Merhaba sevgili öğrencilerim! Bugün sizlerle, Türkçe dersimizdeki bir etkinliği birlikte inceleyeceğiz. Elimde iki görsel var. Birincisi bizim soru sayfamız, ikincisi ise bu soruları çözerken kullanacağımız metnin bulunduğu sayfa. Unutmayın, soruların cevaplarını mutlaka ikinci sayfadaki metne göre bulacağız. Haydi bakalım, adım adım ilerleyelim ve bu soruları hep birlikte çözelim!
Öncelikle ilk görseldeki “Yazma” bölümünde bize bir proje yapmamız gerektiği anlatılıyor. Bu bölümde, bir “bilgi görseli” hazırlamamız isteniyor ve bu görseli nasıl hazırlayacağımızla ilgili yönergeler veriliyor. İkinci görselimizdeki metin ise “Oyuncakların Oyuncağı Olmak” başlıklı bir şiir. Bizden istenen şey, ilk görseldeki soruları, ikinci görseldeki şiiri okuyarak çözmek.
Şimdi ilk görseldeki “Ölçütler” bölümüne odaklanalım. Bu bölümdeki maddeler aslında birer soru niteliğinde. Sanki biz bu şiiri yazmışız da şimdi kendimizi değerlendiriyormuşuz gibi düşünebiliriz. Ya da şiiri bu ölçütlere göre değerlendireceğiz. Hadi başlayalım!
Ölçütler
1. Hazırlık öncesi genel ağ araştırması yaptım.
Çözüm: Sevgili çocuklar, ikinci görseldeki metin, Mustafa Ruhi Şirin’in yazdığı “Oyuncakların Oyuncağı Olmak” isimli bir şiir. Bu şiiri okuduğumuzda, yazarın bu şiiri yazmadan önce internette (genel ağda) bir araştırma yapıp yapmadığını bilemeyiz. Şiirler genellikle yazarın kendi duygularını, düşüncelerini ve deneyimlerini yansıtır. Bu nedenle, bu maddeyi şiirin kendisinden yola çıkarak “Evet” veya “Hayır” diyemeyiz, çünkü metinde bununla ilgili bir bilgi yok. Ama bizden soruyu metne göre çözmemiz istendiği için, metinde bu bilgi bulunmadığından “Hayır” olarak kabul edebiliriz.
Sonuç: Hayır
2. İlgimi çeken oyunları ve onların özelliklerini araştırdım.
Çözüm: Şiiri dikkatlice okuduğumuzda, şiirin genel olarak oyuncaklar ve çocukluk anıları üzerine olduğunu görüyoruz. Ancak şiirde, belirli bir oyunun veya oyuncağın özellikleri hakkında detaylı bir araştırma yapıldığına dair bir bilgi yok. Şiir daha çok duygusal ve anısal bir anlatım içeriyor. Bu yüzden, bu ölçütü de “Hayır” olarak işaretliyoruz, çünkü metin bize böyle bir araştırma yapıldığını göstermiyor.
Sonuç: Hayır
3. Araştırmalarım sırasında bilgi güvenliği konusunda dikkatli davrandım.
Çözüm: Bu ölçüt, bir araştırma projesi yapıldığında geçerli olur. Şiir bir araştırma metni değil, edebi bir eserdir. Dolayısıyla, şiiri yazan kişinin bilgi güvenliği konusunda dikkatli davranıp davranmadığını bu metinden anlayamayız. Şiirde böyle bir konuya değinilmiyor.
Sonuç: Hayır
4. Noktalama ve yazım kurallarına dikkat ederek yazdım.
Çözüm: Şimdi şiire bir göz atalım. Şiiri okurken virgüllere, noktalara, soru işaretlerine ve kelimelerin doğru yazılıp yazılmadığına dikkat edelim. Şiirde cümlelerin bittiği yerlerde noktaların, sıralı ifadeler arasında virgüllerin doğru kullanıldığını görüyoruz. Kelimeler de Türkçe yazım kurallarına uygun bir şekilde yazılmış. Bu da yazarın noktalama ve yazım kurallarına dikkat ettiğini gösterir.
Sonuç: Evet
5. Yazımda önceki bilgilerimden de yararlandım.
Çözüm: Şiirde “Baba sen oyunların altın çağında yaşadın çocukluğunu” veya “Oyuncakların gizli dilini bilsen de” gibi ifadeler var. Bu ifadeler, yazarın kendi çocukluk anılarından, babasıyla olan sohbetlerinden veya genel olarak çocukluk ve oyuncaklar hakkındaki gözlemlerinden yani “önceki bilgilerinden” yola çıkarak bu şiiri yazdığını bize düşündürüyor. Bir yazar genellikle eserlerinde kendi birikimlerini kullanır.
