Merhaba sevgili 5. sınıf öğrencilerim! Ben sizin Türkçe öğretmeninizim. Bugün kitabımızdaki 59. sayfada yer alan çok keyifli bir etkinliği hep birlikte analiz edip, nasıl yapacağımızı adım adım öğreneceğiz. Sayfaya baktığımızda “OYUN DÜNYASI” başlığını ve “Yine Uyguluyoruz” kısmını görüyoruz. Bu bölümde bizden bir yazma çalışması yapmamız isteniyor. Haydi gelin, ne yapacağımızı ve nasıl yapacağımızı beraber keşfedelim!
Soru 1:Bu etkinlikte bizden genel olarak ne yapmamız isteniyor?
Çözüm:
Adım 1: Görevi Anlayalım
Sevgili öğrencilerim, görseldeki yönergeleri (talimatları) dikkatlice okuduğumuzda, bizden iki ana şey yapmamız isteniyor:
- Öncelikle 2-3 kişilik gruplar oluşturup “Keloğlan”ı betimleyecek (yani onun özelliklerini anlatan) bir paragraf planlamamız gerekiyor. Şu an için tek başımıza bu planı nasıl yapacağımızı öğreneceğiz.
- Ardından, yaptığımız bu plana uygun olarak bir taslak metin (yani paragrafımızın ilk halini) oluşturacağız.
- Tüm bu adımları yaparken de bize verilen diğer önemli ipuçlarını dikkate alacağız.
Soru 2:Etkinliği yaparken nelere dikkat etmemiz gerekiyor? Bize hangi önemli yönergeler verilmiş?
Çözüm:
Adım 1: Yönergeleri İnceleyelim
Kitabımızda, ünlem işaretli kutucuk içinde bize yol gösterecek üç önemli madde verilmiş:
- Önceki uygulamalardaki sırayı takip edelim. Bu ne demek? Demek ki daha önce de benzer yazma çalışmaları yapmışız ve orada belirli bir sıra izlemişiz. Mesela, önce konuyu belirlemiş, sonra ana fikirleri not almış, sonra da yazmaya başlamışız. Burada da aynı adımları izleyeceğiz, yani önce planlayacağız, sonra yazacağız.
- İhtiyaç duyarsak öğretmenimizden yardım isteyelim. İşte ben tam da bunun için buradayım! Takıldığınız, aklınıza gelmeyen bir yer olursa bana sorabilirsiniz.
- Stratejiyi uygularken grup arkadaşlarımızla konuşup tartışalım ama her birimiz aşağıdaki yazma alanına planımızı ve taslağımızı yazalım. Bu madde bize, fikir alışverişinin ne kadar önemli olduğunu anlatıyor. Arkadaşlarınızla konuşmak yeni fikirler edinmenizi sağlar. Ama unutmayın, sonunda herkes kendi düşüncelerini kullanarak kendi planını ve taslak metnini aşağıdaki boşluklara yazacak.
Şimdi hazırsak, Keloğlan’ı anlatan paragrafımızı yazmak için ilk adımı atalım: Plan yapalım!
Soru 3:“Planım” bölümüne ne yazmalıyız? Keloğlan’ı anlatırken hangi özelliklerinden bahsedebiliriz?
Çözüm:
Adım 1: Keloğlan’ı Tanıyalım ve Düşünelim
Keloğlan hepimizin çok sevdiği bir masal kahramanı, değil mi? Peki, onu anlatan bir paragraf yazmak için önce onu iyice düşünmeliyiz. Aklımıza gelen ilk özellikleri neler? Haydi hep beraber düşünelim:
- Dış görünüşü nasıldı? Kel miydi? Üzerinde genellikle ne giyerdi? Zengin miydi, fakir miydi?
- Kişilik özellikleri nelerdi? Akıllı mıydı, saf mıydı? Cesur muydu, biraz çekingen miydi? İnsanlara yardım eder miydi? Genellikle sorunları nasıl çözerdi?
