözüm:
Adım 1: Konuşma Becerisi Öz Değerlendirme Ölçeği’ni temin edin.
Adım 2: Konuşmanızı hatırlayarak, ölçekteki her maddeyi kendinize göre dürüstçe değerlendirin.
Adım 3: Güçlü yönlerinizi (iyi yaptığınız şeyler) ve gelişmeye açık yönlerinizi (daha iyi yapabileceğiniz şeyler) belirleyin.
Adım 4: Gelişmeye açık yönlerinizi not alın ve gelecek konuşma etkinliklerinde bu yönlerinizi geliştirmeye odaklanın.
***
ç. Konuşma sürecinize yönelik deneyiminizi (konuşmanın amacına, konuya, hedef kitleye uygunluğu; duygu ve düşünceleri aktarmada yeterliliği vb.) gözden geçiriniz. Konuşmanızda hangi aşamalarda zorluk çektiniz? Söyleyiniz.
Bu madde, az önceki öz değerlendirmeden biraz daha farklı. Burada, konuşma yaparken neler hissettiğinizi, neleri düşündüğünüzü ve size nelerin zor geldiğini düşünmenizi istiyor. Mesela, “Konuşmamın amacı arkadaşlarıma eğlenceli bir anı anlatmaktı, bence bunu başardım,” veya “Konuşurken heyecanlandığım için bazı kelimeleri unuttum,” gibi düşünceler paylaşabilirsiniz. Konuşmanızın hangi bölümünde (başlangıçta mı, anlatırken mi, yoksa soruları cevaplarken mi) zorlandığınızı söylemeniz önemli. Bu, hem sizin kendinizi daha iyi tanımanızı sağlar hem de öğretmeninizin size nasıl yardımcı olabileceğini gösterir.
Çözüm:
Adım 1: Konuşmanızı yaparken yaşadığınız deneyimi düşünün.
Adım 2: Konuşmanızın amacına, seçtiğiniz konuya ve dinleyicilerinize (hedef kitle) ne kadar uygun olduğunu değerlendirin.
Adım 3: Duygularınızı ve düşüncelerinizi aktarmakta ne kadar başarılı olduğunuzu sorgulayın.
Adım 4: Konuşmanızın hangi aşamalarında (konuşmaya başlarken, ana olayı anlatırken, sonuca bağlarken veya soruları yanıtlarken) zorlandığınızı belirleyin ve bunu arkadaşlarınızla/öğretmeninizle paylaşın.
***
BU GÖREV BİZİM
Karekodu okutarak “Müzeleri Geziyorum” adlı etkileşimli içeriği tamamlayınız. Müzelerle ilgili tahminlerinizi ve ziyaretinizde ilginizi çeken unsurları defterinize not alınız.
Şimdi sıra başka bir eğlenceli görevde! Yine bir karekod okutarak “Müzeleri Geziyorum” adında etkileşimli (yani sizin de içinde bir şeyler yapabileceğiniz) bir içeriğe ulaşacaksınız. Bu içerik, müzeler hakkında olacak. İçeriği tamamlarken, müzelerle ilgili aklınızdan geçenleri, daha önce hiç müze gezmediyseniz nasıl bir yer olabileceğine dair tahminlerinizi ve eğer gezdiyseniz sizi en çok etkileyen şeyleri defterinize yazmanızı istiyoruz. Bu sayede hem yeni bilgiler öğrenecek hem de düşüncelerinizi yazıya dökmüş olacaksınız.
Çözüm:
Adım 1: Akıllı telefonunuzdaki veya tabletinizdeki karekod okuyucu uygulamayı açın.
Adım 2: Uygulamayı kullanarak görseldeki karekodu okutun.
Adım 3: Açılan “Müzeleri Geziyorum” adlı etkileşimli içeriği dikkatlice inceleyin ve tamamlayın.
Adım 4: İçerikte gördüğünüz veya düşündüğünüz, müzelerle ilgili tahminlerinizi ve ilginizi çeken tüm detayları defterinize not alın.
Harikasınız çocuklar! Bu etkinlikleri yaparak hem konuşma becerilerinizi geliştirecek hem de yeni bilgiler öğreneceksiniz. Unutmayın, pratik yapmak her zaman en iyisidir!