Harika bir çalışma kağıdı! Merhaba sevgili öğrencim, ben senin 3. Sınıf Matematik Öğretmeninim. Gel şimdi bu soruları birlikte, adım adım ve anlayarak çözelim. Eminim hepsini kolayca anlayacaksın!
1. Aşağıda kareli kâğıtta verilen şekillerdeki boyalı bölgelerin bir bütünün kaçta kaçını ifade ettiğini kesirle gösteriniz. Bu kesirlerin okunuşunu yazınız.
a)
Bu soruda bize verilen şeklin ne kadarının boyalı olduğunu kesir olarak göstermemiz isteniyor. Kesirler, bir bütünün eş parçalarından birini veya birkaçını gösteren sayılardır. Unutma, kesir çizgisinin altındaki sayı (payda) bütünün kaç eş parçaya ayrıldığını, üstündeki sayı (pay) ise bu parçalardan kaç tanesinin alındığını veya boyandığını gösterir.
Adım 1: Şeklimize bakalım. Siyah çizgilerle belirlenmiş bir dikdörtgen var. Bu dikdörtgenin kaç eş parçaya ayrıldığını sayalım. Saydığımızda toplam 8 tane eş kare olduğunu görüyoruz. Bu bizim paydamız olacak, yani kesir çizgisinin altına yazacağımız sayı.
Adım 2: Şimdi de bu eş parçalardan kaç tanesinin yeşile boyandığını sayalım. Gördüğümüz gibi 4 tane kare boyanmış. Bu da bizim payımız olacak, yani kesir çizgisinin üstüne yazacağımız sayı.
Sonuç:
Kesir gösterimi: 4⁄8
Okunuşu: Sekizde dört
b)
Adım 1: Bu şeklimiz bir bütün olarak kaç eş parçaya ayrılmış, hemen sayalım. Gördüğümüz gibi 5 tane eş dikey dikdörtgene ayrılmış. Demek ki paydamız 5 olacak.
Adım 2: Peki bu 5 eş parçadan kaç tanesi pembeye boyanmış? Sadece 1 tanesi boyalı. O zaman payımız da 1 olacak.
Sonuç:
Kesir gösterimi: 1⁄5
Okunuşu: Beşte bir
2. Belgin Hanım, bir tencere sütün yarısı ile yoğurt, kalan sütün yarısı ile de sütlaç yaptı. Belgin Hanım’ın yoğurt ve sütlaç yaparken kullandığı sütlerin miktarının tüm sütün kaçta kaçı olduğunu gösteren kesirleri yazınız. Bu kesirlerin pay, payda ve kesir çizgilerini belirleyiniz.
Bu soru biraz dikkat istiyor ama aslında çok eğlenceli. Hadi birlikte düşünelim.
Adım 1 (Yoğurt için kullanılan süt):
Belgin Hanım, sütün yarısını yoğurt için kullanmış. Bir bütünün yarısı demek, onu 2 eş parçaya ayırıp 1 parçasını almak demektir. Bunu kesirle 1⁄2 olarak gösteririz.
- Bu kesirde pay 1’dir.
- Payda ise 2’dir.
Adım 2 (Sütlaç için kullanılan süt):
Şimdi en önemli kısma geldik. Belgin Hanım, kalan sütün yarısını kullanmış. Sütün yarısı gitmişti, geriye diğer yarısı kalmıştı. Şimdi o kalan yarımın da yarısını bulacağız. Gözünde canlandırman için sütün tamamını 4 bardak olarak düşünelim.
- Yarısı (yani 2 bardak) yoğurt için kullanıldı.
- Geriye 2 bardak süt kaldı.
- Bu kalan 2 bardağın da yarısını (yani 1 bardağını) sütlaç için kullandı.
Peki, sütlaç için kullanılan 1 bardak süt, en baştaki 4 bardak sütün kaçta kaçıdır? 4 parçadan 1’idir değil mi? İşte bu yüzden sütlaç için kullanılan sütün kesri 1⁄4 olur.
- Bu kesirde pay 1’dir.
- Payda ise 4’tür.
Sonuç:
Yoğurt için kullanılan süt: 1⁄2 (İkide bir)
Sütlaç için kullanılan süt: 1⁄4 (Dörtte bir)
3. Aşağıdaki ifadelerin yanındaki kutucuklara doğru olanlar için “ D ”, yanlış olanlar için “ Y ” yazınız.
Bu bölümde cümleleri dikkatlice okuyup doğru mu yanlış mı olduğuna karar vereceğiz. Haydi başlayalım!
a) [ D ] Demet, bir portakalı 4 eş dilime ayırarak üç arkadaşıyla paylaştı. Her dilim 4 eşit parçadan biri olduğundan bu bütünün birim kesri 1⁄4‘tür.
Açıklama: Demet ve üç arkadaşı toplam 4 kişi eder. Portakalı 4 eş dilime ayırması çok mantıklı. Bir bütün 4 eş parçaya ayrıldığında bu parçalardan her birine birim kesir denir ve bu kesir 1⁄4 olarak gösterilir. Bu ifade DOĞRU.
b) [ D ] Bedriye Öğretmen, sınıf panosunu 5 eş bölgeye ayırdı. Her bölge eşit parçalardan biri olduğundan bu bütünün birim kesri 1⁄5‘tir.
Açıklama: Bir bütün (sınıf panosu) 5 eş parçaya ayrılmış. Bu eş parçalardan bir tanesini gösteren birim kesir tabii ki 1⁄5‘tir. Bu ifade de DOĞRU.
c) [ Y ] Yandaki şekildeki yeşil boyalı bölgenin tüm şeklin kaçta kaçı olduğunu ifade eden kesir, birim kesri ifade eder.
Açıklama: Yandaki şekle bakalım. Bir bütün 3 eş parçaya ayrılmış. Bu parçalardan 2 tanesi yeşile boyanmış. Yani bu şeklin kesri 2⁄3‘tür. Unutma, birim kesir payı her zaman 1 olan kesirdir (1⁄3, 1⁄4, 1⁄5 gibi). Ama bizim kesrimizin payı 2. Bu nedenle 2⁄3 bir birim kesir değildir. Dolayısıyla bu ifade YANLIŞ.
Harika iş çıkardın! Gördüğün gibi kesirler konusu hem çok zevkli hem de çok kolay. Anlamadığın bir yer olursa hiç çekinmeden tekrar sorabilirsin. Başarılar dilerim!