5. Sınıf Türkçe Ders Kitabı Cevapları Meb Yayınları 1 Sayfa 67

Merhaba sevgili öğrencim!

Sana gönderdiğin sayfaları dikkatle inceledim. Birinci sayfa, bir konuşma sunumu yaparken nelere dikkat etmen gerektiğini anlatan yönergeler ve bu sunumu nasıl değerlendireceğini gösteren bir ölçütler listesi içeriyor. İkinci sayfa ise ‘OYUNCAKLARIN OYUNCAĞI OLMAK’ başlıklı, çok güzel ve düşündürücü bir metin.

Normalde bizden istenen, birinci sayfadaki soruları ikinci sayfadaki metni okuyarak cevaplamamız. Ancak bu seferki biraz farklı. Birinci sayfada, ikinci sayfadaki metinden doğrudan cevaplayabileceğimiz klasik “sorular” yerine, bir sunum yapma etkinliği için yönergeler ve kendi sunumunu değerlendirebileceğin ölçütler var.

Yani, ikinci sayfadaki ‘OYUNCAKLARIN OYUNCAĞI OLMAK’ metnini okuduktan sonra, bu metni arkadaşlarına ve öğretmenine tanıtacak bir sunum yapacağını hayal edeceğiz. Sonra da birinci sayfadaki yönergeleri bu hayali sunumumuza göre nasıl uygulayacağımızı ve sunumumuzu nasıl değerlendireceğimizi konuşacağız. Hazır mısın? Başlayalım!

d. Bilgi görselinizi hazırlama aşamalarını anlattığınız bir sunum yapınız. Sunumunuzda aşağıdaki yönergeleri dikkate alınız.

Sevgili öğrencim, bu bölüm senden ‘OYUNCAKLARIN OYUNCAĞI OLMAK’ metnini arkadaşlarına sunarken nelere dikkat etmen gerektiğini anlatıyor. Yani, bu bir görevler listesi. Şimdi bu görevleri, okuduğumuz metne göre nasıl yerine getireceğimizi adım adım inceleyelim:

• Sunumunuza selam ve hitap ifadeleriyle başlayınız.

  Çözüm: Bir sunuma başlarken ilk işimiz, dinleyicilerimize hoş geldiniz demek ve onlara hitap etmektir. ‘OYUNCAKLARIN OYUNCAĞI OLMAK’ metni gibi düşündürücü bir konuyu sunarken, önce gülümseyerek “Merhaba değerli öğretmenim ve sevgili arkadaşlarım!” diyerek başlayabiliriz. Ya da “Bugün size Mustafa Ruhi Şirin’in ‘OYUNCAKLARIN OYUNCAĞI OLMAK’ adlı güzel eserini tanıtacağım.” gibi bir giriş yapabiliriz. Bu, dinleyicilerin dikkatini çekmenin ve onlara saygı göstermenin ilk adımıdır.

• Yaptığınız çalışma sırasındaki deneyimlerinizle birlikte çalışmanızın içeriğiyle ilgili bilgilendirme yapınız.

  Çözüm: Bu kısımda, metni okurken neler hissettiğini, hangi bölümlerin seni etkilediğini anlatabilirsin. Mesela, “Bu metni okurken çocukluğumdaki oyuncaklarımı düşündüm, bazı yerleri beni hüzünlendirdi.” diyebilirsin. Ardından metnin içeriğini, yani ne anlattığını özetlersin: “Şiir, eski oyuncakların kaderini, çocukluğun hızla geçişini ve günümüzdeki sanal oyunların yerini almasını çok güzel anlatıyor.” Böylece hem kendi duygularını paylaşırsın hem de metnin ana fikrini arkadaşlarına aktarırsın.

• Arkadaşlarınızın soru sormasına olanak tanıyınız.

  Çözüm: Sunumun sonunda, arkadaşlarına metinle ilgili soruları olup olmadığını sormak çok önemlidir. “Şimdi, ‘OYUNCAKLARIN OYUNCAĞI OLMAK’ metniyle ilgili merak ettikleriniz veya sormak istedikleriniz varsa alabilirim.” diyebilirsin. Bu, onların da konuya dahil olmasını sağlar ve metni daha iyi anlamalarına yardımcı olur. Belki onlar da kendi çocukluk oyuncaklarını anlatmak isterler!

• Temanın anahtar kelimelerini, yeni öğrendiğiniz kelime ve kelime gruplarını kullanmaya özen gösteriniz.

  Çözüm: ‘OYUNCAKLARIN OYUNCAĞI OLMAK’ metninin anahtar kelimeleri kesinlikle “oyuncak”, “çocukluk”, “baba”, “hatıra”, “sanal oyunlar” olabilir. Sunumunda bu kelimeleri sıkça kullanarak konunun özünü vurgularsın. Eğer metinden “ödünç alınmış”, “altın çağ” veya “sanal oyuncakların oyuncağı olmak” gibi yeni ve ilginç kelime grupları öğrendiysen, bunları da sunumunda açıklayarak kullanmaya özen gösterirsin. Bu, hem kelime dağarcığını zenginleştirir hem de sunumunu daha anlaşılır hale getirir.

• Sesinizi tüm arkadaşlarınızın işiteceği biçimde ayarlayınız.

  Çözüm: Sunum yaparken en önemlilerinden biri de sesini doğru kullanmaktır. Ne çok fısıldayarak kimsenin duyamayacağı şekilde konuşmalısın ne de bağırarak herkesi rahatsız etmelisin. ‘OYUNCAKLARIN OYUNCAĞI OLMAK’ gibi biraz duygusal bir metni sunarken, ses tonunu metnin ruhuna göre ayarlayabilirsin. Örneğin, hüzünlü yerlerde biraz daha yumuşak, önemli vurgularda daha net konuşabilirsin. Önemli olan, sınıftaki herkesin seni rahatça duyabilmesidir.

