5. Sınıf Türkçe Ders Kitabı Cevapları Meb Yayınları 1 Sayfa 173

Merhaba sevgili öğrencilerim! Ben Türkçe öğretmeniniz. Bugün sizinle çok faydalı bir düşünme tekniği olan “Altı Şapkalı Düşünme Tekniği”ni inceleyeceğiz ve bu tekniği kullanarak “mutluluk” konusu hakkında nasıl düşünebileceğimizi öğreneceğiz. Görseldeki soruları adım adım, tıpkı bir sınıf etkinliği yapıyormuş gibi çözelim ve bu tekniği daha iyi anlayalım. Haydi başlayalım!

Soru: a. Mutlulukla ilgili düşüncelerinizi altı şapkalı düşünme tekniği ile aşağıdaki yönergeler doğrultusunda bir konuşma yapınız.

Bu soruda bizden, mutluluk konusu hakkında altı şapkalı düşünme tekniğini kullanarak bir konuşma yapmamız isteniyor. Bunun için de bize bazı önemli yönergeler verilmiş. Şimdi bu yönergeleri tek tek inceleyelim ve ne yapmamız gerektiğini anlayalım.

Adım 1: Altı kişilik bir grup oluşturunuz.

• Sevgili çocuklar, bu düşünme tekniğini en iyi şekilde uygulayabilmek için ilk yapacağımız şey, arkadaşlarınızla bir araya gelerek altı kişilik bir grup kurmak. Çünkü her bir şapka için bir arkadaşımız görev alacak ve o şapkanın bakış açısıyla konuşacak. Böylece her birimiz farklı bir rol üstlenmiş olacağız.

Adım 2: Hangi renk şapkaya göre düşüncelerinizi ifade edeceğinizi belirleyiniz.

• Grup oluştuktan sonra, sıra geldi şapkaları seçmeye! Her biriniz bir şapka rengi seçeceksiniz. Kiminiz beyaz, kiminiz kırmızı, kiminiz sarı şapkayı seçecek. Seçtiğiniz şapkanın rengi, sizin mutluluk konusuna hangi açıdan yaklaşacağınızı ve nasıl bir rol üstleneceğinizi belirleyecek. Örneğin, kırmızı şapkayı seçen bir arkadaşımız mutluluk hakkındaki duygularını anlatacakken, beyaz şapkayı seçen bilgi verecek.

Adım 3: Kısa süreli bir zihinsel hazırlıkla şapkanın özelliğine ve şapkanın konusuna uygun biçimde söyleyeceklerinizi belirleyiniz.

• Şapkanızı seçtiniz, şimdi sıra geldi düşünmeye ve hazırlanmaya. Sevgili öğrencilerim, seçtiğiniz şapkanın renginin ne anlama geldiğini hatırlayın. Mesela, siyah şapka olumsuz yönleri düşünürken, sarı şapka olumlu yönleri düşünür. Mutluluk konusu hakkında kendi şapkanızın bakış açısıyla ne söyleyeceğinizi kısaca planlayın. Böylece konuşmanız daha düzenli, etkili ve şapkanızın rolüne uygun olur.

Adım 4: Temanın anahtar kelimelerini, yeni öğrendiğiniz kelime ve kelime gruplarını kullanmaya özen gösteriniz.

• Konuşurken, “mutluluk” temasıyla ilgili anahtar kelimeleri kullanmaya dikkat edin. Örneğin, “neşe”, “sevinç”, “huzur”, “gülümseme”, “mutlu olmak” gibi kelimeler ve kelime grupları mutlulukla ilgili olabilir. Ayrıca Türkçe dersinde yeni öğrendiğiniz kelimeleri ve kelime gruplarını da konuşmanızda kullanarak kendinizi daha iyi ifade edin ve kelime dağarcığınızı geliştirin. Bu, hem dersi pekiştirmenize hem de daha akıcı konuşmanıza yardımcı olur.

Adım 5: Sesinizi tüm arkadaşlarınızın işiteceği biçimde ayarlayınız.

• Konuşurken sesinizin ne çok yüksek ne de çok alçak olmasına dikkat edin. Tüm arkadaşlarınızın sizi rahatça duyabileceği, anlaşılır bir ses tonu kullanın. Bu, herkesin sizi anlaması, tartışmaya katılabilmesi ve dikkatini dağıtmaması için çok önemlidir.

Adım 6: Beden dilinizi etkili kullanınız.

• Sadece kelimelerle değil, bedeninizle de konuşursunuz! El kol hareketleriniz, yüz ifadeniz, duruşunuz… Bunların hepsi sizin ne düşündüğünüzü ve hissettiğinizi gösterir. Konuşurken beden dilinizi kullanarak söylediklerinizi daha etkileyici ve inandırıcı hale getirin. Örneğin, mutluluktan bahsederken gülümseyebilir, enerjik bir duruş sergileyebilirsiniz.

