5. Sınıf Türkçe Ders Kitabı Cevapları Meb Yayınları 1 Sayfa 145

Merhaba sevgili öğrencilerim! Ben sizin Türkçe öğretmeniniz. Bugünkü dersimizde karşımızdaki bu güzel etkinlik sayfasındaki soruları birlikte inceleyeceğiz ve adım adım çözeceğiz. Hazırsanız başlayalım!

Bu sayfa, bir hikayenin bölümlerini anlamamızı ve bazı kavramlarla kişilik özelliklerini ayırt etmemizi istiyor. Gelin, her bir bölümü dikkatlice ele alalım.

Önce sayfanın üst kısmındaki “HER YÜREĞE NAKIŞ GEREK” başlığına bir bakalım. Bu başlık bize ne anlatıyor? Bence bu, her insanın kalbinin, tıpkı bir nakış gibi güzel değerlerle, iyi özelliklerle işlenmesi gerektiğini, geliştirilmesi gerektiğini söylüyor. Çok anlamlı bir başlık, değil mi?

Şimdi de hikaye bölümlerine geçelim:

Serim, Düğüm, Çözüm

Her hikayenin bir başlangıcı, gelişmesi ve sonu vardır. İşte bu bölümler de bize bir hikayenin ana kısımlarını anlatır.

Adım 1: Serim bölümünü açıklayalım.

• Serim: Bir hikayenin başlangıç bölümüdür. Burada hikayenin kahramanlarını, olayın geçtiği yeri ve zamanı tanırız. Yani hikayeye giriş yaparız. Tıpkı bir misafirin kapıdan içeri girmesi gibi düşünebilirsiniz. Her şey daha sakin ve tanışma evresindedir.

Adım 2: Düğüm bölümünü açıklayalım.

• Düğüm: Bu bölüm, hikayenin gelişme kısmıdır. İşte burada olaylar karışmaya, kahramanlar bir sorunla karşılaşmaya başlar. Hikayenin heyecanlı ve merak uyandıran yeridir burası. Tıpkı bir ipin düğüm olması gibi, olaylar da birbirine dolanır, karmaşıklaşır. “Acaba şimdi ne olacak?” diye merak ettiğimiz yer tam da burasıdır.

Adım 3: Çözüm bölümünü açıklayalım.

• Çözüm: Bu da hikayenin sonuç bölümüdür. Düğüm bölümünde ortaya çıkan sorunlar, karışıklıklar burada çözülür. Kahramanlar bir sonuca ulaşır ve hikaye tamamlanır. Tıpkı düğümlenmiş bir ipin çözülmesi gibi, her şey açıklığa kavuşur ve hikaye biter.

Şimdi gelelim sayfamızdaki diğer sorulara:

b. Metinde bölümler arası geçişler sizce uygun bir şekilde yapılmış mıdır? Bölümler arasındaki olay akışı tutarlı mıdır? Söyleyiniz.

Sevgili çocuklar, bu soruyu çözebilmemiz için bize bir metin, yani bir hikaye verilmesi gerekiyor. Şu an elimizde sadece “Serim, Düğüm, Çözüm” başlıkları var ama bu başlıklara yazılmış bir hikaye yok. Bu yüzden, bölümler arası geçişlerin uygun olup olmadığını ya da olay akışının tutarlı olup olmadığını söyleyemeyiz. Eğer bir metin olsaydı, o zaman karakterlerin ve olayların birbiriyle uyumlu ilerleyip ilerlemediğine, bir bölümden diğerine geçerken konunun dağılıp dağılmadığına dikkat ederdik. Şimdilik bu soruyu, metin olmadığı için cevaplayamıyoruz.

8. ETKİNLİK

a. Aşağıda verilen “kavramlar” ve “kişilik özellikleri” tablolarını inceleyiniz.

Bu etkinlikte bizden iki farklı tabloyu incelememizi istiyor: “Kavramlar” ve “Kişilik Özellikleri”. Hadi gelin, bu iki tabloya yakından bakalım ve aralarındaki farkı anlamaya çalışalım.

Adım 1: “KAVRAMLAR” tablosunu inceleyelim.

• Bu tabloda “Sevgi“, “Merhamet“, “Şefkat“, “Mutluluk“, “Alçak gönüllülük“, “Dürüstlük” gibi kelimeler var.

• Bu kelimeler genellikle birer duygu, düşünce ya da soyut bir fikir anlatır. Yani onları doğrudan görüp dokunamayız ama varlıklarını hissederiz. Örneğin, sevgiyi görür müyüz? Hayır, ama birine karşı hissettiğimiz o güzel duygudur. Mutluluk da öyle, içimizde hissettiğimiz bir durumdur. Alçak gönüllülük ise bir davranış biçimini, bir fikri ifade eder.

Adım 2: “KİŞİLİK ÖZELLİKLERİ” tablosunu inceleyelim.

• Bu tabloda ise “Cesur“, “Dürüst“, “Çekingen“, “Yardımsever“, “Merhametli“, “Vefalı” gibi kelimeler var.

• Bu kelimeler ise bir insanın karakterini, davranışlarını, nasıl bir insan olduğunu anlatan özelliklerdir. Yani bu özellikler bir kişiye aittir. “O çok cesur bir çocuktur.” dediğimizde, o çocuğun korkusuz olduğunu anlarız. “Arkadaşım çok yardımseverdir.” dediğimizde, onun başkalarına yardım etmeyi sevdiğini anlarız.

Adım 3: İki tablo arasındaki farkı ve benzerliği açıklayalım.

• Gördüğünüz gibi, kavramlar daha çok genel fikirler, duygular veya soyut durumları anlatırken, kişilik özellikleri ise bu kavramların bir insan üzerindeki yansımalarını, insanın karakterini anlatır.

• Mesela, “Merhamet” bir kavramdır, bir duygudur. Ama “Merhametli” olmak, bir kişinin bu duyguya sahip olduğunu ve bu duyguyla davrandığını gösteren bir kişilik özelliğidir.

• Peki, “Dürüstlük” ve “Dürüst” kelimeleri neden iki tabloda da var? Çünkü “Dürüstlük” bir kavramdır, bir değerdir, önemli bir ilkedir. “Dürüst” olmak ise bu ilkeye uygun davranan, doğru sözlü, yalan söylemeyen bir kişinin özelliğidir. Yani, dürüstlük kavramı bir kişinin dürüst kişilik özelliğine sahip olmasını sağlar. İkisi birbiriyle çok bağlantılı, değil mi?

Sonuç:

Bugün bir hikayenin bölümlerini öğrendik ve kavramlarla kişilik özelliklerinin farkını anladık. Unutmayın, her iyi hikaye bu bölümlerle kurulur ve her iyi insan da kalbine güzel kavramları nakış gibi işleyerek güzel kişilik özellikleriyle parlar!

Umarım her şeyi güzelce anlamışsınızdır. Bir sonraki dersimizde görüşmek üzere, kendinize iyi bakın!