Merhaba sevgili öğrencim,
Harika bir konuyla karşı karşıyayız: Çevre Ölçme! Bu, etrafımızdaki nesnelerin kenar uzunluklarını anlamamıza yarayan çok eğlenceli bir matematik konusudur. Şimdi gönderdiğin görseldeki soruları birlikte, adım adım inceleyelim ve çözelim. Hazır mısın? Haydi başlayalım!
***
Soru 1: Uğur, futbol sahasının ölçüleri ile ilgili bir sunum yapmak için Türkiye Futbol Federasyonunun resmî internet sitesinde (www.tff.org) bir araştırma yaptı. Daha sonra yandaki maketi hazırladı. Futbol sahasının çevresini belirten çizgileri farklı renkle çizdi. Uğur, sahanın çevresini belirten çizgileri hangi renkle çizmiştir?
Çözüm:
Merhaba canım öğrencim, bu soruyu çözmek için önce “çevre” ne demek onu hatırlayalım. Bir şeklin veya bir nesnenin bütün kenarlarının etrafını dolaşan çizgiye çevre deriz. Tıpkı bir bahçenin etrafındaki çitler gibi!
- Adım 1: Görseldeki futbol sahası maketine dikkatlice bakalım. Sahanın kenarlarını tamamen çevreleyen bir çizgi var.
- Adım 2: Bu çizginin rengine bakalım. Uğur, sahanın tam etrafını, yani çevresini, belirgin bir renkle çizmiş.
- Adım 3: Gördüğümüz gibi, bu çizginin rengi kırmızıdır.
Sonuç: Uğur, futbol sahasının çevresini kırmızı renkle çizmiştir.
***
Örnek 1: Resimlerdeki mavi çizgilerden hangilerinin nesnelerin çevrelerini gösterdiğini belirleyelim.
Açıklama:
Bu örnekte, çevre kavramını pekiştireceğiz. Unutma, çevre bir şeyin etrafını tamamen sarmalıdır, sadece bir kısmının uzunluğunu göstermemelidir.
- Ayak Tabanı: Mavi çizgi, ayak tabanının şeklini tamamen takip ederek etrafını dolaşıyor. Bu yüzden bu çizgi, ayak tabanının çevresini gösterir.
- Kareli Kâğıt: Mavi çizgi, dikdörtgen şeklindeki kâğıdın dört kenarını da dolaşarak kapalı bir şekil oluşturuyor. Bu da kâğıdın çevresini gösterir.
- İşaret Parmağı: Mavi çizgi, parmağın etrafını dolaşmıyor. Sadece parmağın ne kadar uzun olduğunu gösteriyor. Bu bir çevre değildir, bu uzunluktur.
- Kırmızı Biber: Buradaki mavi çizgi de biberin etrafını sarmıyor. Sadece biberin tepesinden ucuna kadar ne kadar uzun (boyunun ne kadar) olduğunu gösteriyor. Bu da bir çevre değildir, bu uzunluktur (veya boy).
Sonuç: Resimlerden ayak tabanı ve kareli kâğıt üzerindeki mavi çizgiler çevre belirtirken, parmak ve biberdeki çizgiler uzunluk belirtir.
***
Örnek 2: Aşağıdaki nesnelerin çevrelerini gösterelim.
Açıklama:
Bu alıştırmada ise bize verilen nesnelerin çevrelerinin neresi olduğunu bulmamız isteniyor. Haydi birlikte her bir nesnenin çevresini hayal edelim!
- Kara Tahta: Sınıfımızdaki yazı tahtasını düşünelim. Tahtanın etrafında genellikle ahşap veya metal bir çerçeve olur, değil mi? İşte o çerçevenin dört kenarının toplam uzunluğu, tahtanın çevresidir.
- Cetvel: Cetvelimiz genellikle dikdörtgen şeklindedir. Onun da iki uzun, iki de kısa kenarı vardır. Bu dört kenarın tamamı, cetvelin çevresini oluşturur.
- Gönye: Gönye, üçgen şeklinde bir cetveldir. Onun da üç tane kenarı vardır. Bu üç kenarın etrafı, gönyenin çevresidir.
- Saat: Resimdeki duvar saati daire şeklindedir. Dairenin etrafındaki o yuvarlak çizginin tamamı, saatin çevresidir.
Harika iş çıkardın! Gördüğün gibi, bir şeklin dış kenarlarının tamamı onun çevresini oluşturur. Bu konuyu çok iyi anladığına eminim!