- Genel olarak amacı neydi? İyilik mi yapardı, kötülükle mi mücadele ederdi?
Adım 2: Plan Oluşturalım (Planım bölümü için)
Şimdi bu düşündüklerimizi bir düzene sokalım. Bir paragraf yazarken, önce neyden bahsedeceğimizi, sonra hangi detayları vereceğimizi belirlemek işimizi çok kolaylaştırır. Tıpkı bir mimarın bina yapmadan önce çizim yapması gibi.
Benim aklıma şöyle bir plan geliyor:
Planım:
- Ana Fikir: Keloğlan, Türk masallarının zeki, iyi kalpli ve halkın içinden çıkmış bir kahramanıdır.
- Yardımcı Fikir 1 (Dış Görünüşü): Genç, sade giyimli, başında az saçı olan (kel) ve genellikle yoksul bir köylü çocuğu.
- Yardımcı Fikir 2 (Kişilik Özellikleri): Zeki, hazırcevap, dürüst, yardımsever, bazen saf gibi görünse de aslında çok kurnaz ve akıllıca çözümler üreten.
- Yardımcı Fikir 3 (Yaptıkları ve Temsil Ettikleri): Haksızlıklara karşı durur, zor durumdaki insanlara yardım eder, iyiliğin ve adaletin peşindedir. Akıl gücünün fiziksel güçten daha önemli olduğunu gösterir.
Bu plan, benim Keloğlan’ı anlatan paragrafımın temelini oluşturacak. Siz de kendi planınızı bu şekilde veya farklı fikirlerle oluşturabilirsiniz.
Soru 4:“Taslak metnim” bölümüne ne yazmalıyız? Planımıza uygun bir paragrafı nasıl oluştururuz?
Çözüm:
Adım 1: Plandan Metne Geçiş Yapalım
Şimdi sıra geldi, az önce yaptığımız planı kullanarak taslak metnimizi yazmaya. Unutmayın, bu bir taslak! Yani ilk deneme, ilk karalama. Daha sonra bu metni okuyup, cümlelerimizi güzelleştirebilir, kelimeleri değiştirebiliriz. Tıpkı bir heykeltıraşın önce kaba bir şekil vermesi gibi.
Planımızdaki ana fikri paragrafımızın giriş cümlesi olarak kullanabiliriz. Sonra yardımcı fikirlerimizi arka arkaya, anlamlı bir şekilde cümlelere dökerek paragrafımızı tamamlayabiliriz. Cümlelerimizin birbirine bağlı olmasına ve konudan sapmamaya dikkat edelim.
Taslak metnim:
Türk masallarının en sevilen ve en bilinen kahramanlarından biri olan Keloğlan, zekası ve iyi kalpliliğiyle gönüllerde taht kurmuş, halkın içinden çıkmış sade bir gençtir. Genellikle başında azıcık saçıyla, yamalı ama temiz kıyafetleriyle karşımıza çıkar; bu da onun yoksul ama onurlu yaşamını simgeler. Keloğlan’ın en belirgin özelliği, karşılaştığı her türlü zorluğun ve haksızlığın üstesinden akıl gücü ve pratik zekasıyla gelmesidir. Bazen saf gibi görünse de aslında çok kurnaz ve çözüm odaklıdır. Masallarda hep iyiliğin ve adaletin peşinden koşar, zor durumdaki insanlara yardım eder. O, bize fiziksel gücün değil, beyin gücünün ve iyi niyetin gerçek kahramanlık olduğunu gösteren, nesillerdir anlatılan eşsiz bir değerimizdir.
İşte bu şekilde sevgili öğrencilerim! Planımızı yaparak ve bu plana uygun bir taslak metin oluşturarak etkinliğimizi tamamlamış olduk. Unutmayın, iyi bir yazı yazmak bir süreçtir: önce düşünür, sonra planlar, taslağını yazar ve en sonunda da kontrol ederek son halini veririz. Siz de bu adımları uygulayarak harika yazılar yazabilirsiniz!