Sonuç: Evet
6. Temada yeni öğrendiğim kelime ve kelime gruplarını yazımda kullandım.
Çözüm: Bu şiiri okuduğumuzda, yazarın hangi kelimeleri yeni öğrendiğini veya hangi kelime gruplarını ilk kez kullandığını dışarıdan biri olarak bilemeyiz. Bu, yazarın kişisel öğrenme süreciyle ilgili bir bilgidir ve metin bize bu konuda bir ipucu vermiyor.
Sonuç: Hayır
7. Atölye çalışmamı öğretmenimin verdiği süre içinde tamamladım.
Çözüm: “Oyuncakların Oyuncağı Olmak” şiiri, tamamlanmış bir eserdir. Bu şiirin bir okul atölye çalışması olup olmadığını veya yazarın bunu belirli bir süre içinde bitirip bitirmediğini şiir metninden anlamamız mümkün değildir. Bu bilgi metnin kendisinde bulunmuyor.
Sonuç: Hayır
8. Yazımda bilgi ve görselleri bir arada uygun bir şekilde kullandım.
Çözüm: Şiir, sadece metinlerden oluşur. Evet, şiirin altında bir görsel var ama bu görsel, şiir metninin içinde kullanılan bir görsel değil. Yani şiir metni, kendi içinde bir görselle birlikte bilgi sunmuyor. Bu ölçüt genellikle bir poster, sunum veya bir bilgi görseli gibi çalışmalarda metinle görselin bir arada kullanılması anlamına gelir. Şiirde böyle bir kullanım yok.
Sonuç: Hayır
9. Yazımda yararlandığım bilgi ve görsellerin kaynakçalarını yer verdim.
Çözüm: Şiirler, araştırma yazıları veya bilgi metinleri gibi kaynakça gerektiren türler değildir. Şiir edebi ve yaratıcı bir metindir. Bu nedenle, şiirin kaynakça bölümü olmaz. Metnin kendisinde de herhangi bir kaynakça listesi bulunmuyor.
Sonuç: Hayır
Şimdi de ilk görseldeki diğer bölümlere bakalım:
a. Tema boyunca öğrendiğiniz geleneksel çocuk oyunları ve bunların kurallarıyla ilgili aşağıda yandaki yönergeler doğrultusunda bir bilgi görseli oluşturunuz.
Çözüm: Sevgili öğrencilerim, bu madde aslında bir soru değil, bize verilen bir görevdir. Yani sizden, öğrendiğiniz çocuk oyunları hakkında bir “bilgi görseli” hazırlamanız isteniyor. İkinci görseldeki şiir, bu görevi yapmanız için size bir ilham kaynağı olabilir veya çocukluk temasına uygun bir örnek sunabilir. Ama bu maddeyi şiirden yola çıkarak doğrudan cevaplayamayız, çünkü bu sizin yapacağınız bir çalışmadır.
b. Yaptığınız çalışmayı, aşağıdaki ölçekte verilen ölçütlere göre değerlendiriniz. Ölçeğin sonuçlarından hareketle güçlü yönlerinizi belirleyiniz. Geliştirilmesi gereken yönlerinizi öğretmeninizin geri bildirimleriyle sonraki yazma etkinliklerinde geliştirmeye çalışınız.
Çözüm: Bu madde de bir görevdir çocuklar. Yani sizden, yukarıda “Ölçütler” bölümünde yaptığımız gibi, kendi hazırladığınız çalışmayı değerlendirmeniz isteniyor. Bu bir öz değerlendirme görevidir. Şiir, sizin hazırladığınız bir çalışma olmadığı için bu maddeyi şiire göre “çözemeyiz”.
c. Hazırladığınız bilgi görselini sınıf panonuzda veya uygun dijital ortamlarda paylaşınız.
Çözüm: Bu da bir talimat, yani yapmanız gereken bir eylemdir. Hazırladığınız bilgi görselini arkadaşlarınızla ve öğretmenlerinizle paylaşmanız isteniyor. Bu maddeyi de ikinci görseldeki şiirden yola çıkarak cevaplayamayız.
ç. Atölye çalışmanızı “Ürün Seçki Dosyası”na ekleyiniz.
Çözüm: Ve son olarak, bu da bir görevdir. Yaptığınız çalışmayı, yani “bilgi görselini” kendi ürün seçki dosyanıza koymanız isteniyor. Bu da sizin yapacağınız bir eylemdir, şiirden bir cevap çıkaramayız.
Gördüğünüz gibi sevgili öğrencilerim, ilk görseldeki bazı maddeler doğrudan ikinci görseldeki metinden cevaplanabilecek “sorular” değil, sizin yapmanız gereken “görevler” veya “talimatlar” şeklindeydi. Ancak “Ölçütler” bölümündeki maddeleri, sanki ikinci görseldeki şiir bizim çalışmamızmış gibi değerlendirerek cevapladık. Umarım bu açıklamalar size yardımcı olmuştur!