• Konuşmanızda beden dilinizin uygun olmasına dikkat ediniz.

  Çözüm: Beden dilimiz, konuşmamızı destekleyen en önemli unsurdur. ‘OYUNCAKLARIN OYUNCAĞI OLMAK’ metnini sunarken, örneğin oyuncakların eski halini anlatırken biraz düşünceli bir ifade takınabilir, “sanal oyuncaklar” konusuna değinirken ellerinle bir şeyleri işaret edebilirsin. Göz teması kurmak, hafifçe gülümsemek veya konunun ciddiyetine göre yüz ifadeni değiştirmek, sunumunu daha etkili hale getirir ve dinleyicilerle bağ kurmanı sağlar.

e. Sunumunuzu aşağıdaki ölçekte verilen ölçütlere göre değerlendiriniz. Ölçeğin sonuçlarından hareketle güçlü yönlerinizi belirleyiniz. Geliştirilmesi gereken yönlerinizi öğretmeninizin geri bildirimleriyle sonraki konuşma etkinliklerinde geliştirmeye çalışınız.

Şimdi de ‘OYUNCAKLARIN OYUNCAĞI OLMAK’ metni üzerine yaptığımız hayali sunumu değerlendirme zamanı! Bu bölümdeki ölçütler, senin bir sonraki sunumunda daha iyi olmana yardımcı olacak ipuçlarıdır. Ben senin yerine bu değerlendirmeyi yapamam çünkü sen sunumu yapmadın. Ama sana her bir ölçütün ne anlama geldiğini açıklayarak, kendi sunumunu yaparken nelere dikkat edeceğini ve kendini nasıl değerlendireceğini anlatabilirim:

• Konuşmama selam ve hitap ifadeleriyle başladım.

  Bu ölçüt, sunumuna “Merhaba arkadaşlar!” veya “Değerli öğretmenim!” gibi uygun bir başlangıç yapıp yapmadığını sorar. Eğer böyle başladıysan Evet dersin, unuttuysan Hayır. Kısacık bir hitapla başladıysan Kısmen diyebilirsin.

• Konuşmamda beden dilimin birbiriyle uyumlu olmasına dikkat ettim.

  Bu, ‘OYUNCAKLARIN OYUNCAĞI OLMAK’ metninin duygusal ve düşündürücü içeriğine uygun jestler, mimikler ve duruş sergileyip sergilemediğini kontrol eder. Örneğin, eski oyuncakların durumunu anlatırken yüzünde hüzünlü bir ifade var mıydı, yoksa sürekli gülüyor muydun? Konuşmanla hareketlerin uyumluysa Evet, çok az uyumluysa Kısmen, hiç dikkat etmediysen Hayır.

• Temadan yeni öğrendiğim kelime ve kelime gruplarını konuşmamda kullandım.

  Metinden öğrendiğin “ödünç alınmış”, “altın çağ”, “sanal oyuncakların oyuncağı olmak” gibi yeni kelime veya kelime gruplarını sunumunda açıklayarak kullandın mı? Kullandıysan Evet, bazılarını kullandıysan Kısmen, hiç kullanmadıysan Hayır.

• Temanın anahtar kelimelerini konuşmamda kullandım.

  Bu ölçüt, “oyuncak”, “çocukluk”, “baba”, “hatıra” gibi metnin ana konularını yansıtan kelimeleri sunumunda yeterince kullanıp kullanmadığını gösterir. Bol bol kullandıysan Evet, az kullandıysan Kısmen, hiç kullanmadıysan Hayır.

• Ses tonumu herkesin işitebileceği şekilde ayarladım.

  Sunumun sırasında sesin sınıftaki herkes tarafından net bir şekilde duyulabiliyor muydu? Ne çok alçak ne de çok yüksek miydi? Buna dikkat ettiysen Evet, bazen sesin alçalıp yükseldiyse Kısmen, kimse duymadıysa Hayır.

• Konuşmamda çalışma sırasındaki deneyimlerime ve çalışmamın içeriğine yer verdim.

  Bu, ‘OYUNCAKLARIN OYUNCAĞI OLMAK’ metnini okurken neler hissettiğini, metni nasıl anladığını ve metnin ana konusunu arkadaşlarınla paylaştın mı demek. Hem deneyimlerini hem de içeriği anlattıysan Evet, sadece birini anlattıysan Kısmen, hiç bahsetmediysen Hayır.

• Arkadaşlarımın sorduklarına nezaketle yanıt verdim.

  Sunumun sonunda arkadaşların sana ‘OYUNCAKLARIN OYUNCAĞI OLMAK’ metniyle ilgili sorular sorduğunda, onlara kibarca ve anlaşılır bir şekilde cevap verdin mi? Herkese nazik davrandıysan Evet, bazen biraz aceleci veya isteksiz davrandıysan Kısmen, hiç cevap vermediysen veya kaba davrandıysan Hayır.

Unutma, bu değerlendirme listesi senin kendini geliştirmen için bir araçtır. Dürüstçe değerlendirme yaparsan, bir sonraki sunumunda neleri daha iyi yapabileceğini kolayca görebilirsin. Öğretmenin de sana bu konuda yardımcı olacaktır.

Umarım bu açıklamalar, hem bu sayfaları anlamana hem de gelecekteki sunumlarında başarılı olmana yardımcı olur, sevgili öğrencim!