Harika bir çalışma! Merhaba sevgili öğrencim, ben senin 3. Sınıf Matematik öğretmeninim. Gönderdiğin bu alıştırmaları birlikte, adım adım çözeceğiz. Kesirler konusunu ne kadar iyi anladığını görmek beni çok mutlu etti. Haydi başlayalım!
1. Yandaki şekil 4 eş parçaya ayrılmıştır. Bu şeklin ne kadarının mavi boyalı olduğunu ifade eden kesri yazınız. Bu kesrin pay ve paydası arasındaki ilişkiyi açıklayınız.
Çözüm:
Adım 1: Paydayı Bulalım
Önce şeklin bütününe bakalım. Şekil kaç tane birbirine eşit parçaya bölünmüş? Birlikte sayalım: 1, 2, 3, 4. Evet, tam 4 eş parçaya ayrılmış. Bir bütünün kaç eş parçaya ayrıldığını gösteren sayıya biz payda diyoruz ve kesir çizgisinin altına yazıyoruz. Yani paydamız 4‘tür.
Adım 2: Payı Bulalım
Şimdi de bizden istenen, yani maviye boyalı olan parçaları sayalım. Gördüğümüz gibi 2 parça maviye boyanmış. Bu eş parçalardan kaç tanesinin alındığını veya işaretlendiğini gösteren sayıya da pay diyoruz. Payı kesir çizgisinin üstüne yazarız. O zaman payımız 2‘dir.
Adım 3: Kesri Yazalım
Payı ve paydayı bulduğumuza göre artık kesrimizi yazabiliriz. Pay üste, payda alta gelecek şekilde yazarız.
2 → Pay (Boyalı parça sayısı)
4 → Payda (Bütünün bölündüğü eş parça sayısı)
Açıklama:
Bu kesir bize şunu anlatır: Bir bütün 4 eş parçaya bölünmüştür ve bu parçalardan 2 tanesi maviye boyanmıştır. Buna “dörtte iki” diye okuruz.
Sonuç:2/4
2. Yandaki daire 8 eş parçaya ayrılmıştır. Yeşil boyalı kısmın şeklin ne kadarı olduğunu ifade eden kesri yazınız. Bu kesrin pay ve paydası arasındaki ilişkiyi açıklayınız.
Çözüm:
Adım 1: Paydayı Bulalım
Hemen dairenin kaç eş dilime ayrıldığına bakıyoruz. Sanki bir pasta gibi, değil mi? Saydığımızda tam 8 tane eş dilim olduğunu görüyoruz. Bu sayı bizim paydamızdır. Paydamız 8.
Adım 2: Payı Bulalım
Peki bu 8 dilimden kaç tanesi yeşil renge boyanmış? Sayalım: 1, 2, 3. Üç dilim yeşil! Bu da bizim payımız oluyor. Payımız 3.
Adım 3: Kesri Yazalım
Şimdi bu bilgileri kullanarak kesrimizi oluşturalım.
3 → Pay (Yeşil dilim sayısı)
8 → Payda (Toplam eş dilim sayısı)
Açıklama:
Bu kesir bize şunu söyler: Daire şeklindeki bütünümüz 8 eş parçaya ayrılmış ve bu parçalardan 3 tanesi yeşil renktedir. Bu kesri “sekizde üç” şeklinde okuruz.
Sonuç:3/8
3. İsmail, bahçeden topladığı 25 eriğin 13’ünü arkadaşlarına verdi. İsmail’in arkadaşlarına eriklerin kaçta kaçını verdiğini ifade eden kesri yazınız. Bu kesrin pay ve paydası arasındaki ilişkiyi açıklayınız.
Çözüm:
Adım 1: Paydayı Bulalım
Bu soruda şekil yok ama mantık tamamen aynı. Bütünümüz, İsmail’in topladığı eriklerin tamamıdır. Toplam kaç eriği varmış? 25 tane. O zaman bizim paydamız 25 olacak.
Adım 2: Payı Bulalım
İsmail bu eriklerin bir kısmını arkadaşlarına vermiş. Kaç tanesini vermiş? Soruda 13 tanesini verdiği yazıyor. Arkadaşlarına verdiği kısım ise bizim payımız olacak. Yani payımız 13’tür.
Adım 3: Kesri Yazalım
Haydi kesrimizi yazalım.
13 → Pay (Arkadaşlara verilen erik sayısı)
25 → Payda (Toplam erik sayısı)
Açıklama:
Bu kesir bize şunu ifade ediyor: İsmail’in topladığı 25 eriğin 13 tanesi arkadaşlarına verilmiştir. Bu kesri “yirmi beşte on üç” diye okuruz.
Sonuç:13/25
Gördüğün gibi kesirler, bir bütünün parçalarını göstermenin çok kolay bir yolu. Aferin sana, harika iş çıkardın! Anlamadığın bir yer olursa çekinmeden sorabilirsin.