Şimdi de her bir şapkanın mutluluk konusu hakkında neler söylemesi gerektiğini, yani her bir şapkanın görevini inceleyelim:

Beyaz Şapka: Mutluluk hakkında bildiklerinizi ve bilmek istediklerinizi paylaşınız.

• Sevgili beyaz şapkalı arkadaşım, sen tarafsız şapkasın. Tıpkı bir araştırmacı gibi, mutlulukla ilgili gerçekleri, sayıları ve bilgileri ortaya koyacaksın. Mutluluğun ne olduğunu, insanlar üzerinde ne gibi etkileri olduğunu bildiklerini anlat. Ayrıca mutluluk hakkında merak ettiğin, öğrenmek istediğin şeyler varsa, onları da sorabilirsin. Örneğin, “En çok hangi ülkeler mutlu?”, “Mutluluğun bilimsel bir açıklaması var mı?” gibi sorular sorabilirsin.

Kırmızı Şapka: Mutluluk hakkında hissettiklerinizi paylaşınız.

• Kırmızı şapkalı sen de duygusal şapkasın. Bu yüzden mutluluk konusunda içinden gelenleri, hislerini ve sezgilerini özgürce ifade edeceksin. “Mutluluk bana şunu hissettiriyor…”, “Mutlu olduğumda kendimi şöyle hissederim…”, “Mutluluk benim için şu anlama geliyor…” gibi cümlelerle duygularını arkadaşlarınla paylaşabilirsin. Burada mantık aramayız, sadece hislerimizi, iç sesimizi söyleriz.

Siyah Şapka: Mutlulukla ilgili olumsuz düşünceleri söyleyiniz.

• Siyah şapka, her zaman her şeyin olumsuz yönlerini görmeye çalışır, tıpkı bir eleştirmen gibi. Sen de mutlulukla ilgili yaşanabilecek olumsuzlukları, zorlukları, riskleri veya dezavantajları dile getireceksin. Örneğin, “Mutluluk her zaman kalıcı olmayabilir.”, “Bazen insanlar mutsuzken mutlu gibi davranabilirler.”, “Aşırı mutluluk bazen gerçekleri görmemizi engelleyebilir.” gibi düşüncelerini paylaşabilirsin. Bu şapka, bizi olası tehlikelere karşı uyarır.

Sarı Şapka: Mutluluğun faydalarını ve olumlu yönlerini ifade ediniz.

• Sarı şapka ise iyimser şapkadır! Her şeyin güzel, parlak ve faydalı yönlerini görür. Sen de mutluluğun bize sağladığı faydaları, iyi yönlerini, pozitif etkilerini ve avantajlarını anlatacaksın. “Mutluluk insanı daha sağlıklı yapar.”, “Mutlu insanlar daha başarılı olur.”, “Mutluluk sevgiyi ve dostluğu artırır.” gibi olumlu düşüncelerini arkadaşlarınla paylaşabilirsin. Bu şapka bize umut verir.

Yeşil Şapka: Mutluluğun nasıl artırılabileceğiyle ilgili düşüncelerinizi söyleyiniz.

• Yeşil şapka, yenilikçi ve yaratıcı şapkadır. Bu yüzden sen de mutluluğu nasıl daha çok yaşayabileceğimiz, nasıl artırabileceğimiz konusunda yeni fikirler, farklı çözümler, özgün öneriler üreteceksin. “Mutlu olmak için daha çok kitap okuyabiliriz.”, “Arkadaşlarla vakit geçirmek mutluluğu artırır.”, “Doğada zaman geçirmek ruhumuza iyi gelir.” gibi özgün ve yaratıcı önerilerini sunabilirsin. Bu şapka sayesinde yeni yollar keşfederiz.

Mavi Şapka: Tartışmayı özetleyin ve süreç hakkında geri bildirimde bulununuz.

• Mavi şapka, yönetici şapkadır. Yani sen, tüm grubun söylediklerini toparlayacak, özetleyecek ve genel bir bakış açısı sunacaksın. Kim ne dedi, hangi şapka hangi konuya değindi, bunları kısaca anlat. Ayrıca, bu tartışma sürecinin nasıl geçtiği, neleri iyi yaptığınız, neleri daha iyi yapabileceğiniz hakkında da arkadaşlarına geri bildirim verebilirsin. Bu, hem senin hem de grubun daha iyi öğrenmesi ve bir sonraki sefer daha başarılı olması için çok değerlidir.

İşte sevgili öğrencilerim, altı şapkalı düşünme tekniğini mutluluk konusu üzerinde bu şekilde uygulayabiliriz. Unutmayın, bu teknik sayesinde bir konuya tek bir açıdan değil, birçok farklı açıdan bakmayı öğreniriz. Böylece daha kapsamlı ve doğru kararlar verebilir, olaylara daha geniş bir pencereden bakabiliriz. Hepinizi tebrik